بو گون آذربایجانین عموم ملی لیدری حیدر علی‌یئوین دوغوم گونودور.

Axar.az خبر وئریر کی، حیدر علی‌یئوین آنادان اولماسینین ۱۰۳-جو ایلدؤنومودور.

حیدر علیرزا اوغلو علی‌یئو ۱۹۲۳-جو ایل مایین ۱۰-دا آذربایجانین ناخچیوان شهرین‌ده آنادان اولوب. او، ۱۹۳۹-جو ایلده ناخچیوان پئداقوژی تکنیکومونو بیتیردیک‌دن سونرا آذربایجان صنایع اینستیتوتونون (ایندیکی آذربایجان دولت نفت و صنایع اونیورسیتتی) معمارلیق فاکولته‌سینده تحصیل آلیب. باشلانان محاربه اونا تحصیلینی باشا چاتدیرماغا امکان وئرمه‌ییب.

۱۹۴۱-جی ایلده‌ن حیدر علی‌یئو نخچیوان خالق داخلی ایشلر کمیسارلیغین‌دا و ناخچیوان خالق کومیسارلاری سووئتین‌ده شعبه مدیری وظیفه‌سین‌ده ایشله‌ییب و ۱۹۴۴-جو ایلده دولت تهلوکه‌سیزلییی اورگانلارین‌دا ایشه گؤندریلیب. بو دوردن تهلوکه‌سیزلیک اورگانلاری سیستمین‌ده چالیشان حیدر علی‌یئو ۱۹۶۴-جو ایلدن آذربایجان ناظرلر سووئتی یانین‌دا دولت تهلوکه‌سیزلییی کمیته‌سی صدرینین معاونی، ۱۹۶۷-جی ایلده‌ن ایسه صدری وظیفه‌سین‌ده ایشله‌ییب، گنرال-مایور روتبه‌سینه قدر یوکسلیب. همین ایللرده او، لنینگراد شهرین‌ده (ایندیکی سانکت-پطربورگ) خصوصی عالی تحصیل آلیب. ۱۹۵۷-جی ایلده ایسه آذربایجان دولت اونیورسیتتینین تاریخ فاکولته‌سینی بیتیریب.

حیدر علی‌یئو آذربایجان کومونیست پارتیاسی مرکزی کمیته‌سینین ۱۹۶۹-جو ایل ایول پلئنوموندا مرکزی کمیته‌نین بیرینجی کاتیبی سئچیله‌رک رسپوبلیکانین رهبری اولوب. ۱۹۸۲-جی ایلین دکابرین‌دا سووئت اتفاقی کومونیست پارتیاسی مرکزی کمیته‌سی سیاسی بوروسونون عضوو سئچیله‌ن حیدر علی‌یئو اس.اس.ار.ای ناظرلر سووئتی صدرینین بیرینجی معاونی وظیفه‌سینه تعیین ائدیلیب و اس.اس.ار.ای‌نین رهبرلریندن بیری اولوب. حیدر علی‌یئو ایگیرمی ایل عرضین‌ده اس.اس.ار.ای و آذربایجان اس.اس.ار عالی سووئتلرینین ملت‌وکیلیی اولوب و بئش ایل اس.اس.ار.ای ناظرلر سووئتی صدرینین بیرینجی معاونی وظیفه‌سین‌ده چالیشیب.

حیدر علی‌یئو ۱۹۸۷-جی ایلین اوکتیابرین‌دا سووئت اتفاقی کومونیست پارتیاسی مرکزی کمیته‌سی سیاسی بوروسونون و شخصاً باش کاتیب میخایل گرباچووون یئریتدیی سیاسی خطه اعتراض علامتی اولاراق، توتدوغو وظیفه‌لردن استعفا وئریب.

حیدر علی‌یئو ۱۹۹۰-جی ایلین ۲۰ یانوارین‌دا سووئت قوشونلارینین باکی‌دا تؤرتدیی قانلی فاجعه ایله علاقدار ائرته‌سی گون آذربایجانین مسکواداکی نمایندلیین‌ده بیاناتلا چیخیش ائد‌رک، آذربایجان خالقینا قارشی تؤره‌دیلن جنایتین تشکیلاتچیلاری و اجراچیلارینین جزالاندیریلماسینی طلب ائدیب. او، داغلیق قاراباغدا یارانان کسکین مناقشه‌لی وضعیتله باغلی اس.اس.ار.ای رهبرلیینین ایکی اوزلو سیاستینه اعتراض علامتی اولاراق، ۱۹۹۱-جی ایلین ایولون‌دا سووئت اتفاقی کومونیست پارتیاسینین سیرالارینی ترک ائدیب.

۱۹۹۰-جی ایلین ایولون‌دا آذربایجانا قایی‌دان حیدر علی‌یئو اولجه باکی‌دا، سونرا ایسه ناخچیوان‌دا یاشاییب، همین ایلده ده آذربایجان عالی سووئتینه ملت‌وکیلی سئچیلیب. او، ۱۹۹۱-۱۹۹۳-جو ایللرده ناخچیوان مختار رسپوبلیکاسی عالی مجلیسینین صدری، آذربایجان رسپوبلیکاسی عالی سووئتی صدرینین معاونی اولوب. حیدر علی‌یئو ۱۹۹۲-جی ایلده یئنی آذربایجان پارتیاسینین ناخچیوان شهرین‌ده کئچیریلن تاسیس قورولتایین‌دا پارتیانین صدری سئچیلیب.

۱۹۹۳-جو ایلین مای-ایونون‌دا حکومت بحرانینین سون درجه کسکینلشمه‌سی ایله اؤلکه‌ده وطنداش محاربه‌سینین باش وئرمه‌سی و مستقیللیین ایتیریلمه‌سی تهلوکه‌سی یاراندیق‌دا آذربایجان خالقی حیدر علی‌یئوین حاکمیته گتیریلمه‌سی طلبی ایله آیاغا قالخدی. آذربایجانین او زمانکی رهبرلری حیدر علی‌یئوی رسما باکی‌یا دعوت ائتمه‌یه مجبور اولدولار. حیدر علی‌یئو ۱۹۹۳-جو ایل ایونون ۱۵-ده آذربایجان عالی سووئتینین صدری سئچیلدی، ایولون ۲۴-ده ایسه ملی مجلسین قراری ایله آذربایجان رسپوبلیکاسی پرزیدنتینین صلاحیتلرینی حیاتا کئچیرمه‌یه باشلادی.

۱۹۹۳-جو ایل اوکتیابرین ۳-ده عموم خالق سس‌وئرمه‌سی نتیجه‌سین‌ده حیدر علی‌یئو آذربایجان رسپوبلیکاسینین پرزیدنتی سئچیلدی. او، ۱۹۹۸-جی ایل اوکتیابرین ۱۱-ده خالقین یوکسک فعال‌لیغی شرایطین‌ده کئچیریلن سئچکیلرده سسلرین ۷۶،۱ فایزینی توپلایاراق، یئنی‌دن آذربایجان رسپوبلیکاسینین پرزیدنتی سئچیلیب. ۲۰۰۳-جو ایل اوکتیابرین ۱۵-ده کئچیریلن پرزیدنت سئچکیلرینده نامزدلیینین ایر‌لی سورولمه‌سینه راضی‌لیق وئره‌ن حیدر علی‌یئو صحتین‌ده یارانمیش پروبلملرله علاقه‌دار سئچکیلرده اشتراک ائتمک‌دن امتنا ائدیب.

آذربایجانین عموم لی لیدری، پرزیدنت حیدر علی‌یئو ۲۰۰۳-جو ایل دکابرین ۱۲-ده معالیجه اولوندوغو کلیولند کلینیکاسین‌دا (آمریکا) وفات ائدیب، دکابرین ۱۵-ده باکی‌دا فخری خیابان‌دا دفن اولونوب.

حیدر علی‌یئو بیر چوخ دولت اوردن و مئداللارا، بین‌الخالق مکافاتلارا لایق گؤرولوب، مختلف اؤلکه‌لرین اونیورسیتتلرینین فخری دکترو سئچیلیب.

پرزیدنت ایلهام علی‌یئو ۲۰۲۲-جی ایلین سئنتیابرین ۲۹-دا "آذربایجان رئسپوبلیکاسین‌دا ۲۰۲۳-جو ایلین «حیدر علی‌یئو ایلی» اعلان ائدیلمه‌سی حاقین‌دا" سره‌نجام ایمضالاییب. دؤولت باش‌چی‌سینین ۲۰۲۲-جی ایلین نویابرین ۲۸-ده ایمزالادیغی دیگر سره‌نجامی ایله «آذربایجان رئسپوبلیکاسین‌دا ۲۰۲۳-جو ایلین «حیدر علی‌یئو ایلی» اعلان ائدیلمه‌سی ایله باغلی تدبیرلر پلانی» تسدیقلنیب. تدبیرلر پلانینا اویغون اولاراق، اؤلکه‌میزده و خاریجه اولو اؤندرین آنادان اولماسینین ۱۰۰ ایللیی الاقدار موختلیف تدبیرلر کئچیریلیب.

اوموممیل‌لی لیدئر حیدر علی‌یئوین ان بؤیوک آرزوسو قاراباغین ایشغال‌دان آزاد ائدیلمه‌سی، اراضی بوتؤولویوموزون برپاسی ایدی. اولو اؤندرین بو آرزوسونو و وسیتینی اونون لاییق‌لی داوام‌چی‌سی، آذربایجان پرزیدنتی، سلاح‌لی قوه‌لرین موزففر آلی باش کومان‌دانی ایلهام علی‌یئو یئرینه یئتیردی.

دؤولت باش‌چی‌سی ایلهام علی‌یئو خالقیمیزا نؤوبتی قلبه‌نین سئوینجینی یاشات‌دی. دؤولت بایراغیمیزی از‌لی و اب‌دی تورپاقلاریمیزدا - خانکه‌ن‌دی‌ده، خوجالی‌دا، خوجاوندده، آغدره‌ده، عسگران‌دا اوجالتماقلا خالقیمیزین آرزولارینی چین ائتدی. بونونلا دا موستقیل آذربایجانین سووئرئن‌لیگی تام برپا اولون‌دو.

حاضردا ایشغال‌دان آزاد ائدیلمیش قاراباغ و شرقی زنگزور یئنی‌دن قورولور، اراضیلر مینالاردان تمیزلنیر، گئنیشمیقیاس‌لی برپا و یئنی‌دنقورما ایشلری آپاریلیر.