بو گون جنوبی آذربایجان میللی حکومتینین سقوطوندان سونرا گونئی آذربایجان، ائلجه ده ایرانداآذربایجان دیلی و ادبیاتینین قورونوب ساخلانیلماسین‌دا اهمیت‌لی رول اوینایان ضیالی، شاعر و ادبیاتچی یحیی شیدانین آنیم گونودور.

Kult.az خبر وئریر کی، او، ۱۹۲۴-جو ایلین مای آیینین ۱۰-دا تبریزین تاریخی چرنداب محله‌سینده آناداناولوب.

شیدانین آتاسی ستارخان دؤرون‌ده مشروطه حرکاتینین "یوزباشی" لقبلی تانینمیش مجاهیدلریندن بیری اولدوغو اوچون یحیی شیدا اوشاق یاشلاریندان میللی-آزادلیق مباریزه‌سی روحوندا تربییه آلیب.

شیدا تبریزین فردوسی مکتبینین ادبیات بؤلومونو بیتیریب، فارس و عرب دیللرینی مکمل شکیلده منیمسه‌ییب، الاحیات، فلسفه و پسیخولوگییا علملرینه ییلنیب.

ادبی فعالیته گنج یاشلاریندان باشلایان شیدا (۱۹۴۰) علی فطرت، جعفر خندان و مولانا یتیم کیمی شاعرلردن ادبیات درسلری آلیب.

۱۹۴۸-۵۱-جی ایللرده تهران‌دا تحصیلینی داوام ائتدیره‌ن گنج شاعر، همین مدتده ادبی مجلیسلرین توپلانتیلارینا قاتیلیب، ادبی چئوره‌ده تانینماغا باشلاییب.

تحصیلینی باشا ووردوقدان سونرا تبریزه دؤنوب، بورادا ژورنالیست کیمی مطبوعاتدا چالیشیب،عینی زاماندا ادبی مجلیسلرده فعال اشتراک ائد‌رک، سهند، حبیب ساهیر، حسن قاضی، اوستاد شهریار کیمی شاعرلرله یاخین مناسیبت‌ده اولوب.

او، پهلوی حاکمیتی دؤورونده سیاسی سببلر اوزوندن دایم تعقیب اولونوب، دفعه‌لرله حبس ائدیلیب.

شیدا ایکی دیلده، آذربایجان و فارس دیللرینده شعیرلر یازسا دا، اونون یارادیجیلیغینین اساس حیصه‌سی آنادیلینده اولوب.

اونلارجا کیتابین مؤلفی و ترتیب‌چیسی اولان یحیی شیدا آذربایجان دیلینده نشر ائدیلن بیر چوخ ادبی کیتابلارین اؤن سؤز مؤلفی و رداکتورو اولوب.

اونون آیری-آیری شعیرلر کیتابلاریندان باشقا، رومانلاری و ادبیاتا دایر اثرلری نشر ائدیلیب.گونئی‌لی ادبیاتچی بیر نئچه آذربایجان‌لی شاعرین - غمزده مراغه‌ایینین، معجوز شبیسترینین، ملا ولی ویدادینین، محمد فضولینین، اکبر جوادین، صائب تبریزینین دیوانینی نشر ائتدیریب.

اونون "ادبیات اوجاغی" کیتابی ۳ جیلددن عبارت‌دیر و ایرانین، خصوصاً ده گونئی آذربایجانین تورکجه یازان معاصر شاعرلرینه حصر ائدیلیب. "ادبیات اوجاغی"نین ۱-جی جیلدی ۱۹۸۵، ۲-جی جیلدی ۱۹۸۷، ۳-جو جیلدی ایسه ۲۰۲۲-جی ایلده تبریزده ایشیق اوزو گؤروب.

یحیی شیدا ۱۹۹۴-جو ایلده‌ن آذربایجان یازیچیلار بیرلیینین عضوو اولوب.

اوزون ایللر تبریزده نشر اولونان "فروغ آزادی" قزئتینین آذربایجان دیلینده اولان بؤلمه‌سینه رهبرلیک اد‌ن شیدا مینیموم امکانلاردان ایستیفاده ائد‌رک آذربایجان دیلی و ادبیاتینین قورونوب ساخلانیلماسینا چالیشیب. اونون امیی نتیجه‌سینده چوخ سایدا یئنی‌یئتمه و گنج آذربایجان دیلی و ادبیاتی ایله تانیش اولوب، آنا دیلین‌ده یازماغا باشلاییب.

خصوصیله، "ادبیات اوجاغی" اثرینین نشریندن سونرا یئنی‌یئتمه‌لر و گنجلر آراسیندا آذربایجان دیلی، ادبیاتی و مدنیتینه ماراق داها دا چوخالیب، ۳ جیلدلیک اثرین سونرادان نشرینه محدودیتلر قویولوب.

یحیی شیدا ۲۰۱۱-جی ایل اوکتیابرین ۲۱-ده تبریزده دونیاسینی دییشیب.

ای سئوگیلی یوردوم، یاشاییر سنده مین آمال،

سن‌سیز آچا بیلمز بو خیالیم قوشو هئچ بال.

ای شانلی وطن، شاعری بو گنج چاغیندا،

سن ساخلامیسان ایستی محبت قوجاغین‌دا.

من فخر ائدیره‌م سنله کی، دوغما وطنیم‌سه‌ن،

باغیم، چیچییم، لاله‌لی گولگون چمن‌یم‌سه‌ن.

سن‌سیز یاشاماق خیلی مصیبت‌دی جهان‌دا،

سن ساخلامیسان جانیمی عشقینله آمان‌دا.

عشقین منه عالم‌ده بؤیوک شان وجلالدیر،

سن‌سیز ایشیم هر یاندا بوتون آه ملالدیر.

شیدا سنین عشقینله بئله تازه جوان‌دیر،

فخر ایله دئییر: "تورپاغیم آذربایجاندیر!