۱۸۱۳-جو ایلین ۱۲ اوکتیابریندا «گولوستان» صلح مقاوله‌سی امضالانیب. بو تاریخده آذربایجانین ایکییه پارچالانماسینین بونؤوره‌سی قویولوب.

مقاوله‌یه قدر آذربایجانین عمومی اراضیسی ۴۱۰ مین کوادرات کیلومتر ایدی، مقاوله باغلاندیقدان سونرا آذربایجانین بیر حصه‌سی، او جمله‌دن قازی-قوموق، تیفلیس، ایروان و قاراباغ خانلیقلاری روسیانین حمایه‌سینه کئچدی. آز سونرا قوبا، دربند، شیروان و باکی خانلیقلاری دا روسیا قوشونلاری طرفیندن اشغال اولوندو.

چوخ ماراقلی‌دیر کی، چار روسیاسی ایله عثمانلی ایمپرییاسی آراسیندا ۱۸۱۲-جی ایلین یاییندا امضالانان بوخارست مقاوله‌سینه اساساً، عثمانلی ایمپرییاسی روسلارین قافقازی اشغالینی تانییر، بو تورپاقلارا اولان ادعاسیندان ال چکیردی. آرتیق آذربایجانین ایکییه بؤلونمه‌سی روسیا، قاجار، عثمانلی و دیگر دولتلر اؤز آرالاریندا راضیلاشمیشدی.

چوخ آز آدام بیلیر کی، گولوستان مقاوله‌سینین ترتیبی قاجار و روسیا دولتی آراسیندا اولسا دا، اونون ایلکین وئرسییاسی روس دیلینده، سونرا فارس دیلینه چئوریلسه ده، آذربایجانا ضربه ووران مقاوله‌نین حاضرلانماسی اینگیلتره‌نین قاجارلارداکی سفیری سر گورئ اووسلی و سر هارفورد جونس اولوب.

قاجار دولتینی دانیشیقلاردا تمثیل ائد‌ن شاهین وکیلی میرزه عبدالحسن خان شیرازی ایدی. او، قاجار دولتینین بریتانیادا سفیری اولوب و تاریخی بیله‌نلر تصدیق ائدر کی، محض او، جیمز موریئرین «حاجی بابانین ماجرالاری» ساتیریک رومانینین باش قهرمانینین پروتوتیپی‌دیر.

قاجار طرفینین نماینده‌سی میرزه عبدالحسن خانا مقاوله شرطلرینی قبول ائتدیرمک اوچون اینگیلیس سفیری و حربی مشاویر سر بؤیوک تضییق گؤسترمیش و واسطه‌چیلیک ائتمیشدیلر. بریتانیانین سفیری ساده‌جه واسطه‌چی دئییلدی، مقاوله‌نین متنینی شخصاً اؤزو اینگیلیس دیلینده حاضیرلامیشدی.

اینگیلتره خارجی ایشلر ناظیرلیینین دیرکتیولرینه اویغون حاضرلانان بو سند هم روسیانین قافقازدا محکمله‌نمه‌سینی رسمیلشدیریر، هم ده اینگیلتره‌نین هیندیستانداکی مستملکه‌لرینی قوروماق مقصدی گودوردو.

بریتانیا سندلرینه گؤره، اووسلی قاجار سارایینداکی یوکسک رتبه‌لی روحانیلره، وزیرلره و خصوصیله صلح دانیشیقلارینی آپاران دیپلمات میرزه عبدالحسن خانا بؤیوک مبلغده رشوت وئره‌رک، اونلاری صلحون قاچیلمازلیغینا ایناندیرمیشدی.

قاجارلارین خانلیقلاری آسانلیقلا وئرمک ایسته‌مدیینی گؤرن انگلیس سفیر شاهی امین ائدیر کی، بو سرحدلر موقتیدیر، من شخصاً سانکت-پتربورگا گئدیب روس چاری ایله دانیشاجاغام و ناپلئون تهلوکه‌سی بیته‌ندن سونرا روسیا بو تورپاقلارین بیر حصه‌سینی سیزه قایتاراجاق. بو دیپلماتیک یالان شاهین سندی امضالاماسیندا حل‌ائدیجی رول اویناییر.

محض بو خدمتلرینه، یعنی روسیا ایمپرییاسینی قافقازدا بؤیوک بیر محاربه‌دن خلاص ائتدیی و آذربایجان تورپاقلارینین چار روسیاسینا داخیل‌اوماسین‌داکی رولونا گؤره روس چاری ۱-جی آلکساندر طرفیندن مقدس آلکساندر نئوسکی اوردنی و قیمتلی هدیه‌لرله مکافاتلاندیریلیر.

۱۸۱۲-جی ایلده روس اردوسو لنکران قالاسینی محاصره‌یه آلارکه‌ن قاجارلارین اورا کمکه گئتمه‌سینین قارشیسینی دا محض او آلیب.

قاجار شاهینین «رغبتینی» قازانان انگلیس سفیر دیپلماتیک فعالیتله یاناشی، هم ده قدیم عابده‌لرین تالانماسی ایله مشغول اولوردو. گولوستان مقاوله‌سی عرفه‌سینده او، قاجارلارین قدیم پایتاختی پرسپولیس شهرینین خارابالیقلارینی زیارت ائتمیش و اوراداکی قدیم داش رلیفلری و هیکل پارچالارینی سؤکدوره‌رک اؤزو ایله آپارمیشدی.

او، بو تاریخی تاپینتیلاری لوندونا آپاریب، اولجه اؤز ائوینین پیللکه‌نلرینده نمایش ائتدیرمیش، ۱۸۲۵-جی ایلده ایسه بریتانیا موزئیینه باغیشلامیشدی.

آذربایجان خانلیقلاریندان و جنوب ویلایتلریندن یوزلرله قدیم و نادر مینیاتورلو الیازمانی چوخ اوجوز قیمته و یا تضییقله اله کئچیرمیشدیر. حاضردا بو اونیکال کلکسیا بورادا، «اووسلی آددیتیونس» آدی آلتیندا ساخلانیلیر.

او، لوندونا یازدیغی قیدلرده آذربایجان تورک دیلینی، بو دیلین روسیا علیه‌اینه بؤیوک بیر ایدئولوژی قوه‌یه چئوریله بیلجه‌یینی وورغولامیش، بو سببدن گله‌جکده بؤلگه‌ده فارس و روس دیللرینین انضباطی دیل کیمی ایر‌لی چکیلمه‌سینین انگلیس ماراقلارینا داها اویغون اولدوغونو قید ائتمیشدی.

۱۸۱۳-جو ایلدن بو گونه قدر خریطه‌لرده انگلیس و روس واریانتلاریندا آذربایجانا عاید قدیم تاریخی آدلارین تمامیله سیخیشدیریلیب چیخاریلماسی و روس واریانتینین اساس گؤتورولمه‌سی اونون «دیپلماتیک» فعالیتینین نتیجه‌سی ایدی.

اؤزونون طالع‌یی ایسه آجیناجاقلی اولدو. آغیر خسته‌لییه دوچار اولدو، بدنی سرعتله چورویوردو و ۱۸۴۴-جو ایل نویابرین ۱۸-ده ۷۴ یاشیندا هال بارن مالکانه‌سینده عذابلار ایچینده اؤلدو.