بو گون ناصر، دراماتورق، امکدار اینجه‌صنعت خادمی، دولت مکافاتی لاورئاتی، خالق یازیچی‌سی ایلیاس افندیئوین آنادان اولماسیندان ۱۱۰ ایل اؤتور.

ایلیاس افندیئوین دوغوم گونونده Kult.az اونون عؤمور یولونون و یارادیجیلیغینین بعضی مقاملارینا نظر سالیر.

ایلیاس افندیئو ۱۹۱۴-جو ایل مایین ۲۶-دا فضولی شهرینده دنیایا گؤز آچیب. یازیچینین اولو بابالارینین بیر قولو تاجیر نسلینه منصوب، دیگر قولو ایسه روحانی تحصیلی آلمیش ساوادلی آخوند اولمالار، قاراباغ‌دا تانینان، کاسیبا ال توتان، خیرخواه و عالی‌جناب انسانلار اولوبلار.

یازیچینین باباسی بایرام بی دولت اداره‌لرینده مأمور ایشله‌ییب، آذربایجان خالق جمهوریتی دورونده شوشادا قزا رئیسی وظیفه‌سینده چالیشیب. اؤتن عصرین ۳۰-جو ایللرینین طوفانی افندیئولر عائله‌سیندن ده یان کئچمه‌ییب، یازیچینین آتاسی محمد افندیئوه «کولاک» دامغاسی وورولوب. آرام‌سیز تعقیبلره، تضییقلره تاب گتیرمه‌یه‌ن محمد افندیئو ۱۹۳۴-جو ایلده، ۵۰ یاشیندا دنیاسینی دییشیب.

ایلیاس افندیئوین بیر گنج کیمی فورمالاشماسین‌دا، اوندا کتابا، ادبیاتا، عمومیتله، مطالعه‌یه ماراق اویانماسیندا آناسی بیلقییس خانیمین عوضسیز خدمتلری وار. او، عؤمور-گون یولداشینین وفاتیندان سونرا اؤولادینا معلم، یولداش، هم ده آتا عوضی اولوب.

گلجیین مشهور یازیچی‌سی هله اوشاق یاشلاریندان زحمته آلیشیب، مطالعه‌یه بؤیوک ماراق گؤستریب. ۱۹۲۱-جی ایلده بیرینجی صینفه گئدن ایلیاس ۱۹۳۰-جو ایلده پداگوژی تمایللو ایکی درجه‌لی اورتا مکتبی اعلا قیمتلرله بیتیریب. او، ۱۹۳۳-جو ایلده لنین آدینا آذربایجان پداگوژی اینستیتوتونون ادبیات فاکولته‌سینین اعیانی شعبه‌سینه داخل اولوب، ۱۹۳۸-جی ایلده بو عالی تحصیل اوجاغینین جغرافیا فاکولته‌سینین غیابی شعبه‌سینی بیتیریب.

همین ایلین آخیرلاریندان ایلیاس افندیئو باکی‌دا «یئنی یول»، «کمونیست» و «ادبیات قزئتی» رئداکسییالاریندا ایشله‌ییب.

ایلیاس افندیئوین ۱۹۳۹-جو ایلده نشر ائدیلمیش «کنددن مکتوبلار» کتابی اونو اوخوجولارا تانیتدیریب.

او، ۱۹۴۳-جو ایلده مهدی حسینله بیرلیکده ایلک درام اثری اولان «انتظار» پیسینی یازیب و بونونلا دا یازیچینین آذربایجان ملی تئاتری ایله ۵۰ ایلدن چوخ داوام ائتمیش سیخ یارادیجیلیق امکداشلیغینین اساسی قویولوب.

ایلیاس افندیئو چوخ‌شاخه‌لی یارادیجیلیق یولو کئچمیش صنعتکارلارداندیر. اگر بیز اونون حیات و یارادیجی‌لیق یولونون هر هانسی ایلینی، یاخود قیسا بیر دورونو خرونولوژی آردیجیللیقلا ایزله‌سک، ماراقلی منظره‌نین شاهدی اولاریق. یازیچی عینی دور عرضینده حکایه‌لر یازماقلا یاناشی، استعدادلی دراماتورق کیمی ده فعالیت گؤستریب، ایری‌هجم‌لی رمان و پووستلرله برابر، اوچئرک و مقاله‌لر ده عرصه‌یه گتیرمیش، کنفرانس و قورولتایلاردا معروضه‌لرله چیخیش ائدیب.

۲۰-جی عصر آذربایجان ادبیاتینین عوض‌اولونماز سیمالاریندان بیری کیمی تاریخه دوشموش ایلیاس افندیئوین زنگین نثرینه «سؤیودلو آرخ»، «کؤرپوسالانلار»، «داغلار آرخاسین‌دا اوچ دوست»، «ساری‌کؤینکله واله‌ین ناغی‌لی»، «گئرییه باخما، قوجا»، «اوچاتیلان» و دیگر رمان و پووستلری، دراماتورگییاسینا «ایشیقلی یوللار»، «باهار سولاری»، «آتایئولر عائله‌سی»، «سن همیشه منیمله‌سه‌ن»، «منیم گناهیم»، «اونودا بیلمیرم»، «محو اولموش گونده‌لیکلر»، «غریبه اوغلان»، «ماهنی داغلاردا قالدی»، «باغلاردان گلن سس» و سایر داخلدیر. او، پیسلری ایله تئاتر صنعتیمیزده یئنی بیر مرحله آچیب.

ادیبین قهرمانلاری اولوی مقصدلری، مبارزلیی، کاراکترلرینین بوتؤولویو، یاشادیغی حسلرین، دویغولارین طبیعی‌لیی ایله یادداشلارا حک اولونوب. قطعیتله دئیه بیلریک کی، ۶۰-جی ایللرده صحنه‌یه گلن گنجلرین پخته‌لشمه‌سینده ایلیاس افندیئوین زنگین دراماتورگییاسینین بؤیوک رولو وار.

آذربایجان تئاتر پوئتیکاسی بدیعی-استتیک دیرینی گئنیش معنادا «ایلیاس افندیئو تئاتری»ندا تاپیب. ادیب اؤزونون «ماهنی داغلاردا قالدی»، «خرشیدبانو ناتوان»، «شیخ محمد خیابانی»، «حکمدار و قیزی» و دیگر تاریخی دراملاری ایله خالقیمیزین ملی آزادلیغی و مستقللیی اوغروندا آپاردیغی مبارزه‌نین، استقلال مفکوره‌سینین، آزادلیق حرکاتینین، ملی بیرلیین و مستقللیین بدیعی ترنومچوسونه چئوریلیب.

آلتمیش ایلدن چوخ یارادیجی‌لیق یولو کئچمیش گؤرکه‌ملی صنعتکار ۹۰-جی ایللرده ده محصولدار بیر یازیچی کیمی یازیب-یارادیب، سووئت رژیمی ایللرینده، پارتییا قاداغالاری دورونده دئیه و یازا بیلمدیی بیر سیرا موضوع‌لاری یئنی زمانین کنتکستینده اوخوجولارا تقدیم ائدیب. او، «حاجی آخوندون جنت باغی نئجه اولدو» حکایه‌سینی، «خان قیزی گولسنوبرله تارزن صادیقجانین ناغیلی» پووستینی درج ائتدیریب، «تنها ایده آغاجی»، «دلیلر و عقل‌لیلار» «حکمدار و قیزی» و دیگر پیسلرینی تماشایا قویدوروب، بیر سیرا یئنی کتابلارینی نشر ائتدیریب.

۱۹۹۰-جی ایلده استانبول و آنکارا صحنه‌لرین‌ده «بیزیم غریبه طالعییمیز» و «سئوگیلیلرین جهنم‌ده وصالی» موفقیتله اوینانیلیب، بو اثرلر حاقیندا تورکیه مطبوعاتی اونلارلا مقاله درج ائدیب.

یارادیجی‌لیغی بویو حاکم ایدئولوگییانی ترنوم ائتمه‌یه‌ن ادیب او دورده ادبیاتدا یاساق اولان جنوبی آذربایجان و مهاجرت موضوع‌لاریندا اثرلر یازیب، «تنها ایده آغاجی» پیسی ایله ایلک دفعه مهاجرت موضوع‌سونو ادبیاتا گتیریب.

زنگین یارادیجیلیق یولو کئچمیش بؤیوک صنعتکار ایلیاس افندیئو ۱۹۹۶-جی ایل اوکتیابرین ۳-ده باکی شهرینده دنیاسینی دییشیب و فخری خیاباندا دفن اولونوب.