یوخاری

آنا دیلینی ائیرنک - سوال عوضلیکلری

آنا صحیفه آنا دیلی
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
آنا دیلینی ائیرنک - سوال عوضلیکلری

معاصر ادبی دیلیمیزین اوچونجو نوععوضلیکلری اونلاردیر کی، معین بیر شخصی ویا اشیانی سوال طرزیله و عمومی حالدا بیلدیریر. بو عوضلیکلر ده شخص عوضلیکلری کیمی، بیر جمله ده هئچ بیر اسمی عوض ائده بیلمز، لاکن ایشلندیکلری جمله دن سونراکی جمله ده اونلارین یئرینی توتدوغو اسم گلیر. بو عوضلیکلردن «کیم؟» و «نه؟ » شخص عوضلیکلری کیمی، جمله نین مپتداسی، تاماملیغی و خبری اولا بیلر.دیلیمیزده کی سوال عوضلیکلری بونلاردیر: کیم؟، نه؟، هارا؟، هانسی؟، نه واخت؟، نئچه؟، نئجه؟، نه زامان؟، هانی؟. بو عوضلیکلردن کیم؟، نه؟، هارا؟، هانسی؟ سؤزلری حاللانیر، جمع علامتی و خبر شکیلچیسی قبول ائدیر:

کیملر-کیمین- کیمه- کیملره- کیمدن- بو کیمدیر؟

نلر- نه یین- نه یه- نه دن- بو نه دیر؟

بونلاردان "نه" واسطه سیله نه وقت؟- نه زمان؟- نه جور؟- نه یه گؤره؟- نه دن اؤترو؟- نه اوچون- نه قدر- نه سببیله؟- کیمی سوال عوضلیکلری ده دوزه لیر.بو عوضلیکلردن "کیم" عوضلییی اؤزونه خاس آشاغیداکی خصوصیتلره مالیکدیر:

١. کیم؟ سؤزو یالنیز انسان آدلاری و یا بو آدلارین تصوررررونو وئرن اشیانین آدلارینی عوض ائده بیلر. مثل: کیم اؤز دیلینی سئویر؟

٢. کیم؟ عوضلییی تصدیق بیلدیرن فعللرله ایشلندیک ده "هئچ کس" معناسی وئریر و اینکار بیلدیریر: کیم بیلیر بلکه بو گون یاغیش یاغدی؟ صاباح نه اولاجاغین کیم بیلیر.

٣. کیم؟ سؤزو اینکار بیلدیرن فعللرله ایشلندیکده "هامی" سؤزونو عوض ائدیرو تصدیق بیلدیریر.

٤. "کیم" و "نه" سؤزلری "هئچ کسه" و "هئچ نه یه" سؤزلرینین مضمونونو ایفاده ائدیر او زامان کی، یؤنلوک حالدا اولور. مثال: اؤز انسانلیغینی قیمتلندیرمه ین انسان کیمه و نه یه لازیمدیر؟

"نه؟" عوضلیینین خصوصیتلری داها مرکبدیر. بونلار آشاغیداکیلاردیر:

١. بو سؤز بوتون جانلی و جانسیز وارلیقلارین آدلارینین یئرینه ایشله نه بیلر.

٢. بو سؤز تصدیق بیلدیرن فعللرله انکار مضمونو ایفاده ائدیر. مثال: او نه بیلیر؟، سن بوردا نه گزیرسن؟

٣. نه سؤزو "نئجه" و "هاردان" معناسیندا ایشلنیر. مثلا: سن نه بیلدین؟ او دوستونون قاییتدیقین نه بیلدی؟

٤. نه سؤزو "هرنه- هر شئی" معناسیندا ایشلنیر.مثال: نه بیلسن دانیشما.

۵. نه سؤزو چیخیشلیق حالدا "نییه؟" سوالینین عوضینه ایشلنیر. مثال: نه دن بو حالا دوشموسن؟ نه دن حقینی ایستمیرسن؟

۶. نه سؤزو "وار" سؤزو ایله "هئچ نه" سؤزلرینین عوضینده ایشلنیر. مثلا: ائوده نه وار؟

بو عوضلیکلردن: کیم؟، نه؟، هارا؟، نه واخت؟، نه زامان؟ ... منسوبیت شکیلجیلری قبول ائده بیلیر. مثال: کیمیم وار کی؟، نه یین واردیر؟

"نئچه؟" سؤزو فقط جمع علامتی قبول ائتمز، حال و منسوبیت علامتلری قبول ائدر، خبر اولار. مثال: نئچه نین؟ نئچه نی؟ نئجه ده؟ نئچه دن؟

"نئجه؟" سؤزو جمع علامتی قبول ائتمز، منسوبیت شکیلچیلریندن یالنیز اوچونجو شخصین تکی قبول ائدر. مثال: نئجه دیر؟

"هاردا- هارادا" سوال عوضلییی نه جمعلنر، نه حاللانار، نه ده منسوبیت شکیلچیلرینی قبول ائدر. لاکن او خبر شکیلچیلرینی قبول ائده بیلر. مثال: اونلار هارادادیرلار؟

سوال عوضلیکلریله علاقدار وئریلن مثاللارا دقت وئرسز گؤره جکسینیز کی، سوال عوضلییی سسلی ایله قورتارسا و قوشولان شکیلچی سسلی ایله باشلانسا، ایکی سسلینی بیری-بیریندن آییرماق اوچون اونلارین آراسینا "ن" یا "ی" یا دا "س " حرفی علاوه اولونور. مثلا: هانسینا؟، هارایا؟، نئچه سی؟

تاریخ
2017.05.23 / 11:16
مولف
Axar.az
دیگر خبرلر

«آنا دیلی – آذربایجان مکتبی»نه قیدیات باشلادی

خاریج‌ده یاشایان آذربایجان‌لیلار اوچون آنا دیلی لاییحه‌سی

آنا دیلین‌ده فعللرین شکیللری - ویدئو

دیل و آنا دیلی

یازی ـ پوزو یانلیش‌لاری

عرب الیفباسیندا دیلیمیزدکی یازی گرافیکاسیندان!

سویداشلاریمیزین دیل گلنیی- ماراغا لهجه‌سی

بو گون آذربایجان تورکجه‌سینین رسمی دیل اعلان ائدیلدیی گوندور

آذربایجان دیلینین یازی قایدالاری

آنا دییلی - اسملرین قورولوشجا نوعلری/ ویدئو

خبر خطّی
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla