بیر نئچه آیدیر غربی آذربایجان ایالتی نین اورمییا (اورمو)، خوی و سالماس دوزونده سوروشمه و تورپاق چؤکمهسی حاللارینین چوخالماسی اکولوقلارین (فعالان محیط زیست) ناراحاتلیغینا سبب اولوب. اونلار بونو ایالتده اؤزللیکله سون ایللرده آردیجیل قوراقلیق، ایقلیم ده ییشیک لیگی، اورمییا گؤلونون قوروماسی و یئرآلتی سو قایناقلاریندان غیری-استاندارت استفاده ایله علاقلهندیریرلر.
خوی و چایپارا شهرلرینین ایران پارلامنتیندهکی نمایندهسی عادل نجفزاده خوی دوزونده هر ایل اورتالاما ۱۲ سانتیمتر تورپاق چؤکمهسینین قیده آلیندیغینی دئییب و بونون یاخین گلهجکده تهلوکهلی اکولوژی (محیط زیست) پروبلمه چئوریلهجهیی بارهده خبردارلیق ائدیب.
«دوزده باش وئرهن چؤکمهنین بیر حیصهسی خوی شهرینین یئرلشدیی اراضینی احاطه ائدیر. بوندان آرتیق چؤکمه باش وئررسه، یئرآلتی بوشلوقلارین آکتیولشمهسی نتیجهسینده شهر جدی بحران و داغینتیلارلا اوز-اوزه قالا، یاشاییش یئرلری محو اولا بیلر»، - نجفزاده بیلدیریب.
بوندان بیر مدت اؤنجه ایرانین شمال-غرب بؤلگهسینین گئولوگییا و مینئرال کشفیات تشکیلاتینین باشچیسی (مدیرکل زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی شمال غربی کشور) عبدالحمید سرتیپی یئرآلتی سولارین توکهنمهسی نتیجهسینده خوی، سالماس و اورمییا چؤللرینده تورپاق چؤکمهسینین تهلوکهلی سوییهیه چاتماسی بارهده دانیشمیشدی.
«گئولوژی تدقیقاتلار (بررسیهای زمینلغزشی) ساحهسینده "یئرین گیزلی اؤلومو" آدلاندیریلان تورپاق چؤکمهسی (فرونشست زمین )غربی آذربایجان ایالتینین ۳ دوزهنلیگینین شهر و شهراطرافی اینفراستروکتورونو و یوللارینی تهلوکه آلتینا سالیب»، - دئیه سرتیپی آدی چکیلهن بؤلگهلرده تورپاق چؤکمهسینین بحران سوییهسینه چاتدیغی بارهده خبردارلیق ائدیب.
بیر مدت اؤنجه ایسه ایرانین یوللار و شهرسالما ناظیرلی ینین تدقیقات مرکزینین سئیسمیک موهندیس لیک و ریسک شعبهسینین رهبری (مدیر بخش مرکز زلزله شناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی) علی بیتاللاهی اورمو گؤلونون ساحلیانی اراضیسینده تورپاق چؤکمهسی و سوروشمهنین باش وئردیی بارهده معلومات یاییب.
اکولوقلارین (فعالان محیط زیست) بیر چوخو غربی آذربایجان ایالتینین بیر نئچه بؤلگهسینده باش وئرهن طبیعی فلاکتین اساس عاملینین اورمییا گؤلونون قوروماسی و گؤلون برپا ایشلرینین گئجیکدیریلمهسی ایله باغلی اولدوغونو بیلدیریرلر.
تبریز، اوسکو و توفارقان شهرلرینین ایران پارلامنتیندهکی نمایندهسی مسعود پزشکییان اورمییا گؤلونون سیاسی اویونلار و حاکیمیت داخلی قارشیدورمالارین قوربانی اولدوغونو، برپا ایشلرینی ایفلیج ائتدیینی دئییر.
«قوراقلیق، سو قیتلغی، یانلیش ایداره ائتمه ایله یاناشی سیاسی قارشیدورما و گروپ منافعلری اورمییا گؤلونون برپاسی اوچون باجاریقلی کادرلارین آرخا پلاندا قالماسینا سبب اولوب» - او بیلدیریب.
ملت وکیلی اورمییا گؤلونون قوروماسینین اطراف ایالت و بؤلگهلرله یاناشی، داها چوخ شرق بؤلگهلرینه ده منفی تأثیر گؤسترجه یینی سؤیلهییب. اونون سؤزلرینه گؤره، تبریزدن باشلایاراق تهرانین یاخینلیغینا قدر ۱۴ میلیون اینسان دوز فیرتینالارینین منفی تأثیرلری ایله قارشیلاشاجاق.
ایرانین اکولوگییا (محیط زیست) ناظرینین کئچمیش معاوینی و اورمییا گؤلونون برپا قرارگاهینین پلانلاشدیرما بؤلمهسینین کئچمیش باشچیسی مسعود تجریشی ابراهیم رئیسی حکومتی دؤورونده اورمییا گؤلونون برپاسی لاییحهلرینین بیر فایزینین بئله اجرا ائدیلمه دیینی دئییب.
ایران پارلامنتینین کند تصروفاتی کومیسییاسینین عضوو، سویوقبولاق شهرینین ایران پارلامنتیندهکی نمایندهسی جلال محمودزاده ایسه اورمییا گؤلونه آیریلان بودجهنین ابراهیم رئیسی نین سئچکی کامپانییاسینا خرجلندیینی بیلدیریر.
اکسپرتلرین دئدیی کیمی، اورمییا گؤلو ده ایرانین باشقا اکولوژی فلاکت زونالاری کیمی یانلیش ادارهچیلیین قوربانیدیر.
قید ائدک کی، رسمی ایستاتیستیکایا (آمارا) گؤره، اورمییا گؤلونون ۹۰ فایزدن چوخو قورویوب و برپا لاییحهلرینین بو گونه قدر گئجیکدیریلمهسی یاخین گلهجکده گؤلون تمامیله محوینه سبب اولاجاق.