ادیب طوسی به مانند دیگر ناسیونالیست های ایرانی، مرزهای ایران در عهد ساسانی را پولادین و بسیار بلند تصویر کرده و ادّعا می کند در سایۀ این مرزهای مستحکم هیچ ترکی قبل از اسلام در ایران و آذربایجان آفتابی نشده است:

«در تاریخ ایران تا دورۀ اخیر سلاطین ساسانی دیده یا شنیده نشده است که اقوام ترک زبانی به این ناحیت آمده باشند، چه، روح ایراندوستی و میهن پرستی مردمانش به حدّی قوی بوده که مجال تهاجم به اقوام خارجی نمی داده. » ( زبان فارسی در آذربایجان، ج 1، صص 180 ـ 179)

ادیب طوسی روح ایران دوستی و میهن پرستی و لابد ترک ستیزی را به ریش مردم آذربایجان می بندد. این در حالی است که در روزگار مورد اشارۀ او؛ یعنی، عصر ساسانی مردم آذربایجان به مانند دیگر مردمان در همه جای کرۀ ارض زندگی بسته و محدودی داشته اند و دورترین نقطه در نظر ایشان چند روستا آن سوتر از ده ایشان بوده است. به احتمال بسیار آنها حتّی از آذربایجان نیز تصویر روشنی در ذهن نداشته اند، چه رسد به ایران. مردم این ناحیه هم به مانند دیگر مردمان از سر ناچاری به عضویّت سپاه قدرتمندان در می آمدند و در جنگ هایی در سرزمین های ناشناس که نمی دانستند برای چه برپا گشته شرکت کرده؛ می کشتند و کشته می شدند.