۲۱-جی عصرین گئوسییاسی خریطه‌سی سرعتله دییشیر. بو دییشیکلیکلری فورمالاشدیران ایکی بؤیوک حادثه وار: شرقی آوروپادا داوام ائد‌ن محاربه و یاخین شرقده انرژی مارشروتلاری اطرافین‌دا آرتان گرگینلیک.

Axar.az خبر وئریر کی، بو باره‌ده آوروپادا یاشایان آذربایجانلی ژورنالیست ائلبیی حسنلی قید ائدیب.

او بیلدیریب کی، فارس کؤرفزی رگیونون‌دا آرتان گرگینلیک گلوبال انرژی سیستمینین ان کریتیک نقطه‌لریندن بیری اولان هرمز بوغازی اطرافیندا ریسکلری آرتیریر.

«بو بوغاز گلوبال انرژی سیستمینین ان حساس نقطه‌لریندن بیریدیر. دنیا نفت تجارتینین و لنگ گازینین تخمیناً ۲۰ فایزی محض بو دار سو یولوندان کئچیر. اگر هرمز بوغازین‌دا جدی بحران یارانارسا و تانکر آخینی محدودلاشارسا، دنیا انرژی خریطه‌سینده یئنی گئوسییاسی رئاللیق فورمالاشا بیلر.

بئله وضعیتلرده آلترناتیو انرژی استحصال‌چیلاری و آلترناتیو مارشروتلار بیردن-بیره استراتژی اهمیت قازانیر. آنالیتیکلرین فکرینجه، موجود گرگینلیک ان آزی یئددی اؤلکه‌نین گئوسییاسی مؤقعلرینی گوجله‌ندیره بیلر: آمریکا، روسیا، نوروئچ، برازیلیا، کانادا، قازاخیستان و آذربایجان».

او قید ائدیب کی، آذربایجانین اوستونلویو یالنیز انرژی احتیاطلاری ایله باغلی دئییل:

«آذربایجانین اساس استراتژی گوجو گئوسییاسی موقع‌ییدیر. خزر رگیونونون مرکزینده یئرلشه‌ن آذربایجان آوراسییانین لوگیستیکا سیستمینده مهم ترانزیت قووشاغی رولونو اویناییر. سون ایللرده بو سببدن آوراسیانین مرکزیندن کئچه‌ن یئنی لوگیستیکا خطی — اورتا دهلیز— گئتدیکجه داها بؤیوک اهمیت قازانیر. بو مارشروت چین و مرکزی آسیانی خزر دنیزی اوزریندن جنوبی قافقاز و آنادولو واسطه‌سیله آوروپایا باغلاییر.

بو مارشروتون مرکزینده ایکی اؤلکه دایانیر: آذربایجان و تورکیه. خزر ساحلینده یئرلشه‌ن الت بین‌الخالق دنیز لیمانی و آرالیق دنیزینه چیخیش تامین ائد‌ن باکی-تفلیس-جیهان کمری بو سیستمین اساس المنتلریندندیر.

تورکیه ایسه آوروپا ایله آسیا آراسین‌دا استراتژی کؤرپو رولونو اویناییر.

بئله‌لیکله، اوکراینا محاربه‌سی و یاخین شرقده‌کی انرژی ریسکلری عینی نتیجه‌یه گتیریب چیخاریر: آوراسیانین ترانزیت خریطه‌سی دییشیر.

شمال مارشروتو اوکراینا محاربه‌سی ایله ضعیفله‌دی.

جنوب مارشروتو ایسه هرمز ریسکی ایله سارسیلدی.

بو شرایط‌ده آوراسیانین مرکزیندن کئچه‌ن اورتا دهلیز تدریجا یئنی استراتژی آرتریایا چئوریلیر.

باشقا سؤزله، ۲۱-جی عصرین دییشه‌ن گئوپولیتیکاسین‌دا یئنی استراتژی اوخ گئتدیکجه داها آیدین گؤرونور: خزر، جنوبی قافقاز، تورکیه، آوروپا.

یاخین شرقده آرتان گرگینلیک — خصوصیله آمریکا، اسرائیل و ایران آراسین‌دا قارشیدورمانین درینلشمه احتمالی — غربین انرژی و ترانزیت تهلوکه‌سیزلیی باخیمیندان آلترناتیو مارشروتلارا احتیاجینی داها دا آرتیریر. بئله بیر شرایط‌ده آذربایجان یالنیز انرژی اخراج ائد‌ن اؤلکه کیمی دئییل. او، هم ده آوراسیانین یئنی نقلیات و تجارت آرترییاسینین آچار دولتلریندن بیرینه چئوریلیر».