تبریز دیالئکتینده آد دوزلدن شکیلچیلر منشایینه گؤره ایکی یئره بؤلونور. ١. آذربایجان دیلینه مخصوص شکیلچیلر. ٢. عرب و فارس منشالی شکیلچیلر.

١. آذربایجان دیلینه مخصوص شکیلچیلر.

تبریز دیالئکتینده آد دوزلدن شکیلچیلر آراسیندا آذربایجان دیلینه مخصوص شکیلچیلر گئنیش یئرتوتور. تبریز دیالئکتینده ایشلنن سؤز دوزلدیجی شکیلچیلرین مهم اولانلاری آشاغیداکیلاردیر:

ما- مه: تبریز دیالئکتینده محصولدار اولان بو شکیلچی فعللردن مختلف معنالی اسملر عمله گتیریر. مثلا: بولاما (یئمک آدی)، چیرپیشما (بیر- بیرینه باغلانمیش یورغان-دؤشک)، چاتما (موقتی سیغیناجاق)..

ما- مه شکیلچیسینین واسطه سیله بیر سیرا دوزلتمه صفتلرده عمله گلیر. مثلا: یاسلاما (قویون)، سوروتمه (آیاق قابی)، چئزه لمه (یاقیش)، دؤیمه (اویون)...

تبریز دیالئکتینده سونو "پ" ایله بیتن سؤزلرده ما- مه شکیلچیسی "با- به" شکلینده ایشلنیر.مثلا: یاپبا (ته زک)، چاپبا (شاققا)

چی- چێ. ادبی دیلیمیزین بوتون انکشاف دورلرینده محصولدار اولموش "چی- چێ- چو- چۆ" شکیلچیسی تبریز دیالئکتینده "چی- چێ" شکلینده سؤزلره آرتیریلاراق بو و یا دیگر اشیانین آدینی بیلدیرن سنت،پئشه ایفاده ائدن اسملر دوزلدیر. مثلا: تویچی، پنیرچی، شکارچی، خلورچی (تاخیل ییغان آدام)، قفه چی (چایچی)، چرچی (آلوئرچی)، پتخچی(آریچی)

لی- لؽ- لو- لۆ. تبریز دیالئکتینده بو شکیلچیلرله سؤزلردن یئر مناسبی بیلدیرن دوزلتمه اسملر عمله گلیر. مثلا: کتلی، تبریزلی. بعضن سونو صامتله بیتن سؤزلر بو شکیلچیلردن سونرا "لار- لر" شکیلچیسینی قبول ائتدیکده "لی- لؽ- لو- لۆ" شکیلچیسینین صامتی دوشور. مثلا: آذربایجانیلار، اردبیلیلر، زیندانیلار...

آم- ه م. بو شکیلچی "یازام"- (یاز گونو)، توتام (بیر قاریش)، گوزم "پاییز یونو" سؤزلرینده اؤزونو گؤستریر. مثلا: یازدا قیرخیلان یونه یازام دی:روخ. ایپین اوزوننوغون توتامنان اؤشدوخ..گوزمی حللاشدار آلاللا...

"ت" بو شکیلچیله "یووا، قورو، یوقور " سؤزلریندن یووات (اؤلو یویولان یئر)، یوغورت (قاتیق) اسملری عمله گلیر. مثلا: چوباننار اؤززرینه قئیماختان، یوقورتتان غزا سازلاللا...

ارگی- بو شکیلچینین کؤمییله فعللردن دوزلتمه صفتلر عمله گلیر. مثلا: چوباننار همیشه یانناریندا کسرگی پیچاخ ساخلار. بی کئچرگی ناخوشلووخ دئییل...

لاخ- قیشلاخ، یایلاخ، اوتلاخ...

"ه" تبریز دیالئکتینده آز دا اولسا ایشلنیرو جمع، قلم، دؤن، چک سؤزلرینه آرتیریلاراق جمه (کیچیک اوت توپاسی)، چه که (آش سوزن) اسملرینی عمله گتیریر. بیللری جعمه لری ییغماغا یاغیش قویمادی.