یوخاری

سیاسی لیدرلرین سئومدیی آدام – مارکس حاق‌دا ماراقلی فاکتلار

آنا صحیفه کولت
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
سیاسی لیدرلرین سئومدیی آدام – مارکس حاق‌دا ماراقلی فاکتلار

کارل مارکس حیاتینین بؤیوک حیصه‌سینی جمعیتلرده «هر کس‌دن باجاریغینا گؤره، هر کسه احتیاجلارینا گؤره» پرینسیپینین درینه کؤک آتماسینا خرجله‌دی. فهله صینفینین ایستحصال واسطه‌لرینی بورژوازییادان آلیب، سوسیال-اقتصادی برابرلیکله معین ائدیلمیش یئنی – صینیف‌سیز بیر جمعیتله بؤلوشجیینی، کاپیتالیزمین سون مرحله‌سین‌ده فهله سینفینین آیاغا قالخاجاغینی دا، او پروقنوزلاشدیرمیش‌دی.

آخار. آذ آلمان فیلوسوف و اقتصادچی کارل مارکسین حیاتی حاق‌دا معلوماتلاری تقدیم ائدیر.

مارکسین اولو بابالاری ۱۷۲۳-جو ایلده‌ن بری پرو‌سییادا (شرقی آلمانییا) خاخام کیمی یاشاییردیلار، آنا باباسی دا خاخام‌دی. ناپولئونون ساواشلارینین باشا چاتماسین‌دان سونرا فرانسیزلار پرو‌سییانی ترک ائدیلر. یئنی حکومت یهودیلرین دؤولت قوروملارین‌دا وظیفه توتماسینی قاداغان ائد‌ن قانون ایمضالادی. او دؤنمده تانینمیش بیر وکیل اولان مارکسین آتاسی هئینریخ بو قانونا جواب اولاراق، لوتئرانیزم مذهبینه کئچدی. بو سبب‌دن مارکس و قارداشلاری گئج – ۱۸۲۴-جو ایلده وافتیز ائدیلدی.

«اینقیلاب یوواسی»

وولتئر کیمی معاریف‌چی‌لیک دؤورونون فیلوسوفلارین‌دان تأثیرلنه‌ن هئینریخ ۱۸۳۰-جو ایلدک مارک‌سین ائوده تحصیل آلماسینی تعمین ائتدی. مارکس داها سونرا فریدریخ-ویلهئلم مکتبینه گئتمه‌یه باشلادی. مکتب دیرئکتورو ایوهان هوقو ویتتئنباخ سؤز آزادلیغینی مدافعه ائد‌ن لیبئرال دوشونجه‌لی معلملری ایشه گؤتوروردو. پولیس اینقیلاب‌چیلاری قورویان مکتب‌دن شوبهه‌له‌نمه‌یه باشلادی. شوبهه‌لر ۱۸۳۲-جی ایلده مارک‌سین اوخودوغو مکتبه ایمتاهان واختی باسقین ائد‌جک قدر ایر‌لی گئت‌دی.

ایچکی و سیگارئت

کارلس مارکس سیقارئت و ایسپیرت‌لی ایچکی آلوده‌چی‌لیگی، هابئله نورمال قیدالانماما سببین‌دن دقیق دیاقنوزو قویولمایان سینه خسته‌لیین‌دن اذیت چکیردی. بونا گؤره حربی خیدمته گئده بیلممیش‌دی.

مارکس ۱۸۳۵-جی ایلده بونن اونیورسیتتین‌ده اوخوماغا باشلامیشدی، اما زامانینین چوخونو ایچرک کئچیریردی. همین دؤنه‌م‌ده «پوئتس جلوب» آدلی رادیکال بیر سیاسی تشکیلاتا قاتیل‌دی. هابئله موحیط‌ده‌کی آریستوکراتلارین باش‌چی‌لیق ائتدیی تشکیلاتلارا قارشی اعتراض کیمی قورولموش و سرخوشلاردان عبارت «تریئر تاوئرن جلوب»اون رهبری اولدو. قاتیلدیغی ایکینجی تشکیلات اونون ۲۴ ساعت آزادلیق‌دان محروم ائدیلمه‌سینه گتیریب چیخاردی. عینی زامان‌دا، «بورو‌سییا کورپوسو» آدلی بیر طلبه حرکاتینا قوشول‌دو. مارکس اؤزونو مدافعه ائتمک اوچون یانین‌دا سلاح گزدیریردی. بو ایسه اونون پلیسله باشینین بلایا گیرمه‌سینه سبب اولدو. «بورو‌سییا کورپوسو» عضولرین‌دن بیرینین دوئل تکلیفینی قبول ائتدی. دوئل‌ده سول گؤزون‌دن یارالاندی. بون‌دا کئچه‌ن بیر ایلده‌ن سونرا بئرلین اونیورسیتتین‌ده داها فرق‌لی بیر آتموسفئره دوشدو.

جنی ایله نیشان

آتاسی مارکس دوغولمامیش‌دان بیر نئچه ایل اول لیبئرال دوشونجه‌لی، پرو‌سییالی آریستوکرات لودویق وون وستفالئنله دوست اولموشدو. آریستوکراتین قیزی جنی وون وئتفالئن بئش یاشین‌دا ایکن مارکسین هله بیر یاشی واردی. عینی صینفی جمعیت‌دن اولماماسینا باخمایاراق، جنی ۲۲ یاشین‌دا اولان‌دا مارکسلا نیشانلاندیلار. او زامانلار مارک‌ین جمعی ۱۸ یاشی واردی. بو، «آزیاش‌لی بیر اوغلانین بؤیوک بیر قادینلا نیشانلانماسی» کیمی قبول ائدیل‌دی.

مارکسین اینتلکتوال عصیانی

مارکسین حرکت‌لی اونیورسیتت ایللرین‌ده عائله‌سی ایله مناسیبتلری پوزولدو و بو، بورژوازییانین اونون اینتلکتوال عصیانینا اولان اعتیناسیزلیغینا وئریله‌ن جواب‌دی. مارکس بئرلین اونیورسیتتین‌ده اوخوماغا باشلادیق‌دان سونرا عائله‌سی ایله گؤروشلری دایاندیردی. آتاسی اوغلونون بو فعالیتلرین‌دن ناراحات اولموشدو. اؤلومون‌دن بیر ایل اول مارکس‌دان «اجتماعی حؤرمت» قازانا بیلمه‌سی اوچون اؤلکه رهبرینه تعریف مکتوبلاری یازیب یاییملاماسینی ایسته‌دی. اما مارکسین تسلیم اولماغا نیتی یوخ ایدی. هینریخ مارکس ۱۸۳۸-جی ایلین مایین‌دا وره‌م‌دن اؤلن‌ده مارکس برلین‌دن ائوه قاییتمادی.

انگلسله تانیش‌لیق

مارکس پاریس‌ده ایکی ایل یاشادی، اما بورادا فریدریخ انگئلسله تانیش اولدو. بئله‌لیکله، او زامانلارین ان اؤنم‌لی و ان سیخ دوست‌لوغو باشلامیشدی. مارکس و انگلسین کاپیتالیزم علیهینه و فهله صینفینین حاقلارینا دایر فیکیرلرینین گوجله‌نمه‌سین‌ده بیر-بیرینه بؤیوک تأثیرلری واردی. موختلیف مقاله‌لر و علمی اثرلر اوزرین‌ده ایشله‌دیلر. بورا مشهور «کو‌مونیزم مانیفستی» ده داخیل‌دیر.

اؤلکه‌لردن قووولور

مارکس «۲۴ ساعت عرضین‌ده اؤلکه‌نی ترک ائت» خبردارلیغی ایله تئز-تئز قارشیلاشماغا باشلادی. ایلک بئله بیر خبردارلیق و قاداغا چار نیکولای‌دان گل‌دی. چار مارکسین رداکتورو اولدوغو بیر سولچو قزئتین باغلانماسی امرینی وئردی و اونو اؤلکه‌دن قوودو. ۱۸۴۵-جی ایلده ایسه فرانسا حکومتی اونون ایشلدیی «Vorwarts» ژورنالینین فعالیتینی دایاندیریب، اؤزونو ده اؤلکه‌دن چیخاردی. بئلچیکایا اوز توتان مارک‌سی بورادا دا ایستی قارشیلامادیلار. ۱۸۴۸-جی ایلده فران‌سادان قاچدیغی ادعاسی ایله ساخلانیل‌دی.

«وارلیغین سفالتی»

صحتین‌ده‌کی پروبلئملری «وارلیغین سفالتی» آدلاندیردی. بیوقرافییاسینی یازان وئرمئر بلومئنبئرقه گؤره، مارکس باش آغریلاری، گؤز ایلتیهابی، اویناق آغریلاری، یوخوسوزلوق، قاراجیر و اؤد کیسه‌سی پروبلئملری، هابئله دپر‌سییادان اذیت چکیردی. مارکسین شیکایتلری پیس وردیشلری سببین‌دن گئتدیکجه آرتیردی: گئجه یاریسینادک ایشله‌مک، حددن آرتیق سیقارئت چکمک، ایسپیرتلی ایچکی ایچمک… اما بونا باخمایاراق، مارکس علمی فعالیتینین سرعتینی قورویوردو.

آراشدیرمالارا گؤره، مارکسین صحتین‌ده‌کی پروبلملری خرونیکی آغریلارلا مشایعت اولونان بیر دری خسته‌لیین‌دن (هیدرادئنیتیس سوپپوراتیوا) قایناقلانیردی. بو ایسه اوندا دپر‌سییا و روح حالینین پیسلشمه‌سینه سبب اولوردو. ۱۸ یاشین‌دا حربی خیدمته گئتمه‌سینه مانع اولان سینه خسته‌لیینی ده اونوتماق اولماز. بو ایسه آغجیرین‌ده‌کی ایلتیهاب‌دان قایناقلانیردی. ۶۴ یاشین‌دا اؤلمه‌سینه سبب اولان خسته‌لیک بو ایدی.

سئوگی شعیرلرینین مؤلفی

سیاسی-فلسفی و اقتصادی فعالیتلری ایله یاناشی، مارکس آروادی جنی اوچون سئوگی شعیرلری، ایتالییادا بیر قصبه‌ده صحنه‌یه قویولان «عقرب و فئلیکس» آدلی رومانی یازیب. بونلاردان هئچ بیری حیاتی بویو گون ایشیغینا چیخمادی. آنجاق اؤلومون‌دن سونرا مارکس و انگلسین ۵۰ جیلدلیک بوتون اثرلری ایچین‌ده یاییملاندی.

تاریخ
2020.05.19 / 13:27
مولف
Axar.az
دیگر خبرلر

تبریزده تاریخی عابده محو اولور

ارمنی موسیقی گروپو ماهنیمیزی سسلندیردی - ویدئو

بابک خرمی‌نین دوغوم گونودور

کادیر اینانیرین وصیتی آچیقلاندی

«مایکل» فیلمی گلوبال کاسادا رکورد قیردی

مشهور مغنی اؤلدو

اصلی و کرمین مقبره‌سی برپا اولونور

فلورا کریمووا خسته‌خانایا یئرلشدیریلدی

"باهارین اون یئددی آنی"نین افسانه‌وی آکتیورو اؤلدو

ماراغالی شاعرین خاطره‌سی یاد ائدیلدی

خبر خطّی
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla