و بهتر است دراین روزهای سخت و سنگین یادی کنیم از معلمانی مانند صمد بهرنگی، فریدون قره‌چورلو، حبیب فرشباف و ... که بخشنامه‌های وزارت را وِزوِز خرمگسان می‌دانستند و کار خود را می‌کردند.

صمد، فریدون، حبیب و... آرک‌تیپ معلمان خوب این دیارند، چهره‌های قدیس‌گون و محبوبی که زندگی خود را کریمانه و باعشق و اخلاص و غیرت وقف آموزش شاگردان کردند و جان و جهانشان را در کوره معرفت پالودند تا از فرزندان آدم «انسان» بسازند و به هستی‌شان معنی بخشند. و چه دردآور بود حس دوگانه‌ صمد هنگام تهیه کتاب الفبا. هم می‌خواست کاری کند که سوادآموزی برای کودکان تُرک سهل و آسان گردد و هم می‌ترسید سوادآموزی به زبان فارسی، تیشه به ریشه زبان خودمان بزند. وقتی هم که دید مدیران کمیته پیکار با بی‌سوادی در مثال حرف (ه ـهـ) به جای ماه و سهند از شاه و شهبانو استفاده کرده‌اند و در مقدمه کتاب نیز حکومت فرقه دموکرات آذربایجان و شخص پیشه‌وری را آماج تخطئه قرار داده‌اند، از چاپ آن منصرف شد.

بی‌گمان هریک از ما می‌توانیم در دشت خاطراتمان جای پای معلمی کم و بیش شبیه به این بزرگان بیابیم معلمانی که در زندگی ما اثرگذار بوده و یاد و نامشان در ذهن و ضمیر ماست. و قطع یقین هیچ یک از آنهایی که خاطرشان ذهنمان را شاداب می‌کند با طرح‌های ظالمانه و نژادپرستانه وزارت همسو نبوده‌اند که اگر بودند اینک یادشان برایمان عزیز نبود و هنوز هستند معلمانی که در برابر این طرح ظالمانه نیز مقاومت خواهند کرد و ای کاش این هیولا هزار سر می‌داشت.