در جریان بومی سازی اندیشمندان بزرگ جهان مجبور به ریز بینی در بعضی محاوره های ظاهرا عادی اما در عمق دارای پیام ویژه هستیم.

یکی از این محاوره ها اصطلاح "نه وار نه یوخ" در میان تورک هاست.

معمولا تورک ها در اولین دیدار با همدیگر متقابلا می گویند "نه وار نه یوخ" معادل این طرز معاشرت در زبان فارسی و در میان فارس ها:
نوکرتم، چاکرتم، مخلصتم و...است.

با اندک تفکر در عمق این اصطلاحات متوجه خواهیم شد که نوکرتم زاییده احترام و حرمت نیست بلکه از عجز و نیستی سرچشمه می گیرد.

ناصر پورپیرار در کتاب دوازده قرن سکوت می نویسد رفتار انسان ها و به تبع آن تاریخ هر ملت همانند دیگر رویدنی ها و گیاهان تحت تاثیر جغرافیای آن منطقه شکل می گیرد.

همچنین مرحوم شاعر بختیار موغان اوغلو در مقدمه کتاب "آی ساوالان" که نظیره بر حیدربابا نوشته شده و توسط استاد شهریار هم بر آن هم مقدمه نوشته شده است، می نویسد:

تورک ها قبل از دیگر ملت ها کروی بودن زمین را کشف کرده و بر مبنای آن کره زمین را به "توپ _ اوتوراق و همان توپراق" نامگذاری کرده اند و امروز به هر چیز گرد تورک ها توپ و یا تپه می گویند بختیار مغان اوغلو در ادامه نامگذاری برآمدگی های گرد به "تپه و توپ" را با الهام گرفتن از جغرافیا و شکل کره زمین عنوان کرده است.

با در نظر گرفتن این مقدمه و فرضیه ها، متوجه می شویم ملتی که در سرزمین کویری به دنیا آمده و زندگی کرده اند بخاطر فقر جغرافیایی و ماهیت "نیستی" ساکنان این منطقه مجبور به "پرسه" زدن در مسیر کاروان های تجارتی بوده و جهت برطرف کردن نیازها باید برای ارباب ها مدام "نوکرتم و چاکرتم" می گفتند. حتی اگر امروز دقت کنید فارس این اصطلاحات را بسیار روان و بدون اینکه خجالت بکشند به زبان می آورند.

همچنین ناصر پورپیرار در کتاب مذکور ریشه پارس امروزی را در ادبیات فارسی از همان "پرسه" زدن قلمداد کرده است.

اما برای پی بردن به ماهیت "نه وار نه یوخ " تورک ها که فی البداهه ثروت و غنی بودن را به اذهان تداعی می کند کافیست در اوج سرمای زمستان از دامنه کوه ساوالان فقط یک ساعت اسب سواری کرده و به ارشق(مغان کوچک) و بعد از چهار ساعت به مغان بزرگ رسید. خیلی راحت از باغچه و از بوستان سبزیجات بکر را چیده و به داخل سفره خواهند گذاشت، همچنین بالعکس در تابستان و در اوج گرمای مغان کافیست همین مسیر پیموده شود اینبار متوجه خواهید شد عشایر و روستاهای دامنه کوه ساوالان گوشت خود را در میان یخچال های طبیعی ذخیره کرده است.

آیا آن تکیه کلام "نوکرتم و چاکرتم" فارس ها از جغرافیای فقر و نیستی شان، و این "نه وار نه یوخ" تورک ها بخاطر جغرافیای چهار فصل و غنی شان وارد ادبیات محاوره ای تورک ها و فارس نشده است؟