تورکییه‌ده پرزیدنت سئچکیلرینین ایکینجی توروندان سونرا لیره‌نین دیر ایتیرمه‌سی، او جمله‌دن ۳ ایون‌دا دونیا اوزره تانینمیش اقتصادچی محمت شیمشیین خزینه و مالییه ناظری تعیین اولونماسی ایله پروسسین داها دا سرعتله‌نمه‌سی مذاکیره‌لره سبب اولوب.

Axar.az خبر وئریر کی، حاضردا دلار ۲۳،۵ لیره‌یه قالخیب، بو ایسه سون بیر هفته‌ده دلارین ۴،۵ لیره‌یه یاخین باهالاشماسی دئمکدیر.

اصلین‌ده ایسه مشاهده‌چیلر محمت شیمشیین خزینه و مالییه ناظری تعیین اولونماسی ایله فرقلی منظره تصور ائدیردیلر. اوندا نه باش وئریر؟

بونون ایلک سببی کیمی محمت شیمشیین «گؤزلدییندن داها پیس رئاللیقلا» راستلاشماسی گؤستریلیر. بئله کی، ناظر وظیفه‌سینی تحویل آلاندان سونرا شیمشک اقتصادی سیستمین تصور ائتدیی کیمی اولمادیغینی گؤروب.

معلوماتا گؤره، لیره‌نین اوجوزلاشماسینین سرعتله‌نمه سببی ائله شیمشیین ایلک تاکتیکی سیاستیدیر. مرکزی بانکین رزرولرینی قوروماغی ایلک هدف اولاراق سئچه‌ن یئنی ناظر بانکین بازاردا دلار ساتماسینی قاداغان ائدیب. باشقا سؤزله تورکییه تام شکیلده اوز‌ن مزه‌ننه سیستمینه قدم قویوب.

ادعایا گؤره، اصلینده تورکییه‌ده همیشه اوز‌ن مزه‌ننه سیستمی اولوب، آنجاق لیره‌نین کسکین اوجوزلاشماماسی اوچون مرکزی بانک اؤزل بانکلارین واسطه‌سیله بازارا واختاشیری دلار تقدیم ائدیب و بونونلا دا سرعتلی اوجوزلاشمانی لنگیتمه‌یه چالیشیب. بو ایسه مرکزی بانکین رزرولرینین تدریجا اریمه‌سینه سبب اولوب. ایندی مرکزی بانکنین دلار ساتیشینا اهمیتلی درجه‌ده آزالتماسی ایسه لیره‌نین اوجوزلاشماسینا تکان وئریب.

اقتصادچیلارین فیکرینجه، مرکزی بانک کسکین اوجوزلاشمالار زامانی مداخیله‌یه ده حاضیرلاشیر و بازاری نظارتسیز قویماق نیتینده دئییل.
اوز‌ن مزه‌ننه تام اوتوروشاندان – یعنی لیره اصلینده اولمالی اولدوغو سوییه‌یه دوشندن سونرا مرکزی بانکین رزرولرینین اریمه‌سی دایاناجاق و آرتیم باشلایاجاق.

شیمشک نیه بو قراری آلدی؟

دؤلت طرفیندن یؤنلندیریلن والیوتا بازارینین آرتیق داوام ائتمز حالا گلدیی بیلدیریلیر. بو، سربست بازار و بین‌الخالق نورمالاردان دا اوزاق ساییلیر. پروسس شیرکتلرین رقابت امکانلارینی الین‌دن آلیر. بونا گؤره ده مرکزی بانکین رزرولرینی قوروماق قراری وئریلیب.

پروسسین نه قدر داوام ائدجیی، لیره‌نین هانسی سوییه‌یه دوشجیی حاقدا ایسه تام تصور یوخدور. آنجاق بونون اقتصادیاتا جدی تأثیرلری قاچیلمازدیر.

احتیماللارا گؤره، پروسئس ایلک واختلار اینفلیاسییانی داها یوخاری سوییه‌یه قالدیرا بیلر. آنجاق پروسسین سونوندا اقتصادی ساغلاملاشما گؤزلنیلیر.

بازارین سربستلشمه‌سی و سیاسی ثابیتلیین باشلاماسی ایله آرتیق هفته‌نین اولیندن تورکییه‌دن «قاچان» والیوتا گئری قاییتماغا باشلاییب. اگر پروسئس نظرده توتولدوغو کیمی گئدرسه، لیره‌نین ثابیتلشمه‌سی، حتی گوجله‌نمه‌سی ده ممکن‌دور.

دیگر اساس مسئله ایسه شیمشه‌یه ایش بازارینین اینامیدیر: بونون سرمایه‌لرین آرتیمینا سبب اولاجاغی بیلدیریلیر. شیمشیین اعتبارلی، پروگنوزلاشدیریلا بیلن و شفاف تطبیقلری و بازاری تاثیرلندیرمیجیی ده بو اینامی آرتیریر.

بو گون معلوم اولدو کی، مرکزی بانکا قایه ارکانین نامیزدلیگی ده تصدیقلنیب. بو فاکت دا بازاردا تاثیرسیز اؤتوشمه‌یه‌جک. چونکی ارکانین شیمشکله عینی دونیاگؤروشو و اقتصادی یاناشمالاری بؤلوشدویو بیلدیریلیر. احتیمال ائدیلیر کی، ارکانین تعیناتی شیمشیین تشببوسو ایله اولوب.

مشاهده‌چیلرین فیکرینجه، شیمشیین گلیشی ایله لیره‌نین اوجوزلاشماسینین سرعتله‌نمه‌سیندن دولایی ناراحاتلیغا هئچ بیر سبب یوخدور: یئنی ناظره قیسا زامان تانیماق لازیم گله‌جک…