ملت وکیلی سیاد آرانین مسئله‌یه یاناشماسی ایستیلیستیکا باخیمین‌دان دوغرودور. بوتون ساحه‌وی ایشلتمه‌لر اوچون آذربایجان سؤزونون قیسالدیلمیش فورماسی کیمی "آذر" ایشلدیلیرسه، بو "آذریگاز"آ دا شامل اولونمالی‌دیر. آنجاق سیاد معلم بیلمه‌میش دئییل کی، سیاسی، علمی و بدیعی متنلریمیزده "آذری" سؤزو ده آیری-آیری مؤلفلر طرفیندن دفعه‌لرله ایشلدیلمیش، حتی خالق شاعری رسول رضا اؤتن عصرین ۷۰-جی ایللرینده "آذری سووئت انسیکلوپدییاسی" نشر ائتمه‌یه ده قرار وئرمیشدی. لاکن بو جهد یاریمچیق قالمیش و اونو انسیکلوپدییانین ۱-جی جیلدینی آلایاریمچیق بوراخماقلا باش رداکتورلوقدان اوزاقلاشدیرمیشدیلار.

Axar.az خبر وئریر کی، بو فکرلری ملت وکیلی فاضیل مصطفی قید ائدیب.

ملت وکیلینین سؤزلرینه گؤره، سونرالار "آذر خالقی"، "آذری دیلی" کیمی باشلیقلار آلتین‌دا علمی-اتنوگرافیک نشرلر ده پیدا اولوب:

«آنجاق نه "آذر"، نه ده "آذری" خالقی و دیلینین علمی باخیم‌دان بیزیم آذربایجانلا علاقه‌سی ثبوتا یئتیریلمه‌میش‌دیر. کیمین ایشلتمییندن آسیلی اولمایاراق، «آذری» ترمینینین آغلاباتان علمی ایضاحی یوخ‌دور. آذربایجان ساده‌جه تاریخی-جغرافی اراضینین آدیدیر و اونون دا فرقلی ایضاحلاری گونوموزه قدر وئریلدیینه گؤره تکرارلاماغا لوزوم گؤرمورم.

ایلک بؤیوک سووئت انسیکلوپدییاسینین ۱-جی جیلدینده (۱۹۲۵) دیلیمیز آذربایجان دیلی و یا آذری دیلی آدلاندیریلسا دا، منشأ‌جه تورک دیللری گروپونا عایید ائدیلیر. کیچیک سووئت انسیکلوپدییاسینین ۱-جی جیلدینده (۱۹۲۸) ایسه بیزی آذربایجان تورکلری، آذربایجان تاتارلاری، یاخود آذربایجان‌لیلار آدلاندیریرلار، آنجاق بیزی تورک-سلجوقلارین بو اراضینی اشغالی نتیجه‌سینده فورمالاشان خالق کیمی گؤستریرلر.

آغلاباتان وئرسییا ایسه بودور: آذربایجان اراضینین آدیدیر، بو دا ایران و روسیا تورک آیدینلاری آراسین‌دا زمان-زمان مباحثه‌لر پردمتی اولوب. بیرینجیلر بو آدین آنجاق ایران اراضی‌سینده اولان آذربایجانی احتیوا ائتدیینی، قوزئیین ایسه تاریخاً آران (آلبان) آدلاندیریلدیغینی یازیردیلار. ایکینجیلر ایسه بو آدی واحد ائتنوسون یاشادیغی مکان اولاراق گؤروردولر. ۱۹۱۸-جی ایلده آذربایجان خالق جمهوریتی یارانان‌دا بو جور آدین سئچیلمه‌سینه ان چوخ ایران‌دا یاشایان تورک آیدینلار اعتراض ائتمیشدیلر. آذربایجان خالقی و آذربایجان دیلی سیاسی ترمینلردیر. استالینیست سیاستین نتیجه‌سینه تورک و یا آذربایجان تورکو آدینین دوشیرمه فورماسی‌دیر. اصلینده آذربایجان آدلی بو سیاسی واحدین ایچینده بؤیوک چوخ‌لوغو تورکلر تشکیل ائتمکله، اراضی‌ده یاشایان بوتون بؤیوکلو-کیچیکلی خالقلار «آذربایجانلی» آدلاندیریلماقدادیر. آذر خالقی و یا آذری خالقی و دیلی حاقین‌دا جدی علمی بیلگیلر اولماسا دا، قدیم آذربایجان اراضی‌سینده یاشامیش ائتنیک المنتلردن بیرینه عاید اولماسی ممکن‌دور. بوتون حاللاردا بو تانیتیمین بیز تورکلره عاییدلیی یوخ‌دور و ایللردیر صونعی کونستروکسییا ایله بونو ثبوت ائتمه‌یه چالیشانلار هانسی‌سا جدی علمی نتیجه اورتایا قویا بیلمه‌ییبلر. آذربایجان دیلی ایسه تمیز تورک دیلی‌دیر و یا تورک دیلینین مهم قوللاریندان بیریدیر و اصلینده بو آد دا علمی دئییل، سیاسی یاناشمانین محصولودور.

آذربایجان خالقی دئیه‌نده مطلق چوخ‌لوغو تورکلرین تشکیل ائتدیی بوتون ائتنیک موزایکانین ایچینه آلان سیاسی بیر تشکل باشا دوشولور. آذربایجان دیلی دئیه‌نده ایسه آذربایجان خالقینین رسمی دولت دیلی اولان تورک دیلی و یا تورک دیللرینین مهم قولو نظرده توتولور. آچیق ایفاده ائتسک، اصلینده ایندیکی مستقللیک دؤنه‌میمیزده بیز سیاسی تشکولوموزون ثابتلیی و دولتیمیزین بوتؤولویو اوچون ائتنیک منصوبیتی سیاسی کیم‌لیکله اوزلاشدیرماغا لویال یاناشمیشیق».