بو گون جنوبی آذربایجان میللی حکومتینین سقوطوندان سونرا گونئی آذربایجان و ایراندا آذربایجان دیلی و ادبیاتینین قورونوب ساخلانیلماسیندا اهمیتلی رول اوینامیش آزسایلی ضیالیلاردان اولان شاعر و ادبیاتچی یحیی شیدانین دوغوم گونودور.
Kult.az خبر وئریر کی، او، ۱۹۲۴-جو ایلین مای آیینین ۱۰-دا تبریزین تاریخی چرنداب محلهسینده آنادان اولوب.
اونون آتاسی ستتارخان دؤورونده مشروطه حرکاتینین "یوزباشی" لقبلی تانینمیش مجاهیدلریندن بیری اولدوغو اوچون یحیی اوشاق یاشلاریندان میللی-آزادلیق موباریزهسی روحوندا تربییه آلیب.
شیدا تبریزین فردووسی مدرسهسینین ادبیات بؤلومونو بیتیریب، فارس و عرب دیللرینی مکمل شکیلده منیمسهییب، الاهیات، فلسفه و پسیخولوگییا علملرینه ییهلنیب.
ادبی فعالیته گنجلیک دؤوروندن باشلایان یحیی شیدا (۱۹۴۰) علی فطرت، جعفر خندان و مولانا یئتیم کیمی شاعرلردن ادبیات درسلری آلیب.
۱۹۴۸–۵۱-جی ایللرده تهراندا تحصیلینی داوام ائتدیرهن گنج شاعر، همین مدتده مختلیف ادبی مجلیسلرین توپلانتیلارینا قاتیلیب، ادبی چئورهده تانینماغا باشلاییب.
تهراندا تحصیلینی باشا ووردوقدان سونرا تبریزه دؤنوب، بورادا ژورنالیست کیمی مطبوعاتدا فعالیت گؤستریب، عینی زاماندا ادبی مجلیسلرده فعال ایشتیراک ائدرک، سهند، حبیب ساهیر، حسن قاضی، احمد ترجانیزاده، واعظ چرندابی، ادیب طوسی، منوچهر مرتضوی، اوستاد شهریار و ب. کیمی شاعرلرله یاخین مناسیبتده اولوب.
او، پهلوی رئژیمی دؤورونده سیاسی سببلر اوزوندن دایم تعقیب اولونوب، دفعهلرله حبس ائدیللیب.
شیدا ایکی دیلده، آذربایجان و فارس دیلینده شعرلر یازسا دا، اونون یارادیجیلیغینین اساس حیصهسی، ۲۲ مین بیتلیک شعرلری آذربایجان دیلینده اولوب.
اونلارجا کیتابین مؤلفی و ترتیبچیسی اولان یحیی شیدا آذربایجان دیلینده نشر ائدیلهن بیر چوخ ادبی کیتابلارین اؤن سؤز مؤلفی و رداکتورو اولوب.
اونون آیری-آیری شعر کیتابلاریندان باشقا، رومانلاری و ادبیاتا دایر آراشدیرمالاری چاپ اولونوب. گونئیلی ادبیاتچی بیر نئچه آذربایجانلی شاعرین - غمزده ماراغایینین، معجوز شبوسترینین، ملا ولی ودادینین، محمد فضولینین، اکبر جوادینین، سایب تبریزینین دیوانینی نشر ائتدیریب.
شاعرین "ادبیات اوجاغی" تزکیرهسی ۳ جیلددن عبارتدیر و ایرانین، خصوصاً ده گونئی آذربایجانین تورکجه یازان معاصر شاعرلرینه حصر ائدیلیب. "ادبیات اوجاغی"نین ۱-جی جیلدی ۱۹۸۵، ۲-جی جیلدی ۱۹۸۷، ۳-جو جیلدی ایسه ۲۰۰۲-جی ایلده تبریزده ایشیق اوزو گؤروب.
او، ۱۹۹۴-جو ایلدهن آذربایجان یازیچیلار بیرلیینین عضوو اولوب.
اوزون ایللر تبریزده نشر اولونان "فروغ آزادی" قزتینین آذربایجان دیلینده اولان بؤلمهسینه رهبرلیک ائدن یهیی شیدا مینیموم امکانلاردان ایستیفاده ائدرک آذربایجان دیلی و ادبیاتینین قورونوب ساخلانیلماسینا چالیشیب. اونون امیی نتیجهسینده چوخ سایدا یئنییئتمه و گنج آذربایجان دیلی و ادبیاتی ایله تانیش اولوب، آنا دیلینده یازماغا باشلاییب.
خصوصیله، "ادبیات اوجاغی" اثرینین نشریندن سونرا یئنییئتمه و گنجلر آراسیندا آذربایجان دیلی و ادبیاتینا ماراق داها دا چوخالیب، اوچ جیلدلیک اثرین سونرادان نشرینه محدودیتلر قویولوب.
یهیا شیدا ۲۰۱۱-جی ایل اوکتیابرین ۲۱-ده تبریزده وفات ائدیب.
ای سئوگیلی یوردوم، یاشاییر سنده مین آمال،
سنسیز آچا بیلمز بو خیالیم قوشو هئچ بال.
ای شانلی وطن، شاعری بو گنج چاغیندا،
سن ساخلامیسان ایستی محبت قوجاغیندا.
من فخر ائدیرهم سنله کی، دوغما وطنیمسن،
باغیم، چیچییم، لالهلی گولگون چمنیمسن.
سنسیز یاشاماق خیلی مصیبتدی جهاندا،
سن ساخلامیسان جانمی عشقینله آماندا.
عشقین منه عالمده بؤیوک شانو-جلالدیر،
سنسیز ایشیم هر یاندا بوتون آهو-ملالدیر.
شیدا سنین عشقینله بئله تازه جاواندیر،
فخر ایله دئییر: «تورپاغیم آذربایجاندیر!»