ایران قدیم و اوزون تاریخ کچمیش بیر اؤلکه‌دیر. دونیانین ان بؤیوک دؤولتلری بو اراضی‌ده یارانیب و داغیلیب. اما اهالی‌سی «کؤزون اوزرینه یاناجاق آتیلماسینا» بنزییر. هئچ کیمین گؤزلمدیی بیر آندا اؤلکه‌ده گرگین‌لیک و دییشیکلیک مومکون اولا بیلر. احتیمال ائدیره‌م کی، بو باش وئره‌جک. آنجاق نه زامان باش وئرجیینی دئمک چتین‌دیر. چونکی صحبت مرکب قورولوشا مالیک بیر اؤلکه‌دن گئدیر.

بو فیکیرلری تلگراف. کوم-آ پروفسور فیرودین جلیلوو پاند‌مییادان سونرا ایران‌دا گرگین وضعیتین یاراناجاغی حاق‌دا غرب آنالیتیکلرینین پروقنوزلارینی قیمتلندیررکه‌ن دئییب.

تورکولوق عالیم بیلدیریب کی، ۱۹۷۹-جو ایلده ایران‌دا باش وئره‌ن ایسلام اینقیلابینی ایندی ده خاطیرلاییر:

«اصلین‌ده هئچ کیم حادثه‌لرین بو شکیل‌ده باش وئرجیینی گؤزله‌میردی. اما قفیل‌دن پروسئس باشلادی و بوتون اؤلکه آیاغا قالخدی. بو معنادا هانسی‌سا بیر پارتییانین و یا حاکمیت داخیلین‌ده چئوریلیش ائده بیله‌ن قوه‌لرین، هابئله خاریج‌ده‌کی شاه‌چیلارین، ائتنیک آزلیقلارین ماراقلارینی مدافعه ائد‌ن مرکزلرین ده ایران‌دا دییشیک‌لیک ائتمه‌سینی مومکون سایمیرام. بونو آنجاق ایران اهالی‌سینین اؤزو ائده بیلر. ساده بیر قیغیلجیم کیفایت ائد‌جک کی، اهالی قالخیب وضعیتی دییش‌سین. بو دا همین اؤلکه‌نین ایسپسیفیکاسین‌دان ایر‌لی گلیر».