مغان چه چیزها که ندیده است.اگر از گذشته این منطقه بگوییم مثنوی هزار من خواهد شد،اما این یکی خود هزار هزار خروار است،که نگفته هایش کمر شکن است چه رسد به اینکه زبان باز کنی و حرفی بزنی.کشت و صنعت درست به همان گونه که از صاحبان اصلی آن گرفته شد،به همین گونه نیز تاراج و چپاول می شود.وقتی دولت وقت می خواست به سبک آمریکایی مراکز کشت و زرعی را به شیوه مکانیزه شده و صنعتی به وجود آورد،زمین های شرکت را تحت عنوان " خرابه پولو " با کمترین و ناچیزترین قیمت از صاحبان زمین خرید،البته همان مقدار پول ناچیز را نیز به خیلی از آنها نداد و هنوز اوراق خالی از مهر و انگشت صاحبان زمین در صندوقچه های آنها موجود است.

یک بار چند تن از این اوراق را به یکی از وکلای مرکز نشین نشان دادم ، نگاه کرد و گفت :من می توانم حقوق آنها را بستانم.در جوابش گفتم ،کلمه حقوق در گوش من سنگینی می کند و فکر می کنم کسانی که این کلمه را ساخته اند ، حتما در این کشور زندگی نکرده اند" بنیاد کشت و صنعت هرچه بود و هرچه کردند ، در هر حال برای این مردم لاقل نوعی شناسنامه برای معرفی خود بود.

اما انگار ورق زندگی در این منطقه برگشته است.مغان امروز،با قاتل آتنای کوچولو و معصوم ، با اعمال انارشیستی جوانان بیکار و بی پول که در خیابانها درگیر می شوند و در نهایت با تاراج غول شرکت بزرگ خاورمیانه ، شناسنامه دار می شود.از جهاتی این وضع محصول عمل خود ما نیز می باشد.زیرا فرقه و طایفه و قبیله بازی را با چشمان خود می دیدیم ، اما هرکسی با تراشیدن دلیلی برای خود از آن طفره می رفت.

هر نماینده مجلسی انتخاب کردیم محصول طایفه گری و قبیله بازی بود. آخرینش را هم که دیدید و می بینیم . اما اگر فکر کنید که می توانید تمامی گناه ها را به گردن شکور نحیف بیندازید و خود را از گناه مبری کنید ، نمی توانید زیرا شکور محصول سی سال طایفه بازی ریش سفیدانی است که فقط ریششان سفید بود.این بلاهت عظیم که مغان را به کام خود می برد ،نتیجه عمل خود این مردم و ما هستیم . زیرا هیچکس نه ما را مقصر شناخت و نه ما خود را مبری از گناه و لغزش دانستیم.

وجاهت فرهنگی ما در این خلاصه شد که به هرکسی که خواست نماینده و یا مصدر اموری شود،چاکر صفتی خود را ثابت کنیم و کردیم.چنین شد که هاله تاریکی بر اعمال و رفتار اجتماعی خود کشیدیم ، و از میان آن،دزدان و حرام خورانی رشد و نمو کرده اند که پایین کشیدن آنها زور فیل و جگر شیر می خواهد.

کشت و صنعت تاراج می شود به این دلیل مضاعف که حتی برخی از مخالفان چنین تاراجی در عقیده خود ثبات ندارند و حاضرند با اندک گوشه چشمی به صف تاراجان بپیوندند.البته تصور نکنید که مسئله تنها با ریشه کنی کشت و صنعت پایان خواهد یافت .ما عادت به تماشاگر شدن داریم ،و از اول نیز چنین بودیم ، فراموشی رویدادها بدون تامل بر علت و علل اساسی افتادن آن،ماهیت تماشاگونه دارد.هرکسی که شاهد رویداد ها است دخالتی در آن ندارد به طور طبیعی از خود یک تماشاگر می سازد ، شاید اصطلاح مولا علی ع بر" رجل الاشباح" ناظر بر قسمی از همین معنا باشد. لذا برای ما این تماشگر بودن احساس خاصی می بخشد این احساس خاص عبارت از همذات پنداری با شخصیت های است که دارند چپاول می کنند و برای ما لذت می بخشند.

بهنام کیانی