آغیزدان قوخونون گلمهسی، قیساجا قالیتوز - ایستهنیلن یاشدا راست گلینهن شیکایتدیر. چوخ واخت اوشاقلار یوخودان اویانان زامان بو حس اولونور. آغیز بوشلوغوندا توپورجک ایفرازی آزالدیغی اوچون قورویور و نتیجهده باکترییالار آرتیر. بو تیپ قوخو مایئ و قیدا قبولوندان سونرا کئچیر.
آغیزدان گلن پیس قوخونون چوخ حیصهسینین سببی قیدا قالیقلارینین آغیز بوشلوغوندا و دیشلرده ارپ شکلینده ییغیلماسی اولور. بونلار چوخوموزون بیلدیی سببلردیر. بس آغیزدان قوخو گلمهسینین باشقا هانسی سببلری وار؟ هر یاشدا راست گلینهن قالیتوزون یارانما سببلری نلردیر؟
مؤوضو ایله باغلی Axar.az-آ دانیشان پئدیاتر آلتای عبدوللا اوغلو بیلدیریب کی، آغیزدان قوخو گلمهسینه سببلر آراسیندا ان بیرینجی یئرده کاریئس دایانیر. حکیم بیلدیریب کی، دیشلرین چورومهسی نتیجهسینده دیشین ایستروکتورو داغیلیر و نتیجهده آغیز بوشلوغونون سئلیکلی قیشاسینا باکترییالار ییغیلیر و بونونلا دا قالیتوز عمله گلیر:
«آغیز بوشلوغوندا ایلتیهابی پروسئسلر - ایستوماتیتلر، داماق ایلتیحابی و س. ده قالیتوزون اساس سببلریدیر. خوشاگلمز ایگی تؤرهدن باکترییالارین چوخو دیشلر آراسیندا و دیلده یاشاییر. اونا گؤره دیشلرین و دیلین تمیزلیینه موطلق دقت ائدیلمهلیدیر».
آنجاق حکیم بیلدیریب کی، آغیزدان قوخونون گلمهسی تکجه دیشده اولان پروبلئملردن قایناقلانمیر. تنفس سیستمی ایله علاقهلی خستهلیکلر ده بونا سبب اولا بیلیر:
«بورون اتی، بوروندا یاشیل ایفرازاتین اولماسی، بورون اطرافی جیبلرین ایلتیحابی، فارینگیت، بادامجیقلارین ایلتیهابی، آللئرگییالار اولارسا، بئله بیر قوخو یارانا بیلر. همچینین معده-باغیرساق سیستمی ایله باغلی خستهلیکلرده ده آغیزدان قوخو گلمهسی باش وئریر. خصوصیله رئفلو، قاستریت، خورا، اؤد کیسهسی پروبلملری، بعضی حاللاردا قورد خستهلیکلرینین ده خوشاگلمز ایگی اولور. بو زامان اوشاقلاردا قاریندا آغری، شیشکینلیک، هزمسیزلیک، یانما حسیاتی کیمی شیکایتلر ده یارانیر».
حکیم بیلدیریب کی، بئله حالدا خستهلیک پئدیاتر و قاسترونترولوق طرفیندن آشکارلانمالی و معالیجه ائدیلمهلیدیر:
«بعضی اندوکرین و مئتابولیک خستهلیکلرده ده بو حال موشاهیده اولونا بیلر. بو قوخونو آرادان گؤتورمک اوچون ایسه بیرینجی نؤوبهده سبب آشکارلانمالی و سببه اویغون معالیجه آپاریلمالیدیر».