او، تورک پوپ موسیقیسینین ان مشهور سیمالاریندان بیریدیر. یازدیغی ماهنیلار دیللر ازبریدیر. اؤزونه مخصوص سس تئمبری میلیونلارین زؤوقونو اوخشاییر. او، هم ده «مینیک سرچه» کیمی تانینیر. «نحس» گونده دوغولوب – ۱۳ ایولدا. یعنی، بو گون.
اصل آدی
اصل آدی فاتما سزن ییلدیریم اولان مشهور تورک موغهننیسی سزن آکسو ۱۹۵۴-جو ایلده سارایکؤیده آنادان اولوب. سلانیکدن تورکییهیه گلن آنا و ریزهلی آتانین اؤولادیدیر. آناسی و آتاسی معلم اولان صنعتچینین نیهاد آدلی قارداشی وار. اوچ یاشیندان عائلهسی ایزمیره کؤچهن سزن تحصیلینی اورادا آلیب. ایزمیر قیز مکتبینی بیتیردیکدن سونرا اژه اونیورسیتتینده اوخوسا دا، ایکینجی کورسدا تحصیلینی دایاندیریب.
کاریرا
سزن ۱۹۷۰-جی ایللرین اورتالاریندان تورک پوپ موسیقیسینین ایدهآللاریندان بیرینه چئوریلیب. ۱۹۷۴-جو ایلده وال یازدیرماق اوچون ایستانبولا کؤچوب. بیر ایل سونرا ایلک ۴۵-لیک والی «هایدی شانسیم»ı سزن سلی آدییلا چیخاریب. ۱۹۷۷-جی ایلده ایلک اوزون آلبومو «اللها ایسمارلادیق» اولوب. آردینجا «سرچه»، «فیروزه»، «سن آغلاما»، «سزن آکسو سؤیلییر»، «گولومسه»، «دلی قیزین تورکوسو»، «خیال باغچالاری» داخیل اولماقلا اونلارلا آلبومو ساتیشا چیخیب.
آکسونون بو گونه قدر دونیادا ۴۰ میلیوندان چوخ دیسکی ساتیلیب. صنعتچی بیر مدت رسم، تئاتر و رقص درسلری آلیب. عصیانکار کاراکتری ایله دقت چکن صنعتچی اصلینده رققاصه اولماق ایستییرمیش. سونرالار آکسو «اللهین آتاما یازیغی گلدی دئیه، موسیقیچی اولدوم» دئییردی.
۱۹۷۰-جی ایلده «هفته سونو» ژورنالیندا، آژدا پککانین مونصیفلر هئیتینه باشچیلیغی ایله کئچیریلن «قیزیل سس» یاریشماسیندا آلتینجی اولور. بیرینجی یئره ایسه پوپ صنعتچیسی نیلوفر لاییق گؤرولور.
بئلهلیکله، نیلوفر ایلک آلبومونو سزن آکسودان اؤنجه یاییملاییر.
سزن آکسو ۱۹۷۶-جی ایلده ایلک صحنه مشقلرینه باشلاییب.
ایللرجه سئویشدیک ده، نیه خوشبخت اولمادیق
عشقیمیزه عشق دئییل، ایللرجه یالان قاتدیق.
سنه سون بیر سؤزوم وار، او دا «اللها ایسمارلادیق»...
بو جملهلر «اللها ایسمارلادیق» آلبومونون اوز قابیغینداندیر.
اوغورسوزلوقلار
۱۹۷۹-جو ایلده صنعتچی فیلم صحنهلرینده گؤرولمهیه باشلاییب. ایلک فیلمی باش روللارینی بولود آراسلا پایلاشدیغی «مینیک سرچه» اولوب. فیلمدن سونرا بو آدلا تانینماغا باشلاییب. بیر مشهور دوغولارکن، باشقا بیر مشهورون سونوندان بحث ائدن فیلم او ایللرده چوخ دا بینیلمدی. آکسو، بو فیلمی ۱۹۹۹-جو ایلده اوکان بایولگهنین «زاگا» پروقرامیندا تکرار سئیر ائدن زامان رولونا گولوب.
آکسو عادیله ناشیت، شنر شن، آیشن گرودا و آلتان ائربولاک ایله عینی صحنهده یئددی فرقلی اوبرازی جانلاندیریب. ۱۹۸۳-جو ایلده «اوروویسیون» ماهنی یاریشماسینا قاتیلماغا قرار وئریب. سؤز و موسیقیسی علی کوجاتپهیه عایید «حیومولا» موسیقیسی ایله او، تورکییه فینالیندا غالیب اولا بیلمیر. ۱۹۸۴-جو ایلده یئنیدن «اوروویسیون» ماهنی یاریشماسینا «هالای» آدلی موسیقیسی ایله قاتیلماق ایستهییب. اما بو دفعه ده تورکییهنی یاریشمادا تمثیل ائده بیلمیر. ۱۹۸۵-جی ایلده یئنیدن موسابیقهیه قاتیلماق ایستییر. اما یئنه ده اوغورسوزلوقلا اوزلشیر.
اوغورلار
«سن آغلاما» آلبومونو ۶ ایول ۱۹۸۴-جو ایلده ساتیشا چیخاریب. ت رت-نین شرطلرینه اویغون گلمدیی اوچون ایلک اؤنجه همین موسیقی تلویزییا کانالیندا یاییملانمیر. ۱۹۸۵-جی ایلدن سونرا بو ماهنی ت ر ت-ده یاییملانماغا باشلاییر. بوندان سونرا آلبوم بؤیوک ماراقلا قارشیلانیر. سزن آکسو آلبومون ساتیشا چیخاریلماسیندان ۵۶ هفته سونرا «هی» ژورنالینا آچیقلاماسیندا «گؤزلییردیم، اما بو قدرینی یوخ. نه یالان دئییم، ۱ ایلدن آرتیق هیتلرده قالاجاغیمی دوشونموردوم. بوتون موسیقی سئورلره اورکدن، جاندان تشککور ائدیرم» دئییب.
۱۹۸۶-جی ایلده «گئت» آدلی موسیقیسی ایله خیلی بیهنیلهن موغهننی، «اون یئددی » ژورنالینین ۱۹۸۶-جی ایل یانوار نؤمرهسینده «۱۹۸۵-جی ایلین ان بؤیوک قادین موسیقیچیسی» سئچیلیب. سزن آکسو ۱۹۸۸-جی ایلده «سزن آکسو - ۸۸» آلبومونو چیخاریب. ۱۹۸۹-جو ایلده سزن آکسو یاووز اؤزکانین «بؤیوک یالنیزلیق» فیلمینه چکیلیب. باش رولو فرهان شنسوی ایله پایلاشدیغی فیلم ۱۹۹۰-جی ایلده «قیزیل پورتقال» فیلم فستیوالیندا موکافاتا لاییق گؤرولوب.
۲۰ مای ۱۹۹۴-جو ایلده بیر زامانلار ائولی اولوب، آیریلدیغی، همین مدتده برابر ایشلدیی هئپاری ایله بیرگه موتوسیکلئتله آکتیور دمت آکباغین آوتومبیلی توققوشوب. او، بو حادثه زامانی کومایا دوشوب. او واخت ۶ آیلیق ائولی و قزادان بیر گون اول آتا اولان هئپاری، ۳۱ مایدا دونیاسینی دییشیر. سزن آکسو بو حادثهدن سونرا اوزای هئپارینین خاطرهسینه «یاس» آدلی موسیقی بستهلهییب.
۲۰ مای ۲۰۰۲-جی ایلده سزن آکسو «موسیقی سؤیلهمک لازیمدی» آلبومونو ساتیشا چیخاریب. بو آلبومدان سونرا ۱۲ ایوندا کونسرت تورونا چیخان صنعتچی تورکییهنین بوتون دیللرینی و مدنیتلرینی بیر آرایا گتیرهن «تورکییه موسیقیلری» آدلی کونسرت تورلاری حیاتا کئچیریب. کونسرتلرده صنتچیله بیرلیکده روم، اورتودوکس و دیاربکیر بلدییهسینین اوشاق خورو دا ایشتیراک ائدیب. صحنهده، تورکجه، کوردجه، رومجا موسیقیلر، تورکولر اوخونوب.
۲ ایون ۲۰۰۰-جی ایلده آکسو، یئنی آلبومو «دلیورن»ی چیخاریب. بو آلبومدا «اوه، اوه»، «ساری اودالار»، «ایتی بیچاق» کیمی دؤورونون ان گؤزل موسیقیلری یئر آلیب. ۲۰۰۱-جی ایلده صحتینده پروبلملری اولان صنعتچی، همین ایلین یازیندا ۶ بؤیوک کونسرت وئریب. آکسونون ۶ ایلدیر ووکالیستلیینی ائتدیی ایشین کاراجا، ۲۰۰۱-جی ایل «ائوروویسیون» ماهنی یاریشماسینین سئچمه تورلارینا قاتیلیب. آنجاق او دا سئچمه تورلاردان کئچه بیلمهییب.
سزن آکسو ۲۰۰۵-جی ایلده ساتیشا چیخارتدیغی «بهانه» آلبومو خئیلی پوپولیارلیق قازانیب. آکسونون کاریئراسینین ۳۰-جو ایلینین خاطرهسینه یاییملانان «بهانه» آلبومو ساتیشا چیخاریلدیغی ایلک ایکی هفتهده ۳۲۰ مین ساتیلیب.
