با کمال تأسّف باید گفت مینوی این تقسیم بندی اجتماعی را نه بر مبنای شواهد تاریخی و قواعد عقلی که بر پایۀ تمایلات نزادپرستانۀ خود تنظیم کرده بود، چرا که در بخش بعدی؛ خود پرده از نیّات نژادپرستانۀ خود برمی دارد. او برای تکمیل صنف بندی مردم کارهای دیگری را نیز به هم زبانان خود منسوب کرده و سپس به پیروی از منش نژادپرستانۀ خود ترکان را فطرتاً «فاقد ذوق و عقل و فهم» معرّفی می کند و می نویسد:

«علاوه بر كارهايي كه محتاج ذوق و عقل و فهم بود و طبعاَ از تركان برنمي‌آمد و به ناچار ايرانيان بايد متصدّي آنها شوند. » (یادنامه ابوالفضل بیهقی, ص 716)

پذیرش این حکم مستلزم اعتقاد به دو آفریدگار است. آفریدگاری که انسان های با کیفیّت و دارای ذوق و عقل و فهم می آفریند و آفریدگاری که مجموعه ای از انسان های بی استعداد و لیکن خشن و درشت می آفریند. پیش از این از مراتب تمایلات نژادگرایانه یا به عبارت بهتر نژادپرستانۀ مینوی نمونه هایی آورده بودیم. این نیز نمودار دیگری از اندیشۀ بیمار و ناپاک مردی است که در پشت نقابی از علم گرایی و تمدّن خواهی پنهان گردیده بود.