شیرین ائرمنی و فارس منشأ‌لی دئییل (نظامی شیفره‌سی)

معلوم‌دور کی، آراشدیرماچیلارین بیر قیس‌می ن. گنجوینین «خوسروو و شیرین» اثرین‌ده‌کی شیرین اوبرازینی فارسلاشدیرماغا و ائرمنیلش‌دیرمه‌یه چالیشیبلار. لاکین متن داخیلین‌ده مؤوجود اولان «نظامی شیفره‌لری» بو ملاحظه لرین معناسیزلیغینی آشکارا چیخاریر. هر بیر متنه جدی تحلیل اساسین‌دا یاناشانلار یاخشی بیلیرلر کی، متن‌ده ایشاره سوییه‌سی مؤوجوددور. ایشاره بعضا بیر موضوع ایچریسین‌ده گیزلنن موضوع، موتیو ایچریسین‌ده محافظه اولونان موتیو اولا بیلر. بعضا بو ایشاره‌نین برپاسی یا اثری گئنیش آنلامدا دیرلندیرر، یاخود دا اؤزو موستقیل موضوعا چئوریلیب اثرین اوزده اولان مؤوضوسونو کؤلگه‌ده قویا بیلر. بؤیوک نظامی‌ده بیر چوخ مسئله‌لری ایشاره سوییه‌سین‌ده آشکارلاماق اولور. نیظامی نین «خوسرو و شیرین» اثرین‌ده مهین بانو شیرینه اؤیود وئررکن خوسرو پرویز حاقین‌دا دئییر:

اگر او آیدیرسا، بیز گونشیک،

او کئیخسروودورسا، بیز ده افراسیابیق.

(فیلولوژی ترجومه مممدزادنین‌دیر)

ر. رضانین بدیعی ترجومه‌سین‌ده ایسه بو شکیل‌ده سس‌لنیر:

اگر او آیدیرسا، بیز آفیتابیق،

او کئیخوسروو، بیزسه افراسیابیق.

معلوم‌دور کی، تورکلرین باباسی ساییلان آلپ ار تونقا فارسلاردا افراسیاب آدلانیر. نیظامی نین مهین بانونونون دیلیندن سسلندیردیی ایکی میصراع گئنیش مسئله‌لری اورتایا چیخاریر. مهین بانونون و شیرینین تورک منشأ‌لی، خوسرووون فارس منشأ‌لی اولماسینا دقت چکه‌ن نظامی تورک اخلاقینا اویغون شکیل‌ده مهین بانونون شیرینه اؤیود وئرمه‌سینی سئوه-سئوه تصویر ائدیر، شیرینین بو اؤیودو حتی عشقین‌دن بئله اوستون توتماسینی، اخلاق قانونلارینین مین ایللرین سیناغین‌دان چیخمیش احکام سوییه‌سین‌ده دییشمزلیینین همیشه گؤزلندیینی نظمه چکیر. حتی اثرین بؤیوک بیر حیصه‌سی شیرین و بو قایدانین دییشمه‌سینی طلب ائد‌ن خوسرو آراسین‌دا گئدن چکیشمه، موباریزه و موناقیشه‌لره حصر ائدیلیب.