ایرانلا آمریکا آراسین‌دا محاربه‌نین تئزلیکله بیتجیینه اینانمیرام. چونکی هر ایکی طرفین ادعالاری و هدفلری بیر-بیریندن کسکین شکیلده فرق‌لنیر. آمریکا ایلک نوبه‌ده چینین بؤیومه‌سینین و اؤزونون اقتصادی جهت‌دن ضعیفله‌مه‌سینین قارشی‌سینی آلماق اوچون دنیانین انرژی احتیاطلاری اوزرینده نظارتی علینه آلماق ایستییر. دنیانین انرژی رزرولرینین ۲۰%-ی ایسه فارس کؤرفزینده یئرلشیر. بو انرژی قایناقلارینین استهلاک‌چی طرفه چاتدیریلماسینین دا بیر یولو وار – هرمز بوغازی. ایران-آمریکا ساواشینین اساس هدفی بو بوغازا نظارت ائتمکدیر.

بو سؤزلری Axar.az-ا آچیقلاماسیندا سیاسی شرحچی حیدر اوغوز ایران-آمریکا آراسیندا گرگینلشن وضعیتی شرح ائدرکه‌ن دئییب.

اونون سؤزلرینه گؤره، آمریکا هدفینه چاتیب هرمز بوغازینا نظارت ائده بیلسه، دنیا انرژی منبع‌لری اوزرینده بؤیوک اوستونلوک قازاناجاق:

«بئله کی، او، بون‌دان اول دنیا نفت احتیاطلارینین هارداسا ۱۷-۱۸%-نی الین‌ده جمع‌لشدیره‌ن ونزوئلانی دا فاکتیکی اشغال ائتمیش دورومدادیر. اؤزو ایسه دنیا نفت استهلالینین ۲۰%-نی – گونده ۲۲ میلیون بارل نفت چیخاریر. هرمزو اله کئچیررسه، دنیا نفت حاصلاتینین هارداسا ۶۰%-ا یاخینی آمریکانین بیرباشا نظارتینه کئچه‌جک. بورا دنیا نفت حاصلاتینین ۱۰-۱۱ فایزینی الین‌ده جمع‌لشدیره‌ن روسیانین انرژی موسسه‌لرینین اوکراینا طرفین‌دن محو اولونماسینی قاتساق، رقملر داها دا بؤیویر. اوکراینانین هجوملاری نتیجه‌سینده روسیا نینکی دنیایا نفت و گاز اخراجینی دایاندیریب، حتی اؤزو بئله داخی‌لی استهلاکی اوچون باشقالاریندان نفت ایستییر. بو فاکت اونو گؤستریر کی، آمریکا هرمز بوغازینا تام نظارتی اله کئچیره بیلسه، دنیا صنایع‌سینین تالعینی معینلشدیره‌جک».

پولیتولوگ بیلدیریب کی، ایران هرمز بوغازینین ایستراتژی اهمیتینی آنلاییر:

«هله ۱۹۸۰-جی ایللرده باش وئرن ایران-عراق ساواشیندا اونو تمامیله محو اولماقدان قورتاران حادثه فارس کؤرفزینده آپاردیغی نفت محاربه‌سی اولدو. ۱۹۸۵-جی ایلده باشلاتدیغی تانکر هجوملاری نتیجه‌سین‌ده دنیانین گوجلو دولتلری بو ایکی فارس کؤرفزی اؤلکه‌سینی دانیشیقلار ماساسین‌دا ایلشدیردی. خمینی‌نین «بالدیرغان زهری» آدلاندیردیغی ب.ام.ت-نین ۵۹۸ سایلی قطعنامه‌سی (۱۹۸۸-جی ایلین آوگوست آیین‌دا قبول ائدیلمیشدی) اساسیندا آتشکس اعلان اولوندو. بئله‌جه، ایران-عراق ساواشی دا فاکتیکی سونا چاتدی. بو تجروبه‌دن چیخیش ائد‌ن ایران هرمز بوغازینین ان یاخشی ایستراتژی سلاح اولدوغونو آنلاییر و اونو نیین باهاسینا اولورسا اولسون، الین‌دن بوراخماق ایستمیر. محض بو ایکی فرق‌لی مؤقعنین توققوشماسی نتیجه‌سینده آمریکا-ایران محاربه‌سینین تئزلیکله بیتمه‌سی ممکن دئییل. آمریکا باشا دوشور کی، دنیا نفت حاصیلاتینین بؤیوک حصه‌سینه نظارتی اله آلا بیلمه‌سه، سوپر دولت اولماق امکانلارینی ایتیره‌جک. ایران ایسه آنلاییر کی، هرمز بوغازینا نظارت اونون الین‌دن چیخارسا، اؤزو ده یوخ اولوب گئده‌جک، مختلف حصه‌لره بؤلونه‌جک. باشقا سؤزله دئسک، هرمز ساواشی هر ایکی دولت اوچون اکزیستنسیال اهمیت داشییان حادثه‌دیر».
سیاسی شرح‌چی حساب ائدیر کی، فارس کؤرفزینده سولارین دورولماماسینین بیر باشقا سببی کؤرفزخاریجی گوج مرکزلرینین پروسسلره مداخله‌سی‌دیر:

«بو گوج مرکزلریندن بیری روسیا، دیگری چین‌دیر. روسیانین فکرینجه، آمریکانین باشی ایرانلا محاربه‌یه قاریشارسا، اوکراینایا افکتیو دستک وئره بیلمه‌یه‌جک. نتیجه‌ده پوتین آدمینیستراسییاسی محاربه‌دن یا مینیموم ایتکی، یا دا غلبه ایله آیریلاجاق. چین ایسه هرمز بوغازیندا باش وئرنلرین اساس هدفینین اؤزو اولدوغونون فرقین‌ده‌دیر. بو سبب‌دن ده هر ایکی دولت گوجو چاتدیقجا ایرانی دستکله‌مه‌یه چالیشیر.

آمریکا خاریجی گوج مرکزلرینین بو مداخله‌سینی سونلاندیرماق اوچون بعضی آددیملار آتیر. ایلک نوبه‌ده اوکراینایا حربی دستک وئرمیی آوروپا متفیقلرینین بوینونا یوکله‌مک ایستییر و بونا بؤیوک اؤلچوده نایل اولوب. دیگر طرفدن، روسیا و چینله ایرانین کومونیکاسیا علاقه‌لرینی کسمک اوچون بعضی مهم عملیاتلار کئچیریر. یاز آیلاریندا آمریکا-اسرائیل اتفاقینین خزر دنیزینده‌کی ایران گمیلرینی ووراراق تمامیله سیرادان چیخارماسی، بیر نئچه گون اول ایسه سنتکوم-اون ایرانی چینه، اورتا آسیایا و روسیایا باغلایان آغتکه دمیر یولونو هدفه آلماسی بو آددیملارداندیر.

قیصاصی، ایران-آمریکا محاربه‌سی تدریجا ۳-جو دنیا محاربه‌سینه چئوریلمکده‌دیر. اسکالاسییانین گئتدیکجه بؤیومه‌سیندن ان چوخ ضررله آیریلان ایران اولاجاق. چونکی دیگر طرفلردن فرقلی اولاراق، محاربه اونون اراضی‌سین‌ده گئدیر و ایران اقتصادیاتی گئتدیکجه ایفلاسا دوغرو سوروک‌لنیر.

بونونلا بئله، ایران‌دا دا آرتیق دیرنیشین فایداسیزلیغینا اینانانلارین سایی آرتیر. حتی سپاه جبهه‌سینده‌کی بیر چوخ قوه‌لر بئله بو آنلامسیز مقاومتین داها چوخ ییپرانماقلا نتیجه‌لنجیینه اینانیرلار. اؤلکه‌ده بو یاناشما فرقلیینین اورتایا چیخماسی ایران اوچون داها بؤیوک فلاکتله نتیجه‌لنه بیلر».