آکسو، ۱۹۷۵-۲۰۰۶-جی ایللرده یازدیغی موسیقی سؤزلرینی ۲۰۰۶-جی ایلده «اکسیک شئیر» کیتابیندا توپلاییب. کیتاب بؤیوک ماراقلا قارشیلانیر و ۴ گونده ۱۷ مین ساتیلیب.
سزن آکسو، نیو-جرسی ایشتاتینداکی کونسرتینده اونا آیریلان واختدا تاماشاچیلارا «بیز بو سرحدلری آشدیق، آمریکالیلار صبر رکوردونو قیردیلار، نیو-جئرسیده ده بو گئجه بئله اولاجاق، سیزلری خوشبخت ائتمهدن صحنهدن ائنمهیهجهم» دئییب. کونسرتین سونوندا آحمت کایانینین «آغلادیکچا» موسیقیسینی ایفا ائدیب.
سزن آکسونون قدر ۴۰۰-دن چوخ شعیری و بستهلری وار. بو شعیرلرین ۱۹۷-سی «اسکیک شعئیر» کیتابیندا یاییملانیب. سزن آکسو اجتماعی پروبلملره و حادثهلره ده بیگانه قالماییب. ۲۰۰۹-جو ایلده او، دموکراتیک اصلاحاتلارینا گؤره، تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغانا زنگ ووروب دستیینی بیلدیردیی اوچون کؤشه یازاری حیکمت چتینکایا صنعتچینین آتاسینین فتوللاهچی اولدوغونو ادعا ائتمیشدی. سزن آکسو ۲۰۱۲-جی ایلده تورکییه-پ کا کا موناقیشهسینده اؤلن تورک عسگرلری اوچون «تانرینین گؤزیاشلاری» آدلی موسیقی یازیب.
۲۰۱۳-جو ایلده «تاکسیم گئزی پارکی» اعتراضینین ایلک گونلرینده اعتراضچی اولاراق قاتیلان گنجلر اوچون «دونیاداکی ایلک گنجلیک اینقیلابیدیر بو. اورادا کوچهیه چیخان اینسانلار فؤوق العاده بیر سؤز سؤیلهدیلر» دئیهرک دستک وئریب. همین آکسییالاردا حیاتینی ایتیرن ۱۵ یاشلی برکین الوان اوچون «برکینه» آدلی یازی یازیب.
سزن آکسو قادین دوشمنلیگی، اوخوما-یازما، آیری-سئچکیلیک کیمی اجتماعی مؤوضوعلارا دا موناسیبت بیلدیریب. بوندان علاوه او، هوموسکسواللارا قارشی زوراکیلیغی پیسلهییب. او، تورکییهده ل گ ب ت طرفیندن سئویلهن صنعتچیدیر. سزن آکسو ۲۰۰۸-جی ایلده «عمومی اخلاق پرینسیپلرینه قارشی» محکمه قراری ایله باغلانان لگبت درنیینین قاپادیلماماسی اوچون دستک وئریب.
شخصی حیاتی
سزن آکسونون ایلک ائولیلیگی ۱۹۷۲-جی ایلده اونیورسیتت طلبهسی حسن یوکسکتپه ایله اولوب. اول ایکیسی ده اونیورسیتتی بیتیریب ائولنمیی دوشونسه ده، آنی بیر قرارلا عائله حیاتی قورورلار. اما بو ائولیلیک جمعی ۳ گون داوام ائدیر. ۳ گون سونرا یولا گئده بیلمهیهجکلرینی گؤروب آیریلیرلار. سزن آکسو حیاتینین ان بؤیوک ضربهسینی ایلک سئودیی شخص حسن یوکسکتپهنین اوندان بوشاندیقدان سونرا ان یاخین دوستو باهارلا ائولهنهن زامان آلیب. بو حادثهدن سونرا سزن اوزون مدت اؤزونه گله بیلمهییب.
موسیقی کاریراسیندا آلبوملاری چیخمامیشدان قاباق ۱۹۷۴-جو ایل نویابریندا علی انگین آکسو ایله عائله حیاتی قوروب، آنجاق بو ائولیلیک ده قیسا سوروب. اونلارین عائله حیاتی تئز بیتسه ده، سزن آکسو سویادینی اوندان گؤتوروب.
۳ آیلیق حامیله ایکن ۱۹۸۰-جی ایلین ۱۰ ایولوندا سینان اؤزر ایله ائولهنهن آکسو بیر مدت سونرا بو ائولیلیگی ده بیتیریب.
۱۹۹۳-جو ایلده ژورنالیست آحمئت اوتلو ایله ائولنسه ده، بو نیکاح ه دا اوغورسوز اولوب. داها سونرا اوزای هئپاری ایله ائولهنهن موغننی بیر مدت سونرا اوندان دا آیریلیب.