۱۹۱۸-جی ایلده باکی شهرینده دونیایا گلن قارا قارایئوین آتاسی مشهور حکیم-پدیاتر ابولفضل قارایئو هم ده اؤز دؤورونون تانینمیش ضیالیلاریندان بیری اولوب. آناسی سونا خانیم ایسه یوکسک موسیقی تحصیلی گؤرموش، ساییلیب سئچیلن آریستوکرات، کوبار خانیملاردان ایدی.
موسیقی تحصیلینی داوام ائتدیرمک اوچون قارا قارایئو اوزییر حاجیبیووون خیر-دعاسی ایله ۱۹۳۹-جو ایلده مسکوایا گئدیر و ۱۹۴۶-جی ایلده پ. ی. چایکووسکی آدینا مسکوا دولت کنسرواتورییاسینی، بؤیوک بستهکار دمیتری شوستاکوویچین صینفینی بیتیریر.
۱۹۴۶-جی ایلده، ۲۸ یاشیندا، هله کنسرواتورییانین طلبهسی اولارکهن او، جودت حاجییئو ایله بیرلیکده «وطن» اوپراسینا گؤره ایستالین مکافاتینا لاییق گؤرولوب. ۱۹۴۸-جی ایلده ایسه ۳۰ یاشیندا «لیلی و مجنون» سیمفونیک پویماسینا گؤره ایکینجی ایستالین مکافاتینی آلیر.
بؤیوک تورک شاعری ناظیم حیکمتین قارا قارایئوله گؤروشوندن ماراقلی دیالوگ خاطرهلرده اؤز عکسینی تاپیر. مهم بیر تدبیرده اشتراک ائتمک اوچون بیرلیکده سالونا داخیل اولارکهن قاپیدا قارایئو شاعره حؤرمتله «ناظیم افندی، بویورون» دئییر. ناظیم حیکمت ده جوابیندا «خیر، اؤنجه سیز بویورمالیسینیز» دئیه اسرار ائدیر. بستهکار شاعردن یاشجا کیچیک اولماسینی و اونون شخصیتینی نظره آلاراق «ناظیم افندی، خواهیش ائدیرهم، سیز بؤیوکسونوز» سؤیلییر. ناظیم حیکمت ایسه «اولجه داهیلر، سونرا بؤیوکلر» دئیهرک، قارایئوی قوجاقلاییب سالونا سالیر.
قارا قارایئو حبی اولاراق فوتوگرافییا ایله مشغول اولوردو، کبریت شکیللرینی ییغیردی.
قرانی یاخشی بیلیر، صحبتلرینده همیشه اوندان مثاللار گتیرردی.
قارا قارایئو تاتیانا نئچایئوا ایله عائله حیاتی قوروب و بو جوتلوکدن فرج آدلی اوغلو و زولیخا آدلی قیزی دونیایا گلیب. حیات یولداشینا حصر اولونموش یگانه موسیقی اثری – پرئلودییانی قارایئو یوخودا ائشیتمیش، سحر قلمه آلاراق تاتیانایا هدیه ائتمیشدی.
بستهکاری سووئت دؤورونده فورمالیزمده گناهلاندیریر، گویا ملی عنعنهلردن اوزاق دوشمهسی و س. جوربجور بهتانلارلا لکهلهمک ایستییردیلر. دئییلنه گؤره، قارا قارایئو اونا قارشی چیخانلارا هئچ واخت جواب وئرمز، تمکینی، بؤیوکلویو، یازدیغی گؤزل اثرلری ایله بو بدخواهلارین جوابینی وئریب و اونلاری سوسدوراردی.
او، هم ده داخیلینده اصل آذربایجانلی روحو داشییان، وطنپرور بیر اینسان اولوب. ۱۹۶۹-جو ایلده فرانسادا آندرانیکین آت اوستوندهکی هیکلی قارشیسیندا ارمنیلرین آذربایجان خالقینا یاشاتدیغی فاجعهلردن دانیشیب.
بولغاریستانین پرزیدنتی بارهده چکیلن فیلمین موسیقیسینی یازماق اوچون قارا قارایئوی بو اؤلکهیه دعوت ائدیبلر. او، همین فیلمه ماهنی بستهلهمک اوچون اوچ آی اورادا قالیب.
وفات اتمزدن اول قبرینین شکلینی چکیب. اونون قبرینین اوستونده نه شکلی، نه ده هیکلی وار.
او، مسکوادا خستهخانا یاتارکهن بیبلییانی اوخویورموش.
قارا قارایئو ۱۹۸۲-جی ایلده مای آیینین ۱۳-ده ۶۴ یاشیندا اوزون سورهن خستهلیکدن سونرا مسکوادا وفات ائدیب.