در فاصله سال ۲۰۱۱-۲۰۱۳ که هنوز مخالفان مسلح جان نگرفته‌ بودند رژیم اسد یازده هزار نفر از ده‌ها ‌هزار زندانی خود را در زیر شکنجه کشته است. هزاران عکسی که یک عکاس پلیس نظامی سوریه در اختیار روزنامه‌ی "گاردین" و تلویزیون "سی‌ان‌ان"گذاشته نمایانگر اجساد زندانیانی است که بر روی بدنشان آثار شکنجه دیده می‌شود. از اجساد زندانیان پیداست که آنان پیش از مرگ به شدت گرسنگی کشیده‌اند. بسیاری از قربانیان در سنین بین ۲۰ تا ۴۰ سال بوده‌اند. این اسناد گزارش پارسال عفو بین‌الملل را تأیید می‌کند که از سال ۲۰۱۱ به بعد بیش از ۱۷ هزار نفر (به طور متوسط ۳۰۰ نفر در هر ماه) بر اثر شکنجه در زندان‌های حکومت سوریه جان خود را از دست داده‌اند.

در عکس‌های منتشر شده برخی از اجساد فاقد چشم هستند. برخی آثار خفگی بر گلو دارند. جای شوک‌های الکتریکی بر بدن بسیاری از اجساد زندانیان دیده می‌شود. بنا به گزارش روزنامه "گاردین"، از اجساد بدین خاطر عکس‌برداری شده تا به مقامات بالاتر نشان داده شود که دستورات مبنی "بر کشتن زندانیان" به اجرا گذاشته شده‌اند. به برخی بستگان زندانیان گفته شده بود که دلیل مرگ آنان "سکته قلبی" یا "تنگی نفس" در زندان بوده است.

سه وکیل سرشناس بین‌المللی، پس از بررسی عکس‌ها و اسناد، ادعاهای این عکاس فراری را "واقعی" و "قابل اطمینان" ارزیابی کردند. دزموند د سیلوا، دادستان دادگاه بین‌المللی لاهه که مسئول پرونده جنایت جنگی در سیرالئون بوده، به همراه دو همکار خود، جفری نایس‌، دادستان پرونده اسلوبودان میلوسویچ، و دیوید کرین، دادستان پرونده چارلز تایلور رئیس‌جمهور پیشین لیبریا، از جمله حقوق‌دانانی هستند که موفق به ارزیابی این اسناد و عکس‌ها شده‌اند. به گفته‌ی این وکلا اسناد و عکس‌ها از چنان اعتباری برخوردارند که می‌توانند به عنوان مستندات در دادگاه بین‌المللی علیه رژیم بشار اسد ارائه شوند.

لین مألوف، از مسئولان دفتر سازمان عفو بین‌الملل در بیروت، پارسال گفت که این نهاد از اواخر دهه ۱۹۸۰ حداقل ۳۵ روش مختلف شکنجه در سوریه را شناسایی و ثبت کرده و کاربرد این شکنجه‌ها از سال ۲۰۱۱ افزایش یافته است. مألوف افزود: «شرایط خوفناکی که در این گزارش ترسیم شده نشان می‌دهد که کارزار پنهان و وحشتناکی توسط عالی‌ترین سطوح حکومت سوریه هدایت و اجرا می‌شد که هدفش در هم شکستن هر گونه مخالفت و اعتراض توسط مردم بوده است... این اعدام‌ها پس از یک محاکمه‌ی نمایشی، که معمولا دو یا سه دقیقه طول می‌کشد، اجرا می‌شوند ولی توسط مقامات و نهادهای ارشد حکومتی و از جمله یک مفتی اعظم و وزارت دفاع سوریه تایید می‌شوند.».

در سال ۲۰۱۱ که شکنجه‌های وحشتناک آغاز شد نه داعشی در کار بود و نه دیگر مخالفان مسلح. اما بشار اسد که اکنون به یکی از دست‌نشانده‌ترین دیکتاتورهای جهان بدل شده، از همان آغاز انقلاب مردم سوریه برای حفظ حکومت خود به کشتار مخالفان مدنی روی آورد. از این رو، آقای روحانی وقتی می‌گوید ما به درخواست نظام به کمک سوریه شتافتیم، منظورش یک حکومت منزه و مردمی نیست، همین رژیم اسد است که سوریه را ویران کرد و بخش بزرگی از مردمانش را یا کشت و یا در چهارگوشه‌ی جهان آواره کرد.

ایواز طاها