کولت. آذ کولیس-ا ایستینادا ادبیات اوزره نوبئل مکافاتی آلان عرب یازیچی نجیب محفوظون «اوشاقلارین جننتی» حکایه‌سینی تقدیم ائدیر.

- آتا...

- نه اولوب؟

- رفیقم نادیا و من همیشه بیرلیکدییک.

- بو یاخشیدی، منیم بالام.

- درسده، تنفس‌ده، یئمکخانادا...

- اعلا. او، چوخ یاخشی و تربییه‌لی قیزدی.

- اما «اللهین قانونلاری» درسینده بیز آیری-آیری صینیفلرده اوتوروروق...

آتا توخوماقلا مشغول اولان آنایا باخدی و اونون گولومسدیینی گؤردو. اؤزو ده گولومسه‌یه‌رک دئدی:

- بو کی، آنجاق «اللهین قانونلاری» درسینده‌دی.

- نیه بئله اولور، آتا؟

- چونکی، سن آیری ایمانداسان، او آیری.

- نئجه؟

- سن مسلمانسان، او خریستیان.

- نیه، آتا؟

- سن هله بالاجاسان. بونو بؤیوینده آنلایاجاقسان.

- من آرتیق بؤیویم.

- یوخ، منیم بالام. سن هله بالاجاسان.

- من نیه مسلمانام؟

هه... معاصر تربییه اصوللاریندان کنارا چیخماماق اوچون صبیر ائتمه‌لی و احتیاطلا دانیشمالیسان.

- سنین آتان موسلمان‌دی، آنان دا. سن ده بونا گؤره موسلمان‌سان.

- بس نادیا؟

- اونون آتاسی دا، آناسی دا خریستیاندی. اونا گؤره او دا خریستیاندی.

- اونا گؤره کی، اونون آتاسی عینک تاخیر؟

- یوخ، ائینیین بورا دخلی یوخدو. ساده‌جه اونون باباسی دا خریستیان اولوب.

او، اوزاق اجدادلاری سادالاماغی و بو یوللا قیزینی بئزدیرمیی، نهایت قیزین مؤضوعنو دییشجیینی دوشوندو. اما قیز سوروشدو:

- بس هانسی یاخشیدی- مسلمان اولماق، یوخسا خریستیان؟

بیر آز دوشونن آتا جاواب وئردی:

- هر ایکی‌سی یاخشیدی.

- آخی هانسی‌سا داها یاخشی اولمالیدی.

- هر ایکی دین یاخشیدی.

- بلکه، نادیا ایله آیریلماماق اوچون من ده خریستیان اولوم؟

- یوخ، قیزیم. بو ممکون دئییل. هر کس اؤز والیدینلرینین دینینی قورویوب ساخلامالیدی.

- آخی نیه؟

...حقیقتا ده معاصر تربییه آسان ایش دئییل!

- بلکه سن بو سواللاری بؤیویندن سونرا وئره‌سن؟

- یوخ، آتا.

- یاخشی. سن دبین نه اولدوغونو بیلیرسن؟ باخ، بیریسی بیر دبله آیاقلاشیر، دیگری باشقا دبله. مسلمان اولماق معاصرلیکدی، ان سونونجو دبدی. بونا گؤره ده سن مسلمان اولاراق قالمالیسان.

- دئمک نادیا کهنه دبلیدی؟ دئیه‌سن، او، هارداسا سهو ائدیب. ایندی نئجه ائتملی؟

- بو زوق مسئله‌سیدی. اما هر کس اؤز والیدینلرینین دینینه سیتاییش ائتملیدی.

- اولار من نادیایا دئییم کی، او کهنه دبلیدی؟

- هر بیر دین یاخشیدی-آتا تلسیک علاوه ائتدی-مسلمانلار دا، خریستیانلار دا عینی اللها عبادت ائدیر.

- بس نیه اونلار فرقلی اوتاقلاردا عبادت ائدیر؟

- چونکی هر کس اؤز بیلدیی کیمی عبادت ائدیر.

- نئجه یعنی اؤز بیلدیی کیمی؟

- بونو گلن و یا اوندان سونراکی ایل بیله‌جکسن. هله‌لیک بو قدرینی بیل کی، مسلمانلار دا، خریستیانلار دا اللها اعتیقاد ائدیر.

- بس الله کیمدی؟

بوردا آرتیق آتا اؤزونو ایتیردی. ساکیتلیینی قوروماغا چالیشاراق سوروشدو.

- بس مکتب‌ده معلمه بو حاقدا نه دئییر؟

- او، قوراندان سوره اوخودو. بیزسه ازبرلدیک. اما من هئچ نه آنلامادیم. الله کیمدی، آتا؟

- او، دونیاداکی هر شئیین یارادیجیسیدی.

- هر شئیین؟

- هه، هر شئیین.

- بس یارادیجی ندیر؟

- یعنی هر شیی او یارادیب.

- نئجه یارادیب؟

- اؤزونون عظمتی ایله.

- بس او هاردا یاشاییر؟

- دونیانین هر یئرینده.

- بس دونیا وار اولمایاندا هاردا یاