آذربایجان دموکرات فرقه‌سینین ۱ ایللیک فعالیتینه تبریزین، ائلجه ده ایرانین ایلک فلارمونییاسینین یارادیلماسی دا داخیلدیر.

Kult.az خبر وئریر کی، تبریز فیلارمونییاسی او دورون میللی روحلو شاعری و میللی حکومتین معاریف ناظیرلیینده ایشله‌یه‌ن علی توده(علی علیقولو اوغلو جوادزاده) طرفین‌دن یارادیلیر.

بستکار حاجی خانممدوو ایسه تبریزه دعوت ائدیله‌رک فیلارمونییانین فعالیته باشلاماسیندا بؤیوک کمک گؤسترمکله یاناشی، بدیعی رهبر کیمی ده فعالیت گؤستریر.

بو حاقدا علی توده یازیر:

«۱۹۴۶-جی ایلین مای آیین‌دا منی میللی مجلیسه چاغیردیلار. دئدیلر کی، میللی حکومت تبریزده دولت فیلارمونییاسی تاسیس ائتمک فیکرینده‌دیر. یئنی-یئنی ایستعدادلار آختاریب تاپاراق، بو صنعت اوجاغینی یاراتماق، قدیم آذربایجان مدنیتینین نلره قادیر اولدوغونو نوماییش ائتدیرمک گرکدیر! اونوتما کی، بو، تکجه تبریزین دئییل، ایرانین مدنیت تاریخینده ایلک فیلارمونییادیر!

فیلارمونییادا فعالیت گؤستره‌جک اینجه‌صنعت ایشچیلرینین سایی ۲۰۰ نفره چاتیردی. بیزیم اینجه‌‍صنعت ایشچیلرینه کمک گؤسترمک مقصدیله بسته‌کار حاجی خانممدوو باکیدان تبریزه دعوت اولوندو. اساس مسئله فیلارمونییانین طنطنه‌لی آچیلیش پروگرامی ایدی. بو پروگرام ائله حاضرلانمالی ایدی کی، عکس-صداسی بوتون ایرانا یاییلسین».

بو موسیقی اوجاغینین آچیلیشی ۱۹۴۶-جی ایل سنتیابرین ۲-ده باش توتور. آچیلیشا پیشوری ده گله‌رک چیخیش ائدیر:

«بیز چالیشمالیییق کی، تزه‌جه آچدیغیمیز بو صنعت اوجاغی خالقیمیزین آدینا لاییق اولسون! مدنیتیمیزین سالنامه‌سینده یئنی بیر صحیفه آچسین!».

پیشه‌ورینین بو چیخیشینی توده‌نین ده دئدیی کیمی، رادیو واسطه‌سیله بوتون دونیا دینلییرمیش.

تبریز دولت فیلارمونییاسینین ان بؤیوک دسته‌سی خالق چالغی آلتلری اورکستری اولوب. نظره چاتدیراق کی، بو اورکستر اس.اس.ار.ای مدنی علاقه‌لر جمعیتینین تقدیماتی اساسیندا بیر سیرا آذربایجانلی بسته‌کارلا بیرگه تبریزه اعزام اولونان گؤرکملی بسته‌کار جهانگیر جهانگیرووون تشببوسو ایله یارانیب.

یئری گلمیشکن، جنوبی آذربایجانین، ائلجه ده ایرانین کلاسیک موسیقی مدنیتینین یارانماسیندا ج. جهانگیرووون خصوصی رولو اولوب. میللی حکومت دورونده جهانگیروو خالق چالغی آلتلری اورکسترین‌دن باشقا، خور کولکتیولری و اینسترومنتال آنسامبللار دا یارادیب، همین اورکسترلر اوچون جنوبی آذربایجان شاعرلرینین سؤزلرینه بیر سیرا ماهنیلار، او جمله‌دن، «تبریزیم»، «دموکراتیک آذربایجان هیمنی»، مارشلار، سویتالار و دیگر اثرلر بسته‌له‌ییب.

بورادا، آشیق حسین جوانین رهبرلیگی ایله آشیقلار آنسامبلی، بهمن حیدرزادنین باشچیلیغی ایله اوغلان و قیزلاردان عبارت رقص گروپو و سازچالان قیزلار آنسامبلی فعالیت گؤستریب.

سازچی قیزلار دسته‌سینین یارادیلماسی تبریز فیلارمونییاسینین اونودولماز خیدمتلریندن بیریدیر. او دؤورون مختلیف چتینلیکلرینه باخمایاراق، تبریز صحنه‌سینده ساز چالیب، ماهنی اوخویان قیزلاردان عبارت گؤزل بیر آنسامبل، عینی زاماندا رقص آنسامبلی یاراتماغا نایل اولونوب کی، بوتون بونلار موسیقی تاریخیمیزده بیزیم اوچون غرور منبعینه چئوریلیب.

فیلارمونییانین ایشگزار کولکتیوی تکجه منصوب اولدوغو صنعت اوجاغینین بیناسیندا دئییل، رادیو وریلیشلرینده، تئاتر تاماشالارین‌دا، بایرام شنلیکلرینده، یوبیلی طنطه‌نه‌لرینده، فهله موسسه‌لرینده، بیر سؤزله، بوتون اجتماعی-سیاسی، مدنی تدبیرلرده فعال اشتراک ائدیب.

دئمک اولار کی، آذربایجانین بوتون گوشه‌لریندن تبریز فیلارمونییاسینا میننتدارلیقلا دولو آخی-آخین مکتوبلار، تلگراملار، سیفاریشلر گلیب. تبریزین قلم صاحبلری فیلارمونییانین قاینار حیاتینی مطبوعات صحیفه‌لرینده ممنونیتله ایشیقلاندیریبلار. «آذربایجان» قزئتین‌ده فیلارمونییانین هر کنسرتی حاقین‌دا معلومات درج اولونوب.

۱۹۴۶-جی ایلین دکابر آیین‌دا میللی حکومتین فعالیتینه سون قویولدوقدان سونرا تبریز دولت فیلارمونییاسی دا لغو ائدیلیب.

بو حادثه‌دن سونرا علی توده یازیر:

«بیز تبریز دؤولت فیلارمونییاسینی یاراداندا دمیر اینتظاملی بیر اینجه‌صنعت اوردوسویدوق. بو اوردودا هامینین اؤز گونده‌لیک وظیفه‌سی واردی. بوتون وظیفه‌لر بیر مقصده یؤنلمیشدی: اینسانلارا جانلا-باشلا مدنی خیدمت ائتمک! خالقین فیکیرلرینی تزه‌لمک، دویغولارینی زنگینلشدیرمک، آرزولارینی قانادلاندیرماق! تبریز دولت فیلارمونییاسینین حکایه‌سی میللی حکومتین چوخ‌شاخه‌لی فعالیتینه وطنیمیزین قدیم، زنگین، الوان سالنامه‌سینه همیشه‌لیک داخیل اولوب. آنجاق جمعی ۴ آی یاشامیش بو صنعت اوجاغینین وطنیمیزین مدنیت تاریخینده بلکه ده دؤرد قرینه‌نین ایشینی گؤردویو ایندیکی نسیللره معلوم اولسا دا، گله‌جک نسیللره قارانلیق قالاجاقدی. من او قارانلیغی ایشیقلاندیرماق اوچون بو حکایه‌نی یانا-یانا یازدیم...».

تبریز فیلارمونییاسینین ۴ آی عرضینده‌کی فعالیتی، ائلجه ده بو اوجاقدا بیر آرایا توپلاشمیش صنعت آداملاری مدنیتیمیزین، موسیقیمیزین قورونوب ساخلانیلماسین‌دا بؤیوک تأثیری اولوب.

میللی حکومتین بؤیوک ایشلر گؤردویو ۱ ایللیک اؤمرون‌دن ۸۰ ایله یاخین زامان کئچسه ده، تاریخیمیزده پارلاق نقطه اولاراق قالماقدادیر.