آذربایجان رقصلری اؤزون‌ده قدیم و زنگین تاریخی داشیییر. آذربایجان خالق رقصلری تاریخیمیزله آیریلماز صورت‌ده باغلی اولوب، اونون میللی خصوصیتینی، هم ده حیات و معیشتینی اؤزون‌ده عکس ائتدیریر. بو دا اؤلکه‌نین تاریخین‌ده، مدنیتین‌ده رقص صنعتینین نه درجه‌ده بؤیوک اهمیته مالیک اولدوغونو گؤستریر.

آخار. آذ آذربایجانین میللی رقصی اولان «اوزون دره» رقصی حاق‌دا معلوماتی تقدیم ائدیر:
قاراباغ‌دا آغدام ایله گؤی تپه آراسین‌داکی دره‌یه «اوزوندره» دئییلیر. دئیی‌لنه گؤره، بو رقص محض همین دره‌یه حصر اولونوب. روایته گؤره، اوزوندره ترکه‌مه‌لرین دوشرگه‌سی اولوب، اونلار داغلار قوینون‌داکی یایلاقلارا کؤچرکه‌ن، یولوستو بورادا ایله‌نه‌رک رقص ائدر، شنلنر و دینجلیرمیشلر. باشقا بیر روایته گؤره ایسه گلین آپارارکنن یول دره‌نین ایچری‌سین‌دن کئچیب. یول چوخ اوزون اولدوغون‌دان، موسیقی‌چیلر گلینی لیریک بیر موسیقی ایله موشاییت ائدیبلر. اوغلان ائوین‌دن اولان قادینلار گلینین اؤنون‌ده اویناییب اونا خییر دعا وئررمیشلر.
او زامان‌دان باشلایاراق تویلاردا همین موسیقییه اویناماق ایستدیک‌ده «گلینی او اوزون دره‌نین ایچین‌دن آپاردیغیمیز زامان باش‌لانان موسیقینی چالین» دئییلیر. بئله‌لیکله ده، «اوزوندره» اویون هاواسی یارانیر. بو اویون هاواسی بیر قدر واغزالییا بنزییر.
چوخ اینجه و لیریک بیر مئلودییادیا اوزون دره رقصینین موسیقی‌سی بستکار اوزئییر حاجی بیوو طرفین‌دن «او اولماسین، بو اولسون» اوپئرئتتاسین‌دا مشدی عیبادین «من نه قدر قوجا اولسام دا...» ماهنی‌سین‌دا ایستیفاده ائدیلیب.