آذربایجان ادبی دیلی ایله تبریز دیالئکتی آراسیندا اؤزونو گؤسترن فرقلی خصوصیتلردن بیری ده سؤزون اورتاسیندا فونئتیک شرایتدن آسیلی اولاراق صایتلرین دوشمه سیدیر. صایتلرین دوشومو تبریز دیالئکتی اوچون خاراکتریک اولوب، گئنیش یاییلان صایت دوشومو حادیثه سینی فونئتیک شرایطه گؤره بئله گروپلاشدیرماق اولار:
١. ترکیبینده اوچونچو شخص تک منسوبیت شکیلچیسی اولان بعضی سؤزلره یییه لیک، یؤنلوک و تعثیرلیک حال شکیلچیلرین علاوه ائتدیکده منسوبیت شکیلچیسی (ؽ، ی ، و،ۆ) دوشور. مثلا: آدینا- آدنا، الینه- النه، یئرینه- یئرنه، توپونو- توپون، یانینی- یاننا..
٢. سونور سسله بیتن ایکی حجالی سؤزلره صایتله باشلایان شکیلچی علاوه اولونارسا سؤزون سونونجو صایتی دوشور.مثلا: گلینه- گلنه، اوغولون- اوغلون..
٣. ایکی حجالی سؤزلر یییه لیک، یؤنلوک و تاثیرلیک حال شکیلچیلرینی قبول ائتدیکده، سؤزون سون حجاسینین صایتی دوشور. مثلا: قاپینین- قاپنین، دایینین-داینین، دایییا- داییا، حاجییا- حاجیا، باجییا- باجیا..
٤.صایتله بیتن سؤزلره اوچونجو شخص تک منسوبیت شکیلچیسی علاوه ائتدیکده، سؤزون سونونجو صایتی دوشور.مثلا: ایکیسی- ایکسی، یاریسی- یارسی.
۵. بیرینجی شخص تک منسوبیت شکیلچیلی بیر سیرا اسملر حاللانارکن یییه لیک، یؤنلوک و تعثیرلیک حاللاردا سؤزون سون صایتی دوشور. مثلا:گؤزومون- گؤزمون، اؤزومو- اؤزمی، یاریمین- یارمین، عمیمین- عممین...
۶. اورا، بورا، هارا سؤزلری یؤنلوک و چیخیشلیق حاللاردا ایشلندیکده همین سؤزلرین سون صایتی دوشور. مثلا: اورادان- اوردان، بورایا- بورا، بورادان- بوردان، هارایا- هارا...
۷. ایکی حجالی فعللره ایندیکی و غیری- قطعی گلچک زامانلارین قراماتیک علامتینی علاوه ائتدیکده سؤزون سونونجو حجاسینداکی صایتلردن بیری دوشور. مثلا: گتیرر- گترر، قاییدار- قئیدر، دانیشیر- دانشیر، بؤیویور- بؤییور..
٨. آذربایجان دانیشیق دیلینده کی کیمی، تبریز دیالئکتینده ده ایندیکی و غیری- قطعی گلجک زامانلارین بیرینجی شخصینده سونور " ل ، ر" سسلری آراسینداکی سسلردن بیری دوشور. مثلا: گلرم- گللم، وئره رم- وئررم، گؤروروک- گؤرروخ، دوراریق- دورروخ...
٩. صایتلرین دوشمه سی مرکب سؤزلرین عمله گلمه پروسئسینده نظره چارپیر:
الف) بیرینجی طرفی صایتله قورتاران، ایکینجیسی صامتله باشلایان مرکب سؤزلرده اساسا بیرینجی طرفین سون صایتی دوشور. مثلا: عمی قیزی- عمقیزی، دایی قیزی- دایقیزی، حاجی لئیلک- حاجلئیلخ..
ب) بیرینجی طرفی صایتله قورتاران، ایکینجی صایتله باشلایان مرکب سؤزلرده بیرینجی طرفین سون صایتی دوشور. مثلا: قاراقاش- قره قاش، نه ائدیم- نئینیم، آغزی ایری- آقزیری، حاجی آقا- حاجاقا..
١٠. اوچون قوشماسی مختلف سؤزلرده ایشلندیکده اونون بیرینجی صایتی دوشور. مثلا: حسن اوچون-حسنچین، سنین اوچون-سنچون، منیم اوچون- مه:مچون، بیزیمچون...