بو گون دونیا شؤهرت‌لی عالیم، آکادئمیک آزاد میرزجانزادنین آنیم گونودور. کولت. آذ بو موناسیبتله اونون حاقین‌دا ماراق‌لی فاکتلاری تقدیم ائدیر.

آزاد میرزا‌جان‌زاده ۱۹۲۸-جی ایل سئنتیابرین ۲۹-دا باکی‌دا دونیایا گؤز آچیب. آتاسی خلیل کیشی جنوبی آذربایجانین سراب شهرین‌دن، آناسی آسییا خانیم ایسه خان نسلین‌دن ایدی. خلیل کیشی جنوبی آذربایجانین آزادلیغی اوغرون‌دا حرکاتین دا فعال عضولرین‌دن اولوب. دوست-تانیشا اوزده‌ن آناسینا بنزدیینی دئیه‌ن آ. میرزه‌جان‌زاده بونا گؤره همیشه اؤزونو خوشبخت سایدیغینی دئییرمیش. بونا گؤره او، هر زامان آناسینین خاطره‌سینی اوجا توتوردو.

اورتا مکتبی ۱۵ یاشین‌دا بیتیریب. آذربایجان صنایع اینستیتوتونا سند وئرمک ایسته‌سه ده یاشی آز اولدوغون‌دان سندلری قبول ائدیلمیر. گنج آزاد اینستیتوتون رئکتورونا مراجعت ائدیر. رئکتور، اینستیتوتون نئفت-مده‌ن ایختی‌ساسین‌دا اوخوماق ایسته‌یه‌نلرین سایی آز اولدوغون‌دان، مستثنی حال کیمی اونون همین فاکولته‌یه قبول اولونماسینا راضی‌لیق وئریب.

***

نه باجی‌سی، نه ده اؤزو هئچ واخت عائله قورماییب. اونا گؤره ده عالیمین نسلینین داوام‌چی‌سی یوخ‌دور.

***

ابولفض ائلچیبی حاکمیت‌ده اولدوغو ایللرده ایکی دفعه اونا باکی دؤولت اونیورسیتتینین رکتورو وظیفه‌سینی تکلیف ائتسه ده، قبول ائتمه‌ییب.

ماساسینین اوستو همیشه داغینیق اولاردی و هئچ کیمین سلیقه‌یه سالماسین‌دان خوشو گلمیردی. حتی علم کمیته‌سی و عالی آتتئستاسییا کومیس‌سییاسینین صدری اولان زامان قوللوق‌چویا ایش ماساسینین اوستونو تمیزلمیی، اورانی ساهمانا سالماغی قاداغان ائتمیش‌دی.

***

هر گون فاصیله‌سیز علمله مشغول اولان عالیمین گون‌ده‌لیک یئمیی اساساً کولباسا، پئن‌دیر و "سئلیودکا" ایدی.

***

داهی بستکار اوزئییر حاجیبی‌لی اونون سئودیی شخصیتلردن اولوب. حتی ایش اوتاغین‌دا و ائوین‌ده‌کی ایش ماساسینین اوستون‌ده یالنیز اوزئییر حاجیبیلینین شک‌لی اولاردی.

***

نفت متخصصی اولسا دا اونون موسیقیمیزه، فولکلوروموزا باخیشلاری یوکسک میللی کولوریتی ایله فرقله‌نیردی. تئز-تئز خالق ماهنیلاریمیزی زومزومه ائدیر، شعرلر سؤیلیردی.

اونون ادبیات بیلگیلری ده چوخ درین اولوب. خصوصاً روس نثرینی متخصصلرین چوخون‌دان یاخشی بیلیب. آزاد معلم بدیعی ادبیاتی دینجلمک اوچون اوخویورموش.

***

آزاد میرزه‌جان‌زاده کیتابلاری حدین‌دن آرتیق چوخ سئویردی. اونون رغبتینی یالنیز اونا کیتاب باغیشلاماقلا قازانماق اولاردی.

***

سرعت‌لی اوخونون ان یوکسک حدینه ییلنمیش‌دی. او، صحیفه‌لری ساده‌جه باخیب چئویره‌رک نورمال بیر کیتابی بیر نئچه ساعتا بیتیریردی.

عالی آتتئستاسییا کومیته‌سینین صدری اولان زامان ساوادی اولمایان تانینمیش مأمور و بیزنسمنلرین، اجتماعی فیگورلارین عالیم آدی آلماسینا ایمکان وئرمیردی. لاکین لاییق اولان آداملاری شخصاً اؤزو بیرباشا «علملر دوکتورو» علمی درجه‌سینی تقدیم ائدیردی.

***

خصوصاً مأمورلارین حاق ائتمدیی تق‌دیرده علمی آد آلماسینا جدی مقاومت گؤستریب. او، ساوادسیز مأمورلارین قنیمی ایدی. اونا-بونا پوللا علمی ایش یازدیرانلارین سندلری آنبارلاردا قالیردی. اونون بو پرینسیپیال‌لیغی حقیقی علم آداملاری طرفین‌دن رغبتله قارشیلانسا دا بیر چوخلارینین غضبینه سبب اولوردو.

اؤز شخصی نفوذو و وسایتی حسابینا کوللئج تیپ‌لی اورتا اومومتحصیل مکتبی آچدیریب و هر شنبه اؤزو اوراداکی شاگیردلره درس دئییب.

***

باجی‌سی ایراده خانیملا آرالارین‌دا سیرلی بیر باغ اولوب. بیر-بیرینه حدین‌دن آرتیق باغلی اولان باجی-قارداشین تالعیی ده بنزر اولوب. هر ایکی‌سی ۷۸ یاشین‌دا دونیاسینی دییشیب. ان ماراق‌لی جهت اودور کی، آزاد معلم باجی‌سینین اؤلومون‌دن ایکی ایل سونرا اونون اؤلدویو پالاتادا، اونون یاتدیغی چارپایی‌دا و اونون اؤلدویو گون - ایولون ۱۷-ده وفات ائدیب.