به بهانه‌ی حفظ وحدت ملی و تمامیت ارضی، تز «یک دولت، یک ملت» از طرف برخی فیلسوفان سیاسی اروپایی به میان کشیده شد، و برای عملیاتی کردن آن در کشورهای کثیرالمله (یعنی حدود ۱۸۰ کشور دارای تنوع زبانی و کثیرالمله نظیر ایران) فجایع انسانی، تمدنی، فرهنگی و ... بیشماری رخ داد، می‌دهد و خواهد داد.

گزاره‌ی «یک دولت، یک ملت» خواه ناخواه حامل خشونت است و در راستای ایجاد آن، سیاست یکسان‌سازی فرهنگی یعنی نابودی و حذف تفاوت‌ها اجرا می‌شود که جز با اعمال خشونت ممکن نیست. متأسفانه بارها و بارها بشریت شاهد این فجایع تلخ خشونت‌آمیز بوده است و خواهد بود.

برای طرفداران تز «یک دولت، یک ملت» در کشورهای کثیرالمله، نه انسان و سرنوشت انسان بلکه فقط به دست آوردن چند وجب خاک است که اهمیت دارد.

از طرفداران پر و پا قرص و اولیه‌ی این تز در ایران سیدحسن تقی‌زاده تبریزی و حسین کاظم‌زاده ایرانشهر تبریزی را می‌توان نام برد.

تقی‌زاده همانی بود که تا تضعیف سلسله‌ی قاجار و ایجاد هرج و مرج ، مشروطه‌خواه بود ولی در ایجاد زمینه برای روی کار آمدن رضا خان یک‌شبه طرفدار "استبداد منور" گشت. (برای اطلاع بیشتر به نشریه‌ی کاوه، شماره ۹ مراجعه شود.) تقی‌زاده که یکی از سازمان‌دهندگان مشروطه‌خواهان تبریز بود، پس از روی کار آمدن رضا خان خواهان هر چه تمام‌تر عملیاتی شدن تز «یک دولت، یک ملت» آن‌هم توأم با خشونت شد.

امروزه نیز، خشونت عریان در کلام و قلم طرفداران این تز از جمله سیدجواد طباطبائی و خشونت فیزیکی صاحبان قدرت نسبت به فعالان ملی و مدنی اظهر من الشمس است.

اما تورک‌ستیزان تورک که مانقورت و ساتقین نامیده می‌شوند، گویا این همه ستم ملی همراه با خشونت را در این یک‌صد سال اخیر نمی‌بینند که تلاش می‌کنند از موضع انسان‌دوستی و دمکرات‌منشی - گاهی اندرزگونه و گاهی متحکمانه - جنبش ملی تورک را به خشونت‌طلبی متهم و محکوم نمایند.

شما چگونه دمکراتی هستید که نه تنها با تنوع‌گرایان ملی و مدنی تورک هم‌نوا نمی‌شوید بلکه تنوع‌گرایی آنان را که سنگ بنای نظام دمکراتیک است، به عناوین گوناگون من درآوردی سرزنش و محکوم می‌کنید؟!

شما چگونه انسان‌دوست (هومانیست) هستید که در مقابل چشمان خود تحقیر و نابودی شرف انسانی انسان تورک را می‌بینید ولی دم نمی‌آورید!؟

شما تورک‌ستیزان تورک این همه محرومیت و محدودیت انسان تورک را نمی‌بینید؟!

از سیاست یکسان‌سازی فرهنگی و تبعات فاجعه‌آمیز یک‌صد ساله‌ی آن خبر ندارید؟

خشونت همراه با خونریزی یک‌صد ساله در راه ایجاد «یک دولت، یک ملت» را متوجه نشده‌اید؟!

راستی شما انسان‌دوست هستید و خشونت را محکوم می‌کنید؟؟!