کانادادا مهاجیرت‌ده یاشایان گونئی آذربایجان‌لی پسیخولوق و سیاسی فعال تالاس آفشارین Axar.az-آ مصاحیبه‌سی:

- ایران‌دا آذربایجان‌لیلارین ملی کیملیینین برپاسین‌دا سیاسی، یوخسا مدنی فعالیتلر داها تاثیر ائدیجی عاملدیر؟

- ایران سیاسی جغرافییاسین‌دا فارس ناسیونالیزمی اوزرینه قورولموش شیعه دیکتاتورلوغو و بیر عصره یاخین آغیر آسسی‌میلاسییا سیاستینین نتیجه‌لری ایله قارشی قارشییاییق. ایران‌دا یاشایان قئیری-فارس میللتلر، او جمله‌دن آذربایجان‌لیلار آغیر باسقی آلتیندادیرلار. گؤزدن پرده آسماق اوچون محدود شکیل‌ده شئیر و ادبی کیتابلارین سئنزورادان کئچیریله‌رک یاییملانماسینا ایجازه وئریلیر. طبیعی اولاراق آنا دیلین‌ده تدریس یاساق اولدوغو اوچون بو ایشلر ده فردلرین شخصی سیلری و امکلری نتیجه‌سین‌ده اورتایا چیخیر - هئچ بیر دؤولت دستیی اولمادان. بزه‌ن ایسه بو فعالیتلر او شخصلره آغیر باشا گلیر. توتالیتار سیستئم میللی مسئله‌لرده سیاسی فعالیتین قاپیلارینی بوتونلوکله قاپادیب. میللی فعاللار سئپارات‌چی و پانتورکیست دامغاسی ایله آغیر باسقیلارا، اوزونموددت‌لی حبسلره معروض قالیر. بیزیم مسئله‌میزین اصل آخسایان طرفی آذربایجان مسئله‌سینین سیاسیلشمه‌مه‌سی، اونو تمثیل ائد‌جک پارتییالارین یئترینجه گوج‌لو اولماماسی‌دیر. بوگونکو شرطلرده ایچری‌ده داها مده‌نی فعالیتلره آغیرلیق وئریلمک‌ده‌دیر.

- ۴ آیدیر ایران‌دا باش وئره‌ن اعتراض آکسییالارین‌دا گونئی آذربایجان‌لیلارین رولو و ایشتیراک سوییه‌سینی، تشکیلاتلارین فعالیتینی نئجه دیرله‌ن‌دیریرسینیز؟

- بو دوروم آذربایجان میللی حرکاتی اوچون چوخ مورککب و ضدیت‌لی‌دیر. ایللردیر موجادیله‌نین آنا هدفی مرکزدن قاچیش سیاستی اوزرین‌ده قورولوب. مرکز پارتییالاری و کورد تئررور تشکیلاتلاری ایله ایش بیرلیگی حرکتین قیرمیزی ختتی ایدی. بو آکسییالاردا، اؤزل‌لیکله خاریج‌ده فارس مئدیاسینین آغیر تبلیغاتی، دیگر طرف‌دن ایسه مورتجع موللا حاکمیتینین تؤرتدیی فاجعه‌لر و آذربایجانا قارشی مؤوقئیی میللی حرکت‌ده اولان بیر چوخ شخصلری بو اعتراضلارا قاتیلماغا سؤوق ائدیب. آنجاق آذربایجان بو اعتراضلارا پاسسیو بیر شکیل‌ده دستک وئردی. آکسییالارا قاتیلانلار میللی ایستکلریمیزی عکس ائتدیره‌ن شوعارلارلا بو نوماییشلره قاتیلا بیلردیلر، اما بو، لازی‌می سوییه‌ده باش توتمادی.
مثال اولاراق، بو قاریشیق وضعیت‌ده حرکات اؤزونو گؤسترمک اوچون ۲۱ آذرین، آذربایجان میللی حکومتینین قورولوش و سوقوطونون ایلدؤنومونو اساس گؤتوروب تأثیرلی آددیملار آتا بیلردی. تأسف کی، بون‌دان ایستیفاده ائدیلمه‌دی و آذربایجان شهرلرین‌ده اعتراض آکسییالارینا چاغیریش ایسته‌نیله‌ن نتیجه‌نی وئرمه‌دی.

- ایران‌دا اعتراض آکسییالارین‌دا داها چوخ فردی، سیاسی آزادلیقلار و میشت مسئله‌لری ایله باغلی طلبلر قاباریق شکیل‌ده اؤزونو گؤستریر. میللی حقوقلارلا باغلی ایستکلرین اؤن پلان‌دا اولماماسینین سببی ندیر؟

- بو اعتراض حرکاتینی باشلادان اولایا باغلی‌دیر. بیلیندیی کیمی، اولای بیر کورد قیزین تئهران‌دا اخلاق پولی‌سی طرفین‌دن اؤلدورولمه‌سی ایله باشلادی. بو سبب‌دن اعتراضلار ایلک باش‌دا قادین حاقلاری و قادینلارا قارشی حاق‌سیزلیقلارا ایستیقامتله‌ن‌دی. اعتراضلارین ان چوخ ایشله‌نه‌ن شوعاری دا «قادین، یاشام، اؤزگورلوک» ایدی. ایکینجی سبب ایسه رئژیمین آجیماسیز مؤوقئیی‌دیر. بو، اعتراضلاری بوتون سیستئمه قارشی یؤنلت‌دی. خاریج‌ده‌کی فارس مئدیالارین تضییق و فعالیتلری بورادا ان اؤن‌م‌لی عامل ایدی. ائله بیر آتموسفئر یارات‌دیلار کی، میللی ایستکلرین اورتایا چیخماسینا ایمکان وئریلمه‌دی. بو مؤوضودا بیر قروپ گونئی آذربایجان‌لی سیاست‌چی و فعال «ایندی ایختیلاف زامانی دئییل، اول بو رئژی‌می دئوی‌رک، سونرا باخاریق» فیکری ایله میللی طلبلرله اورتایا چیخماق مسئله‌سین‌ده پراکندلیین یارانماسینا سبب اولدو. قئید ائتدییم کسیم، ایر‌لی سوردوکلری فیکره موخالیف اولانلاری رئژیمه ایشله‌مک‌ده اتهام ائدیب، سوسدورماغا چالیش‌دیلار. بو سبب‌دن اعتراض آکسییالارین‌دا قئیری-فارس خالقلارین، اؤزل‌لیکله آذربایجان‌لیلارین میللی ایستکلری آرخا پلانا کئچ‌دی.

- ایران‌دا سیاسی پروبلئمله یاناشی درین اقتصادی بحران حؤکم سورور. بونون رئژیم دییشیک‌لیگی و یا هان‌سی‌سا درین اصلاحاتا سبب اولماسی مومکون‌دورمو؟

- ایران رئژی‌می اون ایللردیر قربین سانک‌سییالارینا معروض قالیب. اؤزل‌لیکله سون واختلار بو سانک‌سییالار ایرانین نووه پوروقامینی دایان‌دیرماق مقصدی ایله داها دا شیددتلنیب. ایران اقتصادیاتینین شاه داماری اولان نئفت و قاز صنایع‌سینین ایخراجاتی برباد گونه دوشه‌رک، اؤلکه‌نین اساس گلیر قایناغی اولان نئفت ساتیشینا آغیر زربه ووروب. بو، ایران‌دا درین اقتصادی بحرانا سبب اولوب. ایران‌دا داوام ائد‌ن نوماییشلرین کؤکون‌ده هم ده ائله بو اقتصادی بحرانلار یاتیر. اگر حاکمیت قربله رازیلاشماسا، بو بحرانلارین اؤهده‌سین‌دن گله بیلمه‌یه‌جک، گله‌جک‌ده‌کی اعتراضلار دالغاسی تئهران رئژیمینین سوقوطو ایله نتیجه‌لنه‌جک. ایران‌دا حاکمیت‌ده اولان سیستئم ایسه قورولوشونون ماهیتینه گؤره درین اصلاحاتلارا ال آتماق گوجون‌ده دئییل. درین بیر اصلاحاتا باشلاماق مومکون اولسا بئله، بو دا کئچمیش سووئتلر بیرلیین‌ده اولدوغو کیمی موللا رئژیمینین سونونو یاخینلاش‌دیراجاق. اونا گؤره ده اقتصادی بحران اؤز دئییملری ایله دئسک، «آجلارین اینقیلابی» ایله نتیجه‌لنه بیلر.