اؤتن گون تورکیهنین ت.ار.ت-۱ کانالیندا اؤلکهمیزده ده بیر چوخ انسان طرفیندن سئویلهرک ایزلهنیلهن «محمت: فتحلر سلطانی» سریالینین یئنی موسومونون ایلک بؤلومو یاییملاندی.
سریالین بویلکی سزونو فاتح سلطان ۲-جی محمت ایله آذربایجان-تورک تاریخینین قدرتلی حکمداری، آغقویونلو اوزون حسن پادشاه بایاندورون مباریزهسینه حصر اولونوب.
فیلمده ونسیا ائلچیسی زنونون (فیلمدهکی اوبرازین آدی) حسن پادشاهین حضورونا آیاقیالین، باشیآچیق، آشاغی اییلهرک، سورونهرک گلمه صحنهسی ایسه سوسیال شبکهلرین آذربایجان سقمنتینده مذاکرهلره سبب اولوب.
ماراقلیدیر، آغقویونلو ساراییندا خارجی ائلچیلر و نمایندهلرین بو طرزده، دیپلماتیک پروتوکوللا قبولو اولوب؟
Kult.az خبر وئریر کی، تاریخچی عالیم، دوسنت زاور علیئو تورکییهنین چکدیی چوخسایلی سریاللاردا تاریخی ساختالاشدیرما حاللارینا راست گلیندیینی بیلدیریب:
«عمومیتله، تورکلرین اکثر سندلرینده، کیتابلاریندا دا بونو گؤرمک اولور. خصوصیله آذربایجان جغرافیاسی، آذربایجان تورکلری تام باشقا فورمادا تقدیم ائدیلیر. مثال اوچون، هر کس «محتشم یوزیل" سریالینا باخیب. اورادا سلطان سلیمانین شاه تهماسبه مناسیبتی، اونو شاه کیمی قبول ائتمهمهسی تصویر ائدیلیر. لاکین هئچ بیر تاریخی منبعده، رسمی سندده بئله بیر فاکت یوخدور کی، سلطان سلیمان شاه تهماسیبی شاه کیمی قبول ائتمهسین. چونکی بو ایکی حکمدار آراسیندا یازیشمالار اولوب. حتی حرم سلطان ایله شاه تهماسیبین باجیسی آراسیندا یازیشمالار باش توتوب. هئچ بیر فورمادا بو یازیشمالاردا آلچالدیجی اوسلوب، ریتوریکا اولماییب. بو سئریالی چکهنلر سانکی قصداً خیردا دئتاللار وئریب بیزی قیجیقلاندیرماغا چالیشیرلار.
بئله سریاللار فانتاستیک درجهده آذربایجانی قیجیقلاندیرماغا چالیشیر. مثلاً، «محمد: فتیحلر سلطانی» سریالیندا آغ شمسالدین اوبرازینین آذربایجان تورکو اولماسی قید ائدیلمهییب. حالبوکی بو شخص فاتح سلطان محمدین لهلهسی، یعنی آتابیی اولوب. آتابی اینستیتوتو آذربایجان تورکلرینه مخصوص ایدی. عثمانلیلارا بیزدن کئچیب. بوندان باشقا، یئنیچریلرین قید ائتدیی «هو» ایفادهسی ده بیزدن کئچمهدیر. عثمانلی تاریخیندن اول آذربایجان دؤلتلرینده حتی بابک بئله بو ایفادنی دؤیوشلرده ایشلدیب.
همین سئریالدا کئچن سزوندا سارا خاتون ایله ۲-جی محمد آراسیندا گؤروش صحنهلری تقدیم ائدیلمیشدی. سارا خاتونون گئییمی یانلیش ایدی. سارا خاتونون گئییمینی ائله تصویر ائدیبلر کی، سانکی او، هانسیسا عرب-فارس اؤلکهسینین قادینیدیر. بیزیم قادینلاریمیز او تاریخده قارا گئییمدن استفاده ائتمهییبلر. خصوصیله سارای آریستوکراتیک قادینلاریندا قارا رنگ اولماییب».
عالیم بیلدیریب کی، یئنی سزوندا دا چوخ سهو وار:
«مثلاً، حکمدار اؤزونون حسن پادشاه اولدوغونو آچیقجا دئییر. لاکین بیزیمکیلر اونو اوزون حسن دئییرلر. عمومیتله، اونا «اوزون» لقبینی فاتح سلطان محمد آلچالتماق مقصدیله دئییب. بیزیمکیلر ائله بیلیر کی، اونون بویو اوزون اولوب. اما بو، دوز دئییل.
فیلمده حکمداریمیز هیند راجالاری کیمی تصویر ائدیلیب. بو دا یانلیشدیر. بو خیردا دئتاللار بیزی اینجیدیر. حسن پادشاه تورک حکمداریدیر، اونون گئییملری دورون رسملرینده عکس اولونوب. اونونلا باغلی یوزلرله آراشدیرما وار. او، ائله گئیینمهییب.
ائلچیلرین قارشیلانماسینا گلدیکده ایسه، بو، هر دورده فرقلی اولوب. هر بیر پادشاه ائلچی قارشیلایاندا ائلچیباشینی آشاغی اییلهرک معین مسافهده قارشیلایاردی. لاکین سورونمه و دیگر دئتاللار دوغرو دئییل. بونلار، اصلینده آلچالدیجی شئیلردیر. بیزی، بیزیم حکمداریمیزی نگاتیو گؤسترمهیه حسابلانیب.
منیم گؤردویوم یگانه رئال فاکت فیلمده حسن پادشاهین «من تورکو تورکه قیردیرمارام» دئدیی صحنهدیر. نهایت، بونو وئرمک جسارتینی اؤزلرینده تاپیبلار. حتی حسن پادشاهین اؤزوندن سونرا واریثلرینه عثمانلی تورکلری ایله دؤیوشمهمهسی اوچون آچیق وصیتی وار.
سون اولاراق اونو دئییم کی، «آغقویونلو» دئیه دولت یوخدور. دولتین آدی دولتی-بایاندوریهدیر. بو «آغ قویون، قارا قویون» ایفادهسی روسلارین بیزی آلچالتماق اوچون وئردیی آددیر. بیزیم تاریخچیلر ده بونو بئله ساخلاییبلار. دولت بایاندوریهدیر. بایراقلاردا آغ قویون، قارا قویون تامغاسی، یاخود تصویری باشقا معنادادیر. بو، گوج-قدرتی افاده ائدیر».