بیر چوخ گونئی آذربایجانلی ضیالی و مدنیت خادمینین اعتراضینا باخمایاراق، ۲۰۰۰-جی ایلدن آذربایجان شاعری محمدحسین شهریانین آنیم گونو – ۱۸ سنتیابر «فارس دیلی و ادبیاتی گونو» کیمی قید ائدیلیر.

Kult.az تورکیه‌ده یاشایان گونئی‌لی شاعر، یازیچی و ژورنالیست مسعود هارایین مسئله ایله باغلی مصاحبه‌سینی تقدیم ائدیر:

- شهریارین تهران حاکمیتی و فارس ملت‌چیلری طرفیندن «ایرانین ملی شاعری» کیمی تقدیم ائدیلمه‌سینین کؤکونده هانسی سببلر یاتیر؟

- بو، ایلک نؤوبه‌ده شهریارین چوخ‌شاخه‌لی یارادیجیلیغی ایله باغلیدیر. شهریار گنج یاشلاریندا فارس ادبیاتی اوچون زنگین میراث حساب ائدیلن چوخ سایدا فارسجا شعرلر یازیب. همچینین، او، اورتا یاشلاریندا دینی مضمونلو شعر یازماغا دا میللنیب. بو، حاضیرکی حکومتین اونا قارشی مناسبتینده ده اهمیتلی رول اویناییب. شهریارین یارادیجیلیغینین اوچونجو مرحله‌سی ایسه اونون یئتکین یاشلارینداکی دؤورونو احاطه ائدیر. آذربایجان شاعرینین یارادیجیلیغینین بیرینجی و ایکینجی دؤورو هم فارس تفکورونه منصوب اولان کسیمی، هم ده حاکمیتده اولان دینی کسیمی قانع ائدیر. بو ایکی عامل، یعنی شهریارین فارسجا یارادیجی‌لیغی و دینی مضمونلو شعرلری اونون ایرانین ملی شاعری کیمی قلمه وئریلمه‌سینه اساس کیمی گؤستریلیر.

- شهریار یارادیجی‌لیغینی مباحثه پردمتینه چئویرن عامل اولاراق نیی گؤرورسونوز؟

- بیزیم اوچون شهریار یارادیجیلیغینین اوچونجو دؤورو، اونون یاشلی واختلارینا تصادف ائد‌ن مرحله‌سی داها اهمیتلیدیر. بو دؤور شهریار اؤزونو درک ائدیر، کؤکونه، آنا دیلینه و اؤزونون حقیقی کیملیینه قاییدیر. بو ایسه شهریارین یارادیجی‌لیغی باره‌ده مباحثه‌لره سبب اولان واجب عامللردن بیریدیر. اونون آنا دیلینده یارادیجی‌لیغی ملیتچی جریانین خوشونا گلمیر، اونو مختلف فورمالاردا آشاغیلاماغا چالیشیبلار. بو کسیم شاعرین کئچمیشده فارس دیلینه خدمتلرینه باخمایاراق، حتی اونو سپارات‌چی و پانتورکیست کیمی قلمه وئرمکدن ده چکینمیرلر.

- ایران حاضردا شهریاری ملی شاعری ائد‌رک نه‌یه نائل اولماق ایستییر؟

- حکومت شهریارین چوخ‌شاخه‌لی یارادیجیلیغیندان ماکسیموم یارارلانماغا چالیشیب، بو سیاستینی ده داوام ائتدیریر. رژیم شهریارین فارسجا یارادیجیلیغیندان ملیتچی و «ایرانشهری» دوشونجه‌یه مالک اولانلاری، آذربایجان دیلینده‌کی یارادیجیلیغیندان ایسه آذربایجانلیلاری راضی سالماق اوچون استفاده ائدیر. آنجاق حاضیرکی حاکمیت اوچون داها واجب اولان مسئله آذربایجانلی شاعرین دینی مضمونلو شعرلریندن دینی و شیعه ایدئولوگییاسینین تبلیغی اوچون استفاده ائتمکدیر.

بوتون بونلاری نظره آلماقلا دئمک اولار کی، حاکمیتین شهریارین آنیم گونونو «فارس دیلی و ادبیاتی گونو" کیمی قید ائتمکده مقصدی اونو گونئی آذربایجاندان، عمومیتله، تورک دنیاسیندان آییراراق اؤزونون دینی، شیعه و ایرانچی شاعری کیمی تقدیم ائتمکدیر.

شهریار عموم‌بشری دیرلره خدمت ائد‌ن شاعر اولوب. ایران حاکمیتی ایسه ممکون واسطه‌لردن استفاده ائد‌رک اونو اؤزونونکولشدیرمه‌یه چالیشیر. حاکمیتین و فارس ملیتچیلرینین فرقلی تقدیماتلارینا باخمایاراق، شهریار بوتون آذربایجان‌لیلارین ان اؤنده گئدن اهمیتلی شاعرلریندن بیریدیر.

- شهریار ارثینین، کیملیینین قورونماسی اوچون کیم، هانسی عهده‌لیکلره ییه‌لنمه‌لیدیر؟

- بیزیم اوزریمیزه بؤیوک بیر مسئولیت و وظیفه دوشور. شهریاری داها چوخ منیمسمه‌لی، اونو آذربایجان ادبیاتینین بیر پارچاسی کیمی تبلیغ ائتمیی قارشیمیزا مقصد قویمالی، اونو اؤرنک شاعرلردن بیری کیمی گؤسترملییک. آذربایجان رسپوبلیکاسیندا شهریارین آذربایجانین ملی شاعری کیمی تانینماسینا، اونا رغبتین یوکسک اولماسینا باخمایاراق، گونئی آذربایجاندا بونا یئترلی دقت آیریلماییب، شهریار ایران حاکمیتینین سیاسی-ایدئولوژی سیاستینه قربان وئریلیب. بونا گؤره، بوتون گونئی‌لی یازیچی و ضیالیلار شهریارین داها چوخ منیمسنیلمه‌سی، اونون دوغوم و آنیم گونلرینین قید اولونماسینا خصوصی اهمیت وئرملیدیرلر. شاعرین آذربایجان دیلینده اولان یارادیجی‌لیغی داها چوخ تبلیغ اولونمالی، فارس ملت‌چیلری و حاکمیتین انحصاریندان چیخاریلماسی اوچون باره‌سینده داواملی تدبیرلر کئچیریلمه‌لی، آذربایجان دیلینده اولان یارادیجی‌لیغی اؤیرنیلمه‌لی و منیمسنیلمه‌لیدیر.

قید ائدک کی، ۱۹۰۶-جی ایلده آنادان اولان محمدحسین شهریار ۱۹۸۸-جی ایل سنتیابرین ۱۸-ده دنیاسینی دییشیب.