شانگهای امکداشلیق تشکیلاتینین (ش‌ت) بیشکک سامیتینین ان گؤزلنیلمز و دقت‌دن یایینان حادثه‌سی چین پرزیدنتی شی جین‌پینگله ایران پرزیدنتی مسعود پزشکیان آراسیندا کئچیریلن بیر نئچه دقیقه‌لیک گؤروش اولوب. ایران مئدیاسینین ادعاسینا گؤره، بو گؤروشده ایکی لیدر اؤلکه‌لری آراسیندا آ-دان ز-یه قدر بیر چوخ مسئله‌لری مذاکره ائدیبلر. چین و غرب مئدیاسی ایسه باشقا شئیلر دئییر.

Axar.az خبر وئریر کی، بو باره‌ده پولیتولوگ حیدر اوغوز بیلدیریب.

او قید ائدیب کی، چینین رسمی مئدیا اورگانلاری شی جین‌پینگین دیگر لیدرلرله گؤروشونه اوزون-اوزادی یئر وئرسه‌لر ده، پزشکیانلا متواضع گؤروش باره‌ده هئچ نه یازماییبلار:

«غرب مئدیا اورگانلاری ایسه اعتبارلی منبع‌لرینه استناد ائد‌رک بیلدیریبلر کی، ایران طرفی اصلین‌ده شی جین‌پینگله گئنیش فورماتلی گؤروش کئچیرمک باره‌ده دوشونورموش. اما شی بونا احتیاج گؤرمه‌ییب و پزشکیانلا آیاق ااوستو سلاملاشماغا اوستونلوک وئریب.

اکسپرتلر شی جین‌پینگین بو «یکه‌خانالیغینین» سببینی بیر نئچه عاملله علاقه‌لندیریرلر:

۱. شی جین‌پینگ پزشکیانین ایرانین حقیقی اراده‌سینی نه قدر تمثیل ائتدیینی بیلمه‌دییندن اونونلا گؤروشه ده اهمیت وئرمه‌ییب؛
۲. بیشکک‌دن سونرا آمریکایا گئتمه‌یی پلانلاشدیران جین‌پینگ ترامپین خطرینه دیمه‌مک اوچون اونون دشمن اعلان ائتدیی ایران‌دان باجاردیغی قدر اوزاق دایانماغا چالیشیر؛

۳. شی دفعه‌لرله ایران طرفینه هرمز بوغازینین باغلانماسینین چین اقتصادیاتینا جدی ضرر ووردوغونو بیلدیریب و بوغازین درحال آچیلماسینی طلب ائدیب. سپاه ایسه بو طلبلری قولاق آردینا ووروب. شی جین‌پینگین ده بوتون ایران رسمیلرینی ایگنور ائدیب؛

۴. چین پرزیدنتی بو تؤورو ایله ایرانا و بوتون یئنی متتفیقلرینه «من سیزین اوچون اؤزومو اودا آتماق فکرینده دئییلم» مساژینی وئریب؛

۵. ایرانین آمریکا و اسرائیل عوضینه دیگر کؤرفز اؤلکه‌لرینی بمبالاماسی چین طرفیندن ده باشا دوشولمور و شی جین‌پینگین بو آنلام‌سیز محاربه‌ده ایرانین یانیندا گؤرونمک ایسته‌میر. منطیقله حاق‌سیز دا دئییل. چین دنیانین دوز واختیندا بئله ایران‌دان گونده ۱.۳-۱.۴ میلیون بارل نفت آلیردی. تکجه سعودییه عربستانیندان ادخال ائتدیی نفت ایسه گونده‌لیک ۱.۵-۱.۸ میلیون بارل ایدی. باشقا سؤزله، چینین کؤرفزده اساس تجارت اورتاغی ایران یوخ، سعودییه عربستانی‌دیر. بئله اولان حال‌دا،شی جین‌پینگین پزشکیانلا خصوصی گؤروشمه‌سی محمد بن سلمانین دا آچیغینا گئده بیلردی.

قیساسی، ایران، دوشونولدویو کیمی، چین طرفین‌دن ده جدی شکیل‌ده دستک‌لنمیر. آمریکا اونا داها یاخشی تکلیفلر وئرسه، چین ایرانی بؤیرو اوسته اوزادیب راحت‌لیقلا عکس طرفه کئچر».