«آی ایشیغین‌دا» ماهنیسی ان پارلاق و مکممل اثرلردن بیری کیمی آذربایجان موسیقی تاریخینه داخیل اولماغی باجاریب.

Kult.az بیر چوخ ایفاسینین رپرتوارین‌دا یئر آلان «آی ایشیغیندا» ماهنی‌سی حاق‌دا ماراقلی فاکتلاری تقدیم ائدیر:

۲۰-جی عصرین ۵۰-جی ایللرین‌ده ۳۵ یاش‌لی قمبر حسین‌لی آصف زینال‌لی آدینا موسیقی مکتبینی بیتیردیک‌دن سونرا پئشکار بسته‌کارلیق فعالیتینه باشلاییر. او، واختینین چوخ حیصه‌سینی آذربایجان کندلرینی گزه‌رک فولکلور نمونه‌لرینین توپلانماسینا صرف ائدیر.

۱۹۵۶-جی ایلده بئله سفرلرین بیرینده، گنج بسته‌کارین یارادیجیلیغیندا دؤنوش نقطه‌سی باشلاییر. گئجه‌نین منظره‌سیندن ایلهام آلان قمبر حسینلی «آی ایشیغیندا» ماهنی‌سینی یازیر. متن اوزرینده چوخ دوشونمک لازیم گلمیر. شعر آرتیق واردی، ۱۹۴۲-جی ایلده اونو شاعر زینال خلیل قلمه آلمیشدی. بلی، شاعرین شعری یالنیز ۱۴ ایل سونرا، بیر گئجه‌ده ماهنییا چئوریلیر.

شعرین یارانماسینین آیریجا تاریخچه‌سی وار: زینال خلیل اونو گله‌جک حیات یولداشی زکییه خانیما یازیب. ۱۹۴۲-جی ایلین یاز آخشامیندا صمد وورغون حیات یولداشی خاور خانیم و ۱۷ یاشلی زکییه خانیملا نظامی کوچه‌سینده گزمه‌یه چیخیر. همین واخت دوستلاری ایله اوپرا و بالت تئاتریندان قاییدان یازیچیلار بیرلیینین کاتیبی زینال خلیل صمد وورغونلا قارشیلاشیر. زکییه خانیمین گؤزللیینه لاقید قالا بیلمه‌یه‌ن زینال خلیل «آی ایشیغیندا» شعرینی یازیر. بیر مدت سونرا اونلار ائوله‌نیرلر.

زینال خلیل و قمبر حسینلی چوخ یاخین دوست اولوبلار. قمبر حسینلی تئز-تئز دوستونون ائوینه قوناق گئدیردی. ایلک دفعه «آی ایشیغیندا» شعری ایله تانیش اولان‌دا متن بسته‌کاری ائله اووسونلاییر کی، او، بیر گون عرضینده – گنجه‌دن باکییا قاییدارکن، یول‌بویو ماهنی بسته‌له‌مه‌لی اولور.

یاییلمیش حکایه‌یه گؤره، قمبر حسینلینین میندیی قطاردا ناسازلیق باش وئریر، قطار اوزون مدت دایانمالی اولور. حادثه‌دن داریخان بسته‌کار طبیعتین قوینوندا دینجلمک ایستییر. آیدین یاز گئجه‌سینی ایشیقلاندیران آیا باخیر، هله ده تأثیریندن قورتولا بیلمدیی زینال خلیل یارادیجیلیغیندان قلبینده جوجره‌ن ملودییانی نوتلارا چئویریر.

«آی ایشیغیندا» ماهنی‌سینا دا تئزلیکله ایفاچی تاپیلیر. قمبر حسینلینین دیگر اثرلرینده اولدوغو کیمی، اولجه بسته‌کار ماهنینی گنج، ایستعدادلی موغننی المیرا رحیمووانین ایفا ائتمه‌سینی ایستییر. تأسف کی، اونون بو ایستیی یالنیز اؤلوموندن سونرا حیاتا کئچیر.

ماهنینین حاضر اولدوغو واخت- ۱۹۵۶-جی ایلده اونو بیر نئچه آی فرقی ایله ایکی صنعتچی – اولجه میرزا بابایئو، سونرا ایسه گولاغا ممدوو ایفا ائدیر. اساس فرق اوندان عبارت ایدی کی، میرزا بابایئو رویالین، گولاغا مممدوو ایسه ارکسترین مشایعتی ایله صحنه‌یه چیخیب. «آی ایشیغیندا» ماهنی‌سی داها چوخ ۱۹۵۷-جی ایلده‌ن، ایفاچی نرمینه ممدووانین سسی ایله یاددا قالیر.

قمبر حسین‌لی ماهنینین شوکت علکبرووا طرفیندن ده اوخوماسینی ایسته‌ییب. شوکت علکبرووا «آی ایشیغیندا»نی ایفا ائدیب. ایلک دفعه محض او، ایران‌دا و باشقا اؤلکه‌لرده‌کی گاسترول سفرلرینده بو ماهنینی فارس دیلینده ایفا ائدیب. بئله‌لیکله ایراندا دا مشهورلاشان ماهنی بو و دیگر شرق اؤلکه‌لرینین مختلیف صنعتچیلری طرفیندن ایفا ائدیلیب.

ایران‌دا دوغولان افغان اصیل‌لی موغه‌ننی زوهره جویانین ایفاسیندا «آی ایشیغیندا» ماهنی‌سینی تقدیم ائدیریک: