مرکب اسملر.

دیلیمیزده دوزلتمه اسملرله یاناشی مرکب اسملر ده مؤوجود دور. مرکب سؤزلر دیلیمیزده دؤرد جور یارانیر:

١. ایکی مستقل کلمه دن یارانان مرکب سؤزلر: بو سؤزلرین ترکیبلری اسم، صفت، ظرف، اسم فاعل و سایره اولا بیلر. مثلا: حاجی لیلک، ائل گؤلو، آش سوزن، سو ایلانی، ککلیک اوتو.

٢. ایکی سؤزون تکراریندان عمله گلن مرکب سؤزلر. اوز- اوزه، یاواش- یاواش، شیرین- شیرین..

٣. معناجا بیری- بیرینه ضد اولان ایکی سؤزون بیرلشمه سیندن عمله گلن مرکب سؤزلر. مثلا: وار- یوخ، دره- تپه، یئر- گؤی، آشاقی- یوخاری، آز- چوخ، سحر- آخشام، کئجه- گوندوز،یاخشی- پیس..

۴. بیرینجی طرفی معناسی اولان سؤز ایکینجی طرفی لئکسیک معناسی اولمایان سؤزلرین بیرلشمه سیندن عمله گلن مرکب سؤزلر. مثلا: آدام- مادام، شله- شوله، ساری- ماری.

اسملرده منسوبیت.

بیر شئیین بیر شخصه منصوب و یا عاید اولدوغونو بیلدیرمک اوچون، اسمین آخرینه معین شکیلچی آرتیرارلار. مثلا اگر "کتاب" سؤزونون آخرینه "یم" شکیلچیسی علاوه اولونارسا، کتابین منه مخصوص اولماسی معلوم اولور. اگر اونون آخرینه "یمیز" شکیلچیسی آرتیرساق، کتابین بیزه مخصوص اولدوغو بیلینیر. اگر بو شکیلچیلرله سؤزون آراسینا جمع علامتی اولان "لار" شکیلچیسی ده علاوه ائتسک، کتابلارین منه "کتابلاریم" مخصوص اولدوغو بیلینیر. منصوبیت مفهومو یارادان بئله شکیلچیلره منصوبیت شکیلچیلری دئییلیر. دیلیمیزده ایشلنن منصوبیت شکیلچیلری شخصلره گؤره بونلاردیر.

١. بیرینجی شخصین تکینه گؤره منسوب اولاندا:

الف- عاید اولان تک اسم سس سیز ایله بیترسه، منصوبیت علامتی دؤرد جور" ﹾیم- ̂یم- ۇم- و̂م" اولور: کتابیم- قوزوم- گولوم..

ب- عاید اولان تک اسم سسلی ایله بیترسه، ایکی سسلی یان- یانا گله بیلمه دییی اوچون، یوخاریداکی شکیلچیلرین صائتلری دوشور و منصوبیت علامتی فقط "م" حرفی قالیر. مثلا:آنام، باجیم، آتام..

ج- عاید اولان اسم جمع فورماسیندا اولارسا، اسمه "لار- لر" جمع علامتی علاوه اولار و اوندان سونرا منصوبیت علامتی " ﹾیم- ̂یم" گلر. مثلا: باجیلاریم، گوللریم، ائولریم.

٢. بیرینجی شخص جمعه منصوب اولاندا:

الف- عاید اولان تک اسم سس سیزله بیترسه، منصوبیت علامتی دؤرد جور" ﹾیمیز۴"\ ﹾیمیز- ̂یمیز- ۇموز- ۆموز\ شکلینده یازیلیر. مثلا: کتابیمیز، وطنیمیز، یوردوموز..

ب- عاید اولان تک اسم سسلی ایله بیترسه، ایکی سسلی یان-یانا گله بیلمه دییی اوچون، یوخاریداکی شکیلچیلرین بیرینجی سسلیلری دوشور و منصوبیت علامتلری " ﹾمیز- ̂میز-موز- مۆز" اولار. مثلا: گوزگوموز، آنامیز..

ج- عاید اولان اسم جمع فورماسیندا اولارسا، اولجه اسمه جمع علامتی "لار- لر" علاوه اولار و اوندان سونرا فقت ایکی جور " ﹾیمیز- ̂یمیز" منصوبیت شکیلچیسی آرتیریلیر. مثلا: کتابلاریمیز، قویونلاریمیز..

٣. ایکینجی شخصین تکینه منصوب اولاندا:

الف- عاید اولان تک اسم سس سیزله بیترسه، منصوبیت علامتی دؤرد جور" ین۴" \ ̂ین- ینﹾ- ون- و̂ن\ اولار. مثلا: کتابین- وطنین- یوردون..

ب- عاید اولان تک اسم سسلی ایله بیترسه، ایکی سسلی یان-یانا گله بیلمه دییی اوچون، یوخاریداکی شکیلچیلرین بیرینجی سسلیلری دوشور و منصوبیت علامتلرییالنیز "ن" قالار. مثلا: آنان، گوزگون..

ج- عاید اولان اسم جمع فورماسیندا اولارسا، اولجه اسمه جمع علامتی "لار- لر" علاوه اولار و اوندان سونرا فقط ایکی جور "ﹾین- ین̂ " منصوبیت شکیلچیسی آرتیریلیر. مثلا: کتابلارین- گوللرین..

۴. ایکینجی شخص جمعه عاید اولاندا:

الف- عاید اولان تک اسم سس سیزله بیترسه، منصوبیت علامتی دؤرد جور " ﹾینیز٤- یز٤" ﹾینیز- ̂ینیز- ونوز - ۆنوز \ اولار. مثلا: کتابینیز، وطنینیز، یوردونوز...

ب- عاید اولان تک اسم سسلی ایله بیترسه، ایکی سسلی یان-یانا گله بیلمه دییی اوچون، یوخاریداکی شکیلچیلرین بیرینجی سسلیلری دوشور و منصوبیت علامتلری "نیز-̂ نیز- نۇز - نوز̂ اولار. مثلا: آنانیز، ننه نیز، گوزگونوز..

۵. اوچونجو شخصین تکینه منسوب اولاندا:

الف- عاید اولان تک اسم سس سیزله بیترسه، منصوبیت علامتی دؤرد جور " ﹾی٤"\ ﹾی- ̂ی- و - ۆ \ اولار.مثلا: کتابی، وطنی، یوردو...

ب- عاید اولان تک اسم سسلی ایله بیترسه، ایکی سسلینی بیر-بیریندن آییرماق اوچون کلمه ایله شکیلچی آراسینا "س" حرفی علاوه ائدیلیر. مثلا: آناسی، گمیسی، باجیسی...

ج- عاید اولان اسم هم ده شخص جمع فورماسیندا اولارسا، اولجه جمع علامتی "لار-لر" علاوه اولار و اوندان سونرا ایکی جور \ ﹾی- ̂ی\ شکیلچیسی قوشولور. مثلا: آنالاری، آرزولاری، یوردلاری.. شخصین تک و یا جمع اولماسی اسمدن اول گلن اوضلیکدن بیلینیر.اسملرین آشاقیدا وئریلن نمونه لرینده منصوبیت علامتلرینی آیدین گؤرمک اولار:

تکده جمع ده

منیم کتابیم، آنام بیزیم کتابیمیز، آنامیز

سنین کتابین، آنان سیزین کتابینیز، آنانیز

اونون کتابی، آناسی اونلارین کتابلاری، آنالاری