فعلی صفتلرین داوامی

اوچونجو گروپ

بو شکیلچیلرله فعلین "لازیم" و "واجب" فورمالارینین تصدیق و انکاریندان ائله فعلی صفتلر دوزه لیر کی، ان چوخ گلجک زامانی ایفاده ائدیر. بئله فعلی صفت دوزلدن شکیلچیلر بونلاردان عبارتدیر.

١- مالی- مه لی: بو شکیلچیلری اساسا فعلین تصدیق و بعضا ده اینکار شکلینین آخرینا آرتیرماقلا ائله فعلی صفتلر دوزه لیر کی، اشیا و حادثه لرین لازیمی اجرالیق کیفیتینی بیلدیریر. بو شکیلچیلر هم فعلین معلوم هم ده مجهول نوعونه علاوه ائدیله بیلر.مثال: اوخومالی مقاله، گؤرولمه لی ایش.

بو فعلی صفتلر یالنیز گؤستریلن ترکیبلر داخلینده صفتدیر و اگر عمومیتله ترکیبدن چیخیب مستقیل ایشله نرسه، فعلین واجب فورماسینی ایفاده ائده جکدیر.

٢. آسی- اسی/یاسی- یه سی/-مثلا:

معلوم نوع فعللرده- اوخویاسی کتاب، یازاسی مکتوب.

مجهول نوع فعللرده- اوخوناسی کتاب، یازیلاسی مکتوب

بو سؤزلر ترکیب داخلینده فعلی صفت و ترکیب خارجینده فعل اولار. فعل اولارکن شخص سونلوقلاری قبول ائدیر. مثلا: مکتوب یازاسییام.

٤. دؤردونجو گروپ:

بو گروپ معلوم و مجهول فعللرین سونونا "ما- مه" آرتیریلماسی ایله دوزلیر کی، یاراتدیقلاری فعلی صفتلر علاقه لی اولدوقلاری اسمین نؤعونو تعیین ائدیر. مثال: آلینما سؤز، کسمه یول. فید ائتمک لازیمدیر کی "ما- مه" شکیلچیلریله دوزهلن اسملری بونلارلا قاریشدیرماماق اوچون اونلارین جمله داخلینده کی اوینادیغی رولا فیکیر وئرمک لازیمدیر.

بئشینجی گروپ

بو گروپا عاید اولان فعلی صفتلر حال، وضیت، خاصیت، عادت و سایره بو کیمی مضمونلار ایفاده ائدیر.

بو گروپون دیگر مهم خصوصیتلریندن بیری اودور کی، بونلار فعلین معلوم نوعو و تصدیقیندن دوزه لیر. یعنی فعللرین اینکار و مجهولوندان دوزلمز. بو گروپون شکیلچیلری بونلاردیر:

١. آغان- ایه ن. مثلا: آغلایان اوشاق، قاچاغان آت..

٢. قان- کن. مثلا: چالیشقان شاگرد، دؤیوشکن عسگر

٣. آق- اک. بوشکیلچیلر آرتیریلارکن فعلین کؤکو سسلی ایله بیترسه شکیلچینین سون سسلیسی دوشور. مثلا: قورخاق آدام، اویناق ماهنی

٤. /غینﹾ- غون- گین- گۆن/ و/قینﹾ- قون- کین- کۆن/ فعلین کؤکو جینگیلتیلی سامتله بیترسه "غین٤" شکیلچیلریندن، کار سامتله بیتن فعل کؤکلرینده ایسه "قین٤" شکیلچیلریندن استفاده اولونور. مثلا: چینگیلتیلی سامتلرله بیتنلرده - سولغون جیچک، قیزغین آت..

کار سامتله بیتنلرده- توتقون هاوا، کسگین سؤز...

۵. /یجیﹾ- یجی- وجو- ۆجو/ و ییچی٤ شکیلچیلری. بو شکیلچیلر سسلی ایله باشلادیقلاری اوچون، سسلی ایله بیتن فعللرده بیر آییریجی "ی" حرفی ده علاوه اولونور. مثلا: ساغیجی قادین، اؤلدوروجو ضربه... بو شکیلچیلرله فعللرین انکاریندان فعلی صفت دوزلمز.

۶ . ﹾیق-ؽک- وق- ۆک. مثلا: اوچوق دام، سؤنوک اوجاق، کسیک ال..

۷. /ﹾینج- ینج- ونج- ۆنج/ مثلا: قورخونج حا دثه

٨. /ﹾیم- ؽم- وم- ۆم / مثلا: بیر ایچیم سو، اکی بؤلوم پای..

٩./ دﹾیق-دؽک- دوق- د ۆک/ مثلا: یازدیغیم مکتوب، آلدیغیم کتاب...