بو گون آذربایجانین دولت و اجتماعی خادمی، سیاستچی و پوبلیسیست، آذربایجان خالق جمهوریتینین (۱۹۱۸-۱۹۲۰) بانیلریندن و آذربایجان سیاسی مهاجرتینین لیدرلریندن اولموش محمد امین رسولزاده-نین دوغوم گونودور.

Axar.az خبر وئریر کی، محمد امین رسولزادنین آنادان اولماسیندان ۱۴۰ ایل اؤتور.

محمد امین رسولزاده ۱۸۸۴-جو ایل یانوارین ۳۱-ده باکینین نووخانی کندینده آنادان اولوب. آتاسی اوغلونو مشهور پداقوق سلطان مجید قنیزاده-نین مدیر اولدوغو ایکینجی "روس-مسلمان" مکتبینه قویوب، بورانی بیتیردیکدن سونرا تحصیلینی باکی تکنیکی مکتبینده، روس دیلینده داوام ائتدیریب. میللی استقلال حرکاتیمیزین و تکجه تورک ائللرینده دئییل، بوتون شرق، اسلام عالمینده ایلک رسپوبلیکا اصول-اداره‌سی اولان آذربایجان دموکراتیک رسپوبلیکاسینین تمل داشینی قویان محمد امین رسولزاده-نین انقلابی فعالیتینین ایلک ایللری ده محض بو دؤوره تصادف ائدیر. ۱۹۰۲-جی ایلده اون یئددی یاشلی م.ا.رسولزاده "مسلمان گنجلیک تشکیلاتی"نی یارادیب. بو، ۲۰-جی عصرده آذربایجاندا روس مستملکه اصول-اداره‌سینه قارشی گیزلی مبارزه آپاران ایلک سیاسی تشکیلات ایدی.

۱۹۱۷-جی ایلین پاییزیندا م.ا.رسولزاده روسیا پارلامنتینه آذربایجان و تورکوستاندان میللت وکیلی سئچیلیب. ۱۹۱۸-جی ایل ماین ۲۶-دا زاقافقازیا سیمی داخلی فراکسیالارین چکیشمه‌لری نتیجه‌سینده لغو اولونوب. همین آین ۲۷-ده سیمین مسلمان فراکسییاسینا داخل اولان مختلف پارتیالارین عضولریندن عبارت اولان آذربایجان میللی شوراسی یارانیب. سس چوخلوغو ایله م.ا.رسولزاده میللی شورانین صدری سئچیلیب.

۱۹۱۸-جی ایل ماین ۲۸-ده بوتون اؤلکه‌لرین رادیو استانسییالاری و قزئتلری آذربایجان استقلالیتینین اعلان اولونماسینی دنیایا یایدیلار. بو او دئمک ایدی کی، آذربایجان خالقی اؤز وارلیغینی، بیر خالق کیمی موجودلوغونو بوتون بشریته چاتدیریر و میللی دولتینین قوردوغونو تام شکلده بیان ائدیردی. فتحعلی خان خویسکینین باشچی‌لیغی ایله آذربایجان دموکراتیک رسپوبلیکاسی حکومتی تشکیل اولونوب. بئله‌لیکله، آذربایجان خالقی نه‌اینکی تورک خالقلاری آراسیندا، همچینین بوتون شرقده ایلک دفعه اولاراق رسپوبلیکا قوروب.

لاکن آذربایجان خالق جمهوریتینین اؤمرو جمعی ۲۳ آی چکدی. ۱۹۲۰-جی ایلین ۲۸ آپرلینده آذربایجانین سووئت روسیاسی طرفیندن اشغالیندان سونرا م.ا.رسولزاده وطنی ترک ائتمک مجبوریتی ایله اوزلشیب. اوزون ایللر خارجده آذربایجانین آزادلیغی اوغروندا مبارزه آپارمیش م.ا.رسولزاده ۱۹۵۵-جی ایل مارتین ۶-دا آنکارادا شکر خسته‌لییندن وفات ائدیب.

۱۹۹۳-جو ایلین ۲۹ دکابریندا آذربایجان پرزیدنتی حیدر علیئو "آذربایجانین گؤرکملی اجتماعی-سیاسی خادمی م.ا.رسولزاده-نین آنادان اولماسینین ۱۱۰ ایللیک یوبیلعیینین کئچیریلمه‌سی حاقیندا" فرمان امضالاییب.

پرزیدنت ایلهام علیئو ۲۰۲۳-جو ایل دکابرین ۳۰-دا محمد امین رسولزاده-نین ۱۴۰ ایللیک یوبیلعیینین قید اولونماسی ایله باغلی سرانجام امضالاییب. سرانجاما اساساً، بو ایل مدنیت ناظیرلیی علم و تحصیل ناظیرلیی و آذربایجان میللی علملر آکادمیاسی ایله بیرلیکده محمد امین رسولزاده-نین ۱۴۰ ایللیینه حصر اولونموش تدبیرلر پلانی حاضرلاییب حیاتا کئچیرمه‌لیدیر.