دیقجا

بو شکیلچیلرله فعل کؤکلریندن زامان، حال –وضعیت و داوامیت مضمونلو فعلی باغلامالار دوزه لیر و جمله نین اساس فعلیله هم زامان بیر ایشین باش وئرمه سینی داواملا بیلدیریر.

مثلا"ستارخانین اؤلومو فاجعه سینی فیکیرلشدیکجه انسان تاسفلنیر." جمله سینده کی "فیکیرلشدیکجه" فعلی باغلاماسی هم حال- وضعیت بیلدیریر، همده بو ایشین داواملی بیر زاماندا باش وئرمه سینی گؤستریر.

بونلار ساده گئنیش جمله ده فعلی باغلاما ترکیبی عمله گتیریر و جمله نین مرکب ظرفی اولور. هاوا ایشیقلاندیقجا تبریزین محتشم "ارک قالاسی" گؤرونمیه باشلاییردی.بورادا "هاوا ایشیقلاندیقجا" فعلی باغلاما ترکیبیدیر، همده جمله نین مرکب ظرفیدیر.

ینجا٤ /یینجا٤/

بو شکیلچیلرله فعلی باغلامالار دوزه لیر کی، عمومیتله زامان مضمونونا مالیک اولور. لاکن بو زامان آنلاییشی اؤزلو گونده ایکی شکیلدن بیرینده اولور.

١- معین زامان مقدارینی بیلدیریر. مثلا " آنا، اسگر گئدن اوغلو گؤزوندن ایتینجه دالینجا باخدی" جمله سینده "ایتینجه" فعلی باغلاماسیندا هم زامان، همده معین زامان مقداری آنلاییشی واردیر. بو فعلی باغلامالارین اینکاری دا اولور.

٢- بعضا بو فعلی باغلامالار زامانین معین مقدارینی دئییل، بیر آنینی بیلدیریر، یعنی بیرینجی ایش، باش وئرن کیمی فورا بیتیر و ایکینجی فعل باشلانیر. مثلا " آنا ایتگین دوشن اوغلونو گؤرونجه قوجاقلادی" جمله سینده " گؤرونجه" فعلی باغلاما بیلدیریرکی، "گؤرمک" فعلی باشلانماق همان بیتیر و "قوجاقلادی" فعلی باشلانیر.

بو شکیلچیلرله دوزه لن فعلی باغلامالار دا ساده جمله لرده زامان ظرفی اولور. مثلا: بو سؤزو ائشیدینجه اونون حالی قاریشدی. اوتوز ایلدن سونرا او منی گؤرونجه تانیدی. بونلاردا ساده گئنیش جمله ده فعلی باغلاما ترکیبی یارادیر و همین جمله نین مرکب زامان ظرفی اولور. " گونش بیر قاریش اوفوقدن قالخدیقجا اونا باخدیم" جمله سینده " گونش بیر قاریش اوفوقدن قالخدیقجا" مرکب زامان ظرفیدیر و "نه زامانا قدر؟" سوالینا جواب وئریر. هابئله "قیز آنادان گؤرمه یینجه اؤیود آلماز" جمله سینده " آنادان گؤرمه یینجه" سؤزلری مرکب زامان ظرفیدیر.