بو گون آذربایجان ادبیاتینین گؤرکم‌لی نماینده‌سی، بؤیوک استقلال شاعری، تانینمیش معاریف‌چی و اجتماعی خادیم احمد جوادین آنیم گونودور.

Kult.az خبر وئریر کی، او، ۱۸۹۲-جی ایل مایین ۵-ده گنجه قزاسینین شمکیر دایره‌سی، سیفعلی کندینین مهرعلی تیره‌سینده روحانی عائله‌سینده دونیایا گلیب.

آتاسی محمدعلی آخوند اولوب. جواد بش یاشینا چاتمامیش آتاسی دونیاسینی دییشیب. او، ایلک تحصیلینی ملا مکتبینده آلیر، اوچ ایل اورادا اوخویور. سونراکی تحصیلینی گنجه‌ده مسلمان روحانی سمینارییاسیندا آلیب (۱۹۰۶-۱۹۱۲-جی ایللر) و اورانی موفقیتله بیتیریب.

۱۹۱۳-جو ایلده زاقافقازییا شئیخ‌الاسلامی پیشنماززاده‌نین امضاسی ایله اونا معلم‌لیک شهادتنامه‌سی وئریلیب. همین ایلده شمکیر، گدبی، زاقاتالا و گنجه‌ده فاصیله‌لرله درس دئییب. بیرینجی جهان محاربه‌سی باشلایاندا محاربه‌یه گئدیب، دؤرد ایل جبهه‌ده مخبیر، خیرییه جمعیتینین عضوو، کاتیبی، بعضا ده صدر معاوینی کیمی فعالیت گؤستریب. او، شمالی قفقازدا، داغستان‌دا، باتومدا، قارصدا، اردحان‌دا، گورجوستان و تورکییه‌ده اولوب. ان چوخ تورک خالقلاری یاشایان بؤلگه‌لره گئده‌رک اونلارا مادی و معنوی یاردیم گؤستریب.

محاربه‌دن سونرا معلم ایشله‌مکله یاناشی، هم یارادیجی‌لیقلا مشغول اولوب، هم آذربایجان دموکراتیک جمهوریتینین یارادیلماسیندا یاخیندان اشتراک ائدیب.

احمد جواد آذربایجان خئیرییه جمعیتینین مسئول کاتیبی و ان فعال عضولریندن بیری ایدی. حاجی زین‌العابدین تاغییئوین کمکی ایله سیفعلی‌ده مکتب و اوشاق باغچالاری آچیلماسی، کؤنوللونون تیکیلمه‌سی جوادین آدی ایله باغلیدیر.

جاواد «یاشیل قلملر» آدلی جمعیتین یارادیجیسی و کاتیبی، آذربایجان پرولتار یازیچیلار جمعیتینین عضوو ایدی. آذربایجان دموکراتیک جمهوریتینین میللی مارشلارینین اکثریتینی او یازمیشدی. بو گون دونیا مئریدیانلاریندا سس‌لنه‌ن هیمنیمیزین متنینی ده اونا مخصوص‌دور.

۱۹۲۰-جی ایلین آپرئل حادثه‌لرین‌دن سونرا حقوقلاری دایم پوزولان جوادین اوریژینال یارادیجیلیغینین اینکیشافینا امکان وئریلمه‌ییب. ۱۹۲۳-جو ایلده مساوات پارتییاسینین لیدرلریندن میرزه‌بالا محمدزادنین تورکییه‌یه قاچیریلماسیندا جوادی گناهلاندیریب حبس ائدیرلر. خولوق کندینده ایشله‌یه‌رکه‌ن دوستلوق ائتدیی معلم یولداشی موسایئو م. ج. باغیرووون یانینا گلیر و شاعرین آزاد اولونماسینی خواهیش ائدیر. باغیروو اونو ائشیدیر.

جاواد ایکینجی دفعه حاقین‌دا دانیشاجاغیمیز «گؤیگؤل» شعیرینه گؤره حبس ائدیلیر، شعیرین آنتی‌سووئت روحلو اولدوغونو دوشونوب درحال جوادین حبس اولونماسی امری وئریلیر.

بئش-آلتی آی چکن سورغو-سوالدان سونرا «گؤیگؤل»ا هئچ بیر سیاسی رنگ وئره بیلمیرلر و شاعری حبس‌دن بوراخیرلار.

۱۹۳۷-جی ایل مارتین ۲۱-ده شاعری آذربایجان یازیچیلار اتفاقینین عضولویوندن آزاد ائدیرلر. همین ایل ایون آیینین ۴-ده اونو جاوید، موشفیق و خولوف‌لو ایله عینی واخت‌دا حبسه آلیرلار. اوکتیابرین ۱۲-دن ۱۳-نه کئچه‌ن گئجه ۱۵ دقیقه‌لیک محکمه‌نین قراری ایله اونا گوله‌له‌نمه امری وئریلیر.

آذربایجان رسپوبلیکاسی ناظیرلر کابینتینین ۷ مای ۲۰۱۹-جو ایل تاریخلی، ۲۱۱ نمره‌لی قراری ایله احمد جواد آذربایجان رسپوبلیکاسیندا اثرلری دولت واریداتی اعلان ائدیلن مؤلفلرین سیاهی‌سینا داخیل ائدیلیب.

آذربایجان خالقینین آزادلیغی و استقلالیتی اوغروندا مباریزه آپاران، بو یول‌دا "خالق دوشمنی" دامغاسی ایله گوله‌لنه‌ن احمد جواد، زامان گلدی کی، خالقینین قهرمانی کیمی یئنی‌دن تاریخین صحنه‌سینده اؤز یئرینی، لاییق اولدوغو زیروه‌نی توتدو.