بو گون آذربایجان و عموم تورک خالق ادبیاتینین بیر قولو اولان اوزان صنعتینین – آشیق یارادیجیلیغینین اوستاد آشیقلاریندان دده علسگرین ( علسگر آل‌محمد اوغلو ) آنیم گونودور.

Kult.az خبر وئریر کی، آشیق علسگر ۱۸۲۱-جی ایلده گؤیچه محالینین آغکیلسه کندینده آنادان اولوب.

آتاسی آلمحمد کندین حرمتلی شخصلریندن ساییلیردی. اساس مشغولیتی اکینچیلیک و دولگرلیک ایدی. اوشاق‌لیق و یئنی‌یئتمه‌لیک ایللرینی آغکیلسه‌ده کئچیرن آشیق علسگر خصوصی تحصیل آلا بیلمه‌ییب. او، صنعتین سیرلرینی کند جماعاتینین ایچینده، ائل صنعتکارلارینین و آغساققاللارینین یانیندا اؤیرنیب. هله کیچیک یاشلاریندان تئز-تئز مختلیف مجلس‌لره گئدن علسگر ملالارین حادثه‌لرینه، درویشلرین ناغیللارینا، آشیقلارین داستانلارینا هوسله قولاق آسیر. گوجلو یادداشی اولدوغوندان ائشیتدیی صحبتلرین هامیسینی حافیظه‌سینده ساخلایار، سونرا هئچ بیر چتینلیک چکمه‌دن باشقالارینا دانیشاردی.

ایلک محبتی اولان بی قیزی سهین‌بانونو اونودا بیلمه‌یه‌ن علسگر ۴۰ یاشینا قدر سوبای قالیر. سونرا کلبجرین یانشاق کندیندن آناخانیم آدلی بیر قیزلا ائولنیب. او، گؤزل بیر عائله باشچیسی اولوب، همیشه اوشاقلارینین مادی-اقتصادی قایغیلارینی چکیب. اولادلارینین نازی ایله اوینایان آشیق، عینی زاماندا، اؤز امک سئورلییی، ایش-گوجو ایله اونلارا نمونه گؤستریب.

عمرونون چوخونو خالقین ایچریسینده، توی، شادلیق مجلس‌لرینده کئچیرن آشیق علسگر تکجه آذربایجاندا یوخ، تورکییه‌ده، ایران‌دا و داغستان‌دا دا استاد بیر صنعتکار کیمی تانینیب.

قوجا یاشلارین‌دا آشیق علسگرین حیاتین‌دا بیر نئجه بدبخت حادثه باش وئریر. ۱۹۱۰، یاخود ۱۹۱۲-جی ایلده اونون خالاسی اوغلو ملا رحیم ۲۸ ایللیک سورگوندن سونرا قاییدیب، آغ‌کیلسه‌یه گلیر. علسگرین اوغلو بشیر بیلمه‌دن اونو گوله ایله ووروب اؤلدورور.

۱۹۱۵-جی ایلده آشیغین حیاتیندا داها بیر کدرلی حادثه باش وئریر: قارداشی اوغلو، هم ده کورکه‌نی جوان یاشیندا وفات ائدیر. بیر ایل سونرا اوغلو بشیر کندین کووخاسینی گوله ایله ووروب قاچیر. بوندان اؤترو آشیغین قارداشی خلیلی و اورتانجیل اوغلو عبدولعزیزی توتورلار. بو حادثه‌لر قوجا آشیغین قلبینده درین بیر غصه، غم-کدره سبب اولور. اونون صنعتکار اوریی ائله توتولور کی، بیر داها الینه ساز آلیب چالا بیلمیر.

۱۹۱۸-۱۹۱۹-جو ایللرده داشناکلارین تورکلره تؤرتدیی قیرغین نتیجه‌سینده گؤیچه محالینین وار-یوخو تالانیر، اهالی اؤز دده-بابا یوردونو ترک ائدیب، باشقا یئرلره کؤچمه‌یه مجبور اولور. بو یئرلرین هر بیرینده آشیغی حرمتله قارشیلاسالار دا، اونون اوریی-گؤزو گؤیچه‌ده ایدی. قلبی تئز-تئز قوبارلانیر، گؤزونو آچیب گؤردویو دوغما یئرلر: سرینر، موروو، موشوی داغلاری، خاچبولاق یایلاقلاری اوچون داریخاردی.

نهایت، ۱۹۲۱-جی ایلده او، آغکیلسه‌یه قاییدیر، عمرونون سون ایللرینی دوغما کندینده یاشاییر. آنجاق اونون چال-چاغیرلی گونلری قورتارمیشدی. عمرونو تویلاردا، شادلیقلاردا کئچیرن آشیق ائوده اوتورماقدان داریخیر، قوجالیقدان، خسته‌لیکدن شیکایتله‌نیردی. او، تئز-تئز کئچمیش گونلری خاطرلاییر، دونیا، حیات باره‌ده دوشونوب کدرله‌نیردی:

سکسنی، دوخسانی کئچیب‌دیر یاشیم،

ازرائییل همدمیم، مزار یولداشیم.

گور دئیه ترپنیر بلالی باشیم،

داها کؤچ طبلین چال، قوجا بختیم.

آشیق علسگر ۱۹۲۶-جی ایل مارت آیینین ۷-ده دوغولدوغو کندده وفات ائدیب، آغکیلسه قبرستانلیغین‌دا دفن اولونوب.