دوم دی‌ماه، دو ماه مانده به روز جهانی زبان مادری، چهار تن از فعالین مدنی تورک آذربایجان که تنها به خاطر حضور در مراسم گرامیداشت زبان مادری با انواع اتهامات امنیتی مواجه شده‌اند، در شعبه ۵۴ دادگاه تجدیدنظر استان تهران به ریاست قاضی بابایی محاکمه خواهند شد.

با توجه به احکام سنگین دادگاه بدوی در این خصوص، اکنون چشمان تمام دوستداران زبان مادری به دادگاه فردا دوخته‌شده‌است. دادگاهی که در آن، قرار است چهار نفر به نمایندگی از چهل میلیون تورک ساکن ایران محاکمه شوند. دادگاهی که قرار است زبان مادری چهل میلیون تورک ساکن در اقصا نقاط ایران و مخصوصاً آذربایجان را به پای میز محاکمه بکشاند!

حکم دادگاه بدوی در خصوص این چهار نفر نه فقط از حیث سنگینی حکم صادره، اتهامات وارده و محتوای غیر حقوقی آن، بلکه از منظر لحن و شیوه بیان نیز یک فاجعه تمام عیار در نظام دادرسی ایران محسوب می‌شود و بی‌شباهت با رویه قضایی قرون وسطایی و سنت شنیع انکیزاسیون نیست. به نحوی که در اغلب موارد اتهامی، بدون آن که کوچکترین شواهدی از تحقق عناصر مادی فعل یا افعال مجرمانه ارائه شود، قاضی پرونده به خوانش نیت متهمان و محاکمه افکار درونی آنها، البته از منظر تصورات شخصی خودش و نهادهای امنیتی پرداخته است.

فاجعه‌بارتر اینکه، قاضی دادگاه بدوی، ظاهراً وجود امری بدیهی همچون "زبان مادری" را نیز قبول ندارد و به جای ترکیب "زبان مادری" از عبارت نامفهومی همچون " زبان به اصطلاح مادری" استفاده می‌نماید! حتی اگر فرض را بر این بگذاریم که حمایت از زبان مادری و تلاش در راستای گسترش و اعتلای آن جرم محسوب می‌شود، نمی‌توانیم درک کنیم که منظور از عبارت " زبان به اصطلاح مادری" چیست؟ آیا به زعم قاضی پرونده، مفهومی به نام "زبان مادری" فاقد موجودیت عینی یا ذهنی می‌باشد؟

فردا قرار است قاضی بابایی در درجه اول مشخص نماید که آیا سیستم قضایی ایران با آن دم و دستگاه عریض و طویلش و با آن همه فارغ‌التحصیل دانشگاهی و حوزوی‌اش، قادر می‌باشد که وجود امری بدیهی همچون "زبان مادری" را درک نماید یا نه؟ فردا قرار است قاضی بابایی در درجه دوم مشخص نماید که آیا صرف علاقه به زبان مادری و شرکت در مراسم گرامیداشت آن می‌تواند جرم محسوب شود یا نه؟

کوتاه سخن اینکه، فردا قرار نیست فقط چهار نفر به اسامی اکبر آزاد، علیرضا فرشی، بهنام شیخی و حمید منافی محاکمه شوند. فردا قرار است در درجه اول مفهوم زبان مادری و در درجه دوم زبان مادری چهل میلیون تورک ساکن در ایران محاکمه شود.