یوخاری

آنا دیلینی اؤیرنک - عرب و فارس منشالی شکیلچیلر

آنا صحیفه آنا دیلی
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
آنا دیلینی اؤیرنک - عرب و فارس منشالی شکیلچیلر

١. -"ی، یی، وی، زاده. بو شکیلچیلر شخص آدلارینا علاوه اولوناراق فامیلییا عمله گتیریر. مثلا: محمدی، جهانی، احمدزاده، رضایی...

٢.- خانا. فارس منشالی خانا سؤزو ادبی دیلیمیزده اولدوغو کیمی، تبریز دیالئکتینده ده تام شکیلچیلشرک، سؤز یارادیجیلیقی پروسئسینده فعال اشتراک ائدیر. همین شکیلچی اؤز منشایینه اویغون یئر معناسی ایفاده ائدیر. مثلا: نمازخانا، بالاخانا (ائوین ایکینجی مرتبه سی)، کابابخانا، توپخانا (سیلاح ساخلانیلان یئر)..

٣. گاه. تبریز دیالکتینده "گاه" سؤزو شکیلچی کیمی موافق یئر معناسینی بیلدیریر. مثلا:درمانگاه، خرمنگاه، نشانگاه...

٤. دان. تبریز دیالئکتینده "دان" شکیلچیسی آذربایجان و آلینما سؤزلره علاوه اولونور و اشیانین آدینی بیلدیریر. نمکدان، شامدان، گلدان..

۵. دار. بو تبریز دیالئکتینده غیری- محصولدار شکیلچیلردن حساب اولونور. دامدار، خبردار، باغدار

فعل دوزلدن شکیلچیلر.

فعل دوزلدن شکیلچیلر مختلف نطق حصه لریندن تازا معنالی فعللر عمله گتیریر. تبریز دیالئکتینده کی فعل دوزلدن شکیلچیلر آذربایجان ادبی دیلی و دیگر لهجه لرله عینییت تشکیل ائدیر. بو شکیلچیلر آشاغیداکیلاردیر:

١. لا- له. مثلا: بالاتی(مایا)، قیرما تیکه(تیکه ات)، کردی(لک)، جه به (خورجون)، چاتی (بالاجا کندیر) سؤزلرینه لا- له شکیلچیسی آرتیرماقلا "چاتیلا- باغلاماق"، "جه به له- خورجونا ییغماغ"، قیرمالا- تیکه له، قویلا- باسدیرماق و سایر فعللر دوزلیر.

٢. تبریز دیالئکتینده سؤزون سون صامتیندن آسیلی اولاراق لا- له شکیلچیسینین "دا- ده، نا- نه، را-ره نوعلریده وار.مثلا: آریتتتدا، یوخوننا، چوموررا(پالچیقلاماق)، آغیررا (عزیزلمک)

٣. لاش- لش. آراملاش، یاوالاش، جوقه لش (دور وورماق)، بترلش (داها دا پیسلشمک).

٤.لان- لن. یاشلان- یئتیشمک، یایلان- یاییلماق...

۵. آل-ال- ل.تبریز دیالئکتینده صفتلردن دوزلتمه فعللر عمعله گتیرمک خصوصیتلرینه مالکدیر. آجال- آچماق، گئنل- دیکل، دوزل، تورشال...

۶. مالا- مه له. تبریز دیالئکتینده بو شکیلچییه آز تصادف اولونور. مثلا: "سرمه له- مسخره یه قویماق"، "بوغمالا- بوغماق". جماعت ماللانی سرمه له مه یه قویمیشدی

۷. ایشگه-اێشگه- اوشگه- اۆشگه. بوایش-اێش- اوش- اۆش قارشیلیق- مشترک نوع شکیلچیسی ایله "گه" قدیم یؤنلوک حال شکیلجیسینین بیرلشمه سیندن عمه له گلن مرکب شکیلچیدیر. بو شکیلچینین کمییله تبریز دیالئکتینده مختلف نطق حصه لریندن عمه له گلن دوزلتمه فعللر معیین بیر اشیانین وضیتینین تدریجن ده ییشدییینی بیلدیریر. مثلا: آغاش فیریشگیر (چاتلاییر)، قوتدار فیررردن (چاتلاردان) چاتلاردان آقاجی ییماغا باشلیر...

٨.آن- ان. تبریز دیالئکتینده بو شکیلچی ایله دوزلن دوزلتمه فعللره ده تصادف اولونور. مثلا: ایکوش گوننن سورا گؤردوخ کی، ارخین قیرا: داوالاندی (چپرلندی).. قویونناری اوقیرراناننار وسطینده (مرکزده) به خ اؤیه نیردیله (یوکسک سسله دانیشماق)..

تاریخ
2017.12.29 / 09:39
مولف
آینورا مممدووا
دیگر خبرلر

«آنا دیلی – آذربایجان مکتبی»نه قیدیات باشلادی

خاریج‌ده یاشایان آذربایجان‌لیلار اوچون آنا دیلی لاییحه‌سی

آنا دیلین‌ده فعللرین شکیللری - ویدئو

دیل و آنا دیلی

یازی ـ پوزو یانلیش‌لاری

عرب الیفباسیندا دیلیمیزدکی یازی گرافیکاسیندان!

سویداشلاریمیزین دیل گلنیی- ماراغا لهجه‌سی

بو گون آذربایجان تورکجه‌سینین رسمی دیل اعلان ائدیلدیی گوندور

آذربایجان دیلینین یازی قایدالاری

آنا دییلی - اسملرین قورولوشجا نوعلری/ ویدئو

خبر خطّی
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla