آذربایجان میللی علملر آکادئمییاسینین نسیمی آدینا دیلچیلیک اینستیتوتونون آپاردیغی مونیتورینقین نتیجه‌سینه اساساً، اؤلکه‌ده‌کی موغننی لرین اکثریتی ایفالاریندا ادبی دیل نورمالارینی پوزورلار.

آخار. آذ سیاهی‌دا آدلاری اولان بیر نئچه موغننی نین مسئله ایله باغلی فیکیرلرینی تقدیم ائدیر.

امکدار آرتیست عباس باغیروو آچیقلاماسیندا آدینین سیاهییا سالینماسی ایله راضیلاشمادیغینی بیلدیریب: «منیم آدیمی سیاهییا سالان، ماهنیلاریم‌دا نقصانلار توتان اینسانلارا دئمک لازیم‌دیر کی، واختیله من اوخودوغوم ماهنیلارین ۸۰-۹۰ فایزی ۳۰-۴۰ ایل بوندان اول اؤز سؤزونو دئمیش بستکارلار و شاعرلر طرفیندن یازیلمیش ماهنیلاردیر. او واختلار عمومیتله مزه‌لی ماهنیلار وار ایدی. همین ماهنیلاردا سؤزلرده معین شیوه‌لر ده اولوردو. باشا دوشمورم، آرتیق بئله شئی لرده سهو توتماغا باشلاییبلار؟ یعنی ایشلری-گوجلری یوخدور؟ عمومیتله، یقین اونلارین موسیقی‌دن، شعیردن آنلاییشلاری یوخدور. موسیقینی دریندن قاوراسینلار، یاخشی آراشدیرسینلار. موسیقی نه دیر، اونا یازیلان سؤزلر نئجه اولمالی‌دیر، نه کیمی سؤزلر یازیلا بیلر. اوخودوغوم ماهنیلارا، یاخود اونا یازیلمیش سؤزلره ایراد توتا بیلرلر. دئسه‌لر بورادا بو سؤزو دییش من قبول ائدرم. من باجاردیغیم قدر شعیری دقتله اوخویورام. او آداملارا دئمک لازیم‌دیر کی، بو گون دیللرینده، اوخوماقلاریندا قوسور اولان او قدر آدام وار کی، اونلارین هئچ بیری سیاهییا سیغماز. اونلاردان دانیشسینلار، منی او سیاهییا قاتماق لازیم دئییل».

امکدار آرتیست ائلناره آبدوللایئوا بیلدیریب کی، موغننی لرین بعضیلری یوخ، هامیسی بو قایدالاری پوزور: «ایشلری گوجلری گویا نسه دئمک، نسه ایشله‌مک‌دیر. نه اولاجاق؟ من کیممسه، هارادان گلمیشمسه اورا دا گئدیرم. کیمه‌سه گؤره، کاراکتر دییشن آدام دئیلم. من هئیکللشمیش بیر اینسانام. بئله گلیب، بئله ده گئدیرم. دییشمیرم».

موغننی ایلقار سایل آچیقلاماسیندا سسری زامانیندا روس مکتبینده تحصیل آلدیغینی دئییب: «من روس دیللییم. دیلچیلرله موباحیثه ائتمرم. اولا بیلسین کی، بعضی سؤزلری دریندن بیلمیرم. سهو اولاندا دا گرک بیزه کیمسه دئسین کی، بو، بئله دوز دئییل، بونو دوزلتمک لازیم‌دیر. بئله اولسا یاخشی اولار».

مؤوضوع ایله باغلی آچیقلاما وئرن آشیق علی قئید ائدیب کی، اصلینده، آشیغین لهجه‌سی اولماسا اونون شیرینلیگی ده اولماز: «بیز بستکار ماهنیلاری اوخوموروق کی، سؤزلره دقیق فیکیر وئرک. آنجاق ان چتین دیلده، ان چتین شعیرلر ده آشیقدادیر. صنعتی خالقین دیلی ایله سئودیرمیشیک، خالقین دیلی ایله ده ایفا ائتمه لییک. دیلچیلیک اینستیتوتون‌دا اوتورانلار تئز-تئز ائفیرلره چیخسالار اونلارین دا قوسورلارینی تاپاریق. بیز بوتون گون ائفیردییک دئیه، هم علم آداملارینین، هم ژورنالیستلرین قیناق اوبیئکتینه چئوریلمیشیک».

خالق آرتیستی بریللیانت داداشووا ایله علاقه ساخلاماق ایستسک ده تلفونونا باشقاسی جاواب وئردی و بونونلا باغلی صنعتچینین پرودوسرلری ایله علاقه ساخلاماغیمیزی مصلحت گؤردو. پرودوسری ایسه صنعتچینین آچیقلاما وئرمه‌سینی لازیمسیز حساب ائتدیینی بیلدیردی.

دانیشیق طرزی و موسیقیلری ایله ان چوخ نورمالاری پوزانلاردان اولان آشیق تئللی بورچالینین تلفونونو جاوابلاندیران شخص ایسه تلفوندا آشغین یوخ، اونون باجیسی اولدوغونو ادعا ائتدی و کوبود شکیلده جاواب وئرمک‌دن ایمتیناع ائتدی.

امکدار آرتیست رؤیا آیخانین پرودوسری ایسه صنعتچینین خاریج‌ده اولدوغونو و بو باره‌ده دانیشا بیلمیه جه یینی بیلدیردی.