آذربایجان رئسپوبلیکاسینین دؤولت هیمنی سسلندیریلدی.
اوتوز دؤرد ایل بوندان اول ۲۰ یانوار گونو آذربایجان خالقینین تاریخینین هم فاجعهلی، کدرلی صحیفهسی، هم ده قهرهمانلیق، رشادت صحیفهسیدیر. اوموممیللی لیدئر حیدر الیئو واختیله ۲۰ یانوار حادثهلرینی بئله سجییهلهندیریردی. اولو اؤندر بؤیوک اوزاقگؤرهنلیکله دئییردی کی، بیز او گونلردن نه قدر چوخ اوزاقلاشساق، همین گونلرین آذربایجان خالقینین تاریخینده نئجه موهوم یئر توتدوغونو بیر او قدر دریندن درک ائدجییک. آنجاق بیر شئی حقیقتدیر کی، ۱۹۹۰-جی ایلین ۲۰ یانواری آذربایجان خالقینین حیاتیندا دؤنوش مرحلهسی، دؤنوش نقطهسی اولوب.
همین فاجعهلی گونلردن آرتیق ۳۴ ایل کئچیر. اوموممیللی لیدئر حیدر الیئوین دئدیی کیمی، ۲۰ یانوارین تاریخیمیزده توتدوغو یئری بو گون داها آیدین گؤروروک. همین گون آذربایجان خالقی اؤز آزادلیغی و موستقیللیگی اوغروندا ایلک شهیدلرینی وئردی. آزادلیغا گئدن یولدا حیاتلارینی قوربان وئرهن وطن اؤولادلاری میسیلسیز فداکارلیقلاری ایله خالقیمیزین قهرهمانلیق سالنامهسینه یئنی پارلاق صحیفه یازدیلار. خالقین بیرلیگی و میللی لیاقت هیسسی توپ-توفنگه قالیب گلدی و بو، ۲۰ یانواری سجییهلهندیرهن ان موهوم مقاملاردان بیریدیر.
قانلی ۲۰ یانوار فاجعهسینه دؤولت سوییهسینده تام سیاسی-حقوقی قیمت وئریلمهسی مسئلهسی اوموممیللی لیدئر حیدر الیئوین سایهسینده حلینی تاپدی. فاجعهنین ائرتهسی گونو - یانوارین ۲۱-ده حیدر الیئو آذربایجانین موسکواداکی دایمی نومایندلیینه گلهرک خالقلا بیرگه اولدوغونو بیلدیردی، ۲۰ یانوار فاجعهسینه سیاسی قیمت وئردی، اونون حقوقا، دئموکراتییایا، هومانیزمه ضد اولدوغونو، مرکزین و اوزامانکی رئسپوبلیکا رهبرلرینین خیانتی اوزوندن باش وئرمیش سیاسی سهو اولدوغونو بیان ائتدی. او، فاجعه ایله الاقدار خالقیمیزا باشساغلیغی وئردی و مطبوعات کونفرانسی کئچیریب باکیداکی تئررور آکتینا رواج وئرهن حاکمیت نمایندهلرینی و حربچیلری جینایتکار، اونلارین دینج اهالییه توتدوقلاری دیوانی ایسه بوتؤو بیر خالقا قارشی ائدیلهن تاریخی جینایت آدلاندیردی. بو تاریخی چیخیشین متنی کرئملین کسکین اینفورماسییا بلوکاداسی سیاستینه باخمایاراق، بوتون دونیادا، او جملهدن آذربایجاندا یاییلدی و گئنیش عکس-سدا دوغوردو. آذربایجان خالقینین قلبینده اومید چیراغی یاندی. ۱۹۹۰-جی ایلین ایولوندا موسکوادان وطنه قاییدان اوموممیللی لیدئر حیدر الیئوین تشببوسو ایله همین ایل نویابرین ۲۱-ده ناخچیوان موختار رئسپوبلیکاسینین آلی مجلیسینده ۲۰ یانوار فاجعهسینه ایلک دفعه سیاسی-حقوقی قیمت وئرهن قرار قبول ائدیلدی. آذربایجان خالقینین عمومی ریینی اؤزونده تجسسوم ائتدیرهن بو قرار اولو اؤندر حیدر الیئو قتیتینین تظاهرو کیمی تاریخه دوشدو. سندده رئسپوبلیکا سوییهسینده ۲۰ یانوار فاجعهسینه سیاسی-حقوقی قیمتین وئریلمهسی اؤلکه رهبرلییندن طلب ائدیلیردی. آذربایجان موستقیللیینی برپا ائتدیکدن سونرا دا ۱۹۹۳-جو ایله قدر اقتداردا اولانلارین هئچ بیری فاجعه ایله باغلی اصل حقیقتی آشکار ائتمهیه اؤزونده جسارت تاپمادی.
یالنیز آذربایجان خالقینین اوموممیللی لیدئری حیدر الیئوین اؤلکه رهبرلیینه قاییدیشیندان سونرا ۲۰ یانوار حادثهلرینین حقوقی موستویده اصل ماهیتی آچیقلاندی. ۱۹۹۴-جو ایل یانوارین ۱۲-ده کئچیردیی موشاویرهده اولو اؤندر حیدر الیئو بو بارهده دئییردی: «خالقا تجاووز اولونموش، گوناهکارلار ایسه هله مویینلشدیریلممیشدیر. گؤرونور کی، اؤتن یاخین ایللردهکی سووئتلر بیرلیگی، رئسپوبلیکا رهبرلیگی، مسئول شخصلر اؤز منافعلری نامینه بو بؤیوک فاجعهنین اصل ماهیتینی خالقا بیان ائتممیشلر».
اوموممیللی لیدئر حیدر الیئوین «۲۰ یانوار فاجعهسینین ۴-جو ایلدؤنومونون کئچیریلمهسی حاقیندا» ۱۹۹۴-جو ایل ۵ یانوار تاریخلی فرمانیندا آذربایجان رئسپوبلیکاسینین میللی مجلیسینه قانلی یانوار حادثهلری ایله باغلی خصوصی سئسسییانین کئچیریلمهسی مسئلهسینه باخماق توصیه ائدیلدی. میللی مجلیسین ۱۹۹۴-جو ایل مارتین ۲۹-دا قبول ائتدیی قراردا ۲۰ یانوار فاجعهسینین گوناهکارلاری کونکرئت قئید اولوندو و بو قانلی آکسییا آذربایجاندا میللی آزادلیق حرکاتینی بوغماق، خالقین اینامینی، ایرادهسینی قیرماق اوچون توتالیتار کوممونیست رئژیمی طرفیندن تؤردیلمیش حربی تجاووز و جینایت کیمی قیمتلندیریلدی. شهیدلرین خاطرهسی ابدیلشدیریلدی، شهیدلر خیابانیندا «ابدی مشل» عابده-کومپلئکسی اوجالدیلدی، ۲۰ یانوار اومومخالق هوزن گونو اعلان ائدیلدی، شهید عائلهلرینین، ۲۰ یانوار حادثهلرینده علیل اولان شخصلرین سوسیال مدافعهسی گوجلندیریلدی.
اؤلکهمیزده ۲۰ یانوار علیللرینه و شهید عائلهلرینه دایم دقت و قایغی گؤستریلیر. علیللرین رئابیلیتاسییاسی اوچون ساغلاملیق مرکزلری یارادیلیب، ۲۰ یانوار علیللری و شهید عائلهلری دؤولت بودجهسی حسابینا منزیلله تعمین ائدیلیب.
بو گون امینلیکله دئیه بیلریک کی، اولو اؤندر حیدر الیئوین، اؤلکهمیزین موستقیللیگی و اراضی بوتؤولویو اوغروندا جانلاریندان کئچمیش بوتون شهیدلرین روحو شاددیر. چونکی ۲۰۲۰-جی ایلده قالیب آذربایجان اوردوسو خالقیمیزین ۳۰ ایللیک هسرتینه سون قویدو، تورپاقلاریمیزی ائرمهنی ایشغالیندان آزاد ائدرک بؤلگهده یئنی رئاللیق یاراتدی. ۲۰۲۳-جو ایلین سئنتیابریندا حیاتا کئچیریلهن اوغورلو آنتیتئررور تدبیرلری نتیجهسینده ایسه سووئرئنلییمیز تام برپا اولوندو. ایندی بوتون اراضیلریمیزده آذربایجانین اوچرنگلی بایراغی دالغالانیر. ایشغالدان آزاد ائدیلمیش اراضیلرده گئنیشمیقیاسلی قوروجولوق ایشلری داوام ائتدیریلیر. آرتیق کئچمیش مجبوری کؤچکونلر ایشغالدان آزاد اولونموش اراضیلره، دوغما تورپاقلارینا قاییدیرلار. ایندی بو تورپاقلاریمیزدا حیات یئنیدن جانلانماغا باشلاییر.
آذربایجانین اراضی بوتؤولویونون و سووئرئنلیینین تام برپا اولونماسی هم ده ۲۰ یانوار شهیدلرینین، عمومیلیکده تورپاقلاریمیزین ایشغالدان آزاد ائدیلمهسی یولوندا جانلارینی قوربان وئرمیش بوتون شهیدلریمیزین قانینین یئرده قالمادیغینین ثبوتودور. اودور کی، خالقیمیز ۲۰ یانوار فاجعهسینین ۳۴-جو ایلدؤنومونو خصوصی قورور هیسسی ایله قئید ائدیر.