آمریکایلا ایران آراسین‌دا کئچیریله‌ن سون دانیشیقلارین نتیجه‌سی بیر سوالی اؤن پلانا چیخاریر: بو پروسسده کیم اودوزدو؟

Axar.az خبر وئریر کی، بو باره‌ده آوروپادا یاشایان ژورنالیست ائلبیی حسنلی قید ائدیب.

«ایلک باخیش‌دا جواب ساده گؤرونه بیلر. راضیلاشما یوخ‌دور، ماسا داغیلیب، طرفلر گئری چکیلیب. کلاسیک دیپلماتیک منتقله یاناشساق، بو، اوغورسوزلوقدور. لاکن گئوسیاستده مغلوبیت هر زمان راضیلاشمانین اولماماسی ایله اؤلچولمور. بعضا اودوزان طرف گذشته گئدن، گازانان ایسه موقعیینی قورویان اولور.

غرب مدیاسینین یاناشماسینا گؤره، آمریکا ایستدیینی الده ائده بیلمه‌دی. واشینگتنون اساس مقصدی ایرانین نووه پروگرامی و رگیونال تأثیر امکانلاری اوزرینده رئال محدودیتلر قویماق ایدی. لاکن تهران بو استقامتده گئری آددیم آتمادی. بو باخیم‌دان، دانیشیقلار آمریکا اوچون نتیجه‌سیز قالدی. چونکی قویولان استراتژی هدفلر یئرینه یئتیریلمه‌دی.

دیگر طرفدن، ایران دا آچیق غلبه قازانمیش ساییلمیر. تهران سانکسییالارین آرادان قالدیریلماسی، دوندورولموش آکتیولرین آچیلماسی و اقتصادی نفس الده ائتمک ایسته‌ییردی. لاکن کونکرت مالیه و یا سیاسی قازانج الده اولونمادی. بو ایسه او دئمکدیر کی، ایران دا ماسادان ایسته‌دیینی آلمادان قالخ‌دی»، - او بیلدیریب.

بونا باخمایاراق، اکسپرتین فکرینجه، مسئله بورادا بیتمیر:

«اساس سوال طرفلرین نه ایتیردیی دئییل، نیی قورودوغودور. آمریکا اوچون ان بؤیوک ریسک ایرانین گوجله‌نمه‌سی ایدی. بو باش وئرمه‌دی. ایران اوچون ان بؤیوک ریسک ایسه گئری چکیلمک و داخلی ضعیفلیک گؤرونتوسو یاراتماق ایدی. بو دا باش وئرمه‌دی. هر ایکی طرف اؤز «قیرمیزی خطلرینی» قورودو. بو ایسه او دئمکدیر کی، هر ایکی طرف عینی زمان‌دا هم اودوزمادی، هم ده گازانمادی.

اصلینده بو نتیجه داها چوخ «استراتژی برابرلیک» وضعیتینه بنزییر. طرفلر رقیبی دییشدیره بیلمه‌دی، اما اؤزلری ده دییشمه‌دی. بو ایسه دانیشیقلارین رئال ماهیتینی آچیر: بو، راضیلاشما الده ائتمک اوچون دئییل، قارشی طرفین سرحدلرینی اؤلچمک اوچون آپاریلان پروسس ایدی.

بو کونتکستده ان ماراقلی مقام اوندان عبارتدیر کی، هر ایکی طرف بو نتیجه‌نی فرقلی شکل‌ده تقدیم ائدیر. آمریکا بونو ایرانین کمپرومیسه گئتمه‌مه‌سی کیمی گؤستریر. ایران ایسه آمریکا-نین حدیندن آرتیق طلبلر ایر‌لی سوردویونو وورغولاییر. هر ایکی ناراتیو داخلی آودیتوریایا یؤنلیب و سیاسی مؤقعلری قوروماغا خدمت ائدیر.

نتیجه‌ده اورتایا بئله بیر منظره چیخیر: مناقشه حل اولونمادی، ساده‌جه ائرته‌لندی. محاربه بیتمه‌دی، ساده‌جه فورماسینی دییشدی. سلاحلارین سسی موقتی سوسدو، اما سیاسی و اقتصادی مبارزه داوام ائدیر.

بو باخیم‌دان، «کیم اودوزدو؟» سوالینا وئریله‌جک ان دوغرو جواب بلکه ده بودور: هئچ کیم اودوزمادی، اما هئچ کیم ده گازانمادی. بو ایسه گله‌جک قارشیدورمانین قاچیلماز اولاراق داوام ائدجه‌یینی گؤستریر».