Axar.az-این "بیر نغمه‌نین تاریخچه‌سی" لاییحه‌سینین ایلک ماهنی‌سی "کوچه‌لره سو سپمیشم"دیر.

دیلدن-دیله دوشن، بیر چوخ موغننیلرین ایفاسی ایله مشهورلاشان بو ماهنینین سؤزلری هئچ ده یارا اونوانلانماییب. ۱۹۱۸-جی ایلده یارانان ماهنینی آذربایجان خالقی ارمنی-روس بولشویکلرینین قیرغینلارین‌دان قورتاران تورکییه عسگرینه اتحاف ائدیب. آنجاق سونرادان، سوئت دؤورونده ماهنی "رداکته" اولونوب. ماناف سلیمانوو بو حاق‌دا اؤز کیتابین‌دا یازیر کی، بولشئویکلرین ایشغالین‌دان سونرا او واهیمه‌لی گونلرده باکینی خلاص ائتمه‌یه گلن تورک عسگرلرینی قارشیلایان اینسانلار بو ماهنینی سئوگی ایفاده‌سی اولاراق قوشوبلار. قفقاز اسلام اوردوسونا یازیلدیغی ادعا ائدیله‌ن ماهنینین ایلکین فورماسی ایسه آشاغی‌داکی میصراعلاردان عبارت اولوب:

کوچه‌لره سو سپمیشه‌م،
تورک گلن‌ده توز اولماسین.
ائله گل‌سین، ائله گئت‌سین،
آرامیزدا سؤز اولماسین.

سووت دؤورون‌ده "تورک" سؤزونو نینکی پاسپورتوموزدان، تاریخیمیزدن، حتی ماهنیلاریمیزدان سیلینیردی. ایسته‌نیله‌ن ائتنیک قروپون آدینا نغمه قوشماق اولاردی، تورکدن باشقا. سانکی بو سؤز ده رپرسییایا معروض قالمیشدی. ائله بؤیوک هوسله اوخونان "کوچه‌لره سو سپمیشه‌م، یار گلن‌ده توز اولماسین" نقارتی ایله باش‌لانان ماهنی‌دا دا "یار" سؤزونون یئرین‌ده ایشله‌نه‌ن "تورک" ایفاده‌سی دییشدیریلیب.

ماهنینین دییشدیریلن و بیزه چاتان، ایفاچیلارین اوخودوغو متن آشاغی‌داکی کیمی‌دیر:

کوچه‌لره سو سپمیشم،
یار گلن‌ده توز اولماسین
ائله گل‌سین، ائله گئت‌سین،
آرامیزدا سؤز اولماسین.

ساماوارا اود سالمیشام.
ایستکانه قند سالمیشام.
یاریم گئدیب تک قالمیشام.

نه عزیزدیر یارین جانی،
نه شیرین‌دیر یارین جانی.

ساماواری آلیش‌دیرین،
ماشا گتدیم قاریش‌دیرین
کوسولویوک باریش‌دیرین

نه عزیزدیر یارین جانی،
نه شیرین‌دیر یارین جانی.

پیاله‌لر ایرفده‌دیر
هر بیری بیر طرف‌ده‌دیر
گؤرممیشه‌م بیر هفته‌دیر

نه گؤزل‌دیر یارین جانی،
نه شیرین‌دیر یارین جانی.

ماهنی‌داکی سیاسی آب-هاوانین چیخاریلدیغینی تدقیقات‌چیلار دا تصدیقلییر. اونلارین فیکرینجه، سئوگیلی هئچ واخت بو جور مصراع دئمز: "ائله گل، ائله گئت آرامیزدا سؤز اولماسین". بو حیصه‌نین منطیق‌سیز اولدوغونو ادعا ائد‌نلر ده وار.

ماهنینین متنی ۱۹۸۲-جی ایلده باکی‌دا "فولکلور" کیتابین‌دا چاپ ائدیلیب. "آذربایجان کلاسسیک ادبیاتی" کیتابین‌دا - حمید آراسلینین رداکته‌سین‌ده. جیلدلری توپلایان تهماسیب فرضعلیئو و اسرافیل عباسوو اولوب.

"کوچه‌لره سو سپمیشم" ماهنی‌سی مشهور موغننی رشید بهبودوو طرفین‌دن ایفا اولوندوقدان سونرا مشهورلاشیر، اونون ایفاسی ماهنینین هزینلیینی اولدوقجا یوکسک سوییه‌ده دینلییجییه چاتدیریر. رشید بهبودوو بوتون کونسرتلرینده و قاسترول سفرلرین‌ده مطلق بو ماهنینی ایفا ائدیرمیش.

سونرالار ایسه ماهنی بیر چوخ نهنگ موغننیلریمیزین ایفاسین‌دا یئر آلیب.

قید ائدک کی، بو ماهنییا فریدوون عصرائی آدلی ایران‌لی موغننینین آذربایجان‌لی موغننی، اس‌اس‌ار‌ای خالق آرتیستی رشید بهبودووون رپرتوارین‌دان اولان "کوچه‌لره سو سپمیشه‌م" خالق ماهنی‌سینی فارس دیلینده ایفا ائد‌رک "دووست دارام" آدی آلتیندا فارس ماهنی‌سی کیمی تقدیم ائتمیشدی. ۲۰۲۱-جی ایلده عقلی ملکیت آگئنت‌لیگی ایسه وضعیتی نظارته گؤتوردویونو آچیقلامیشدی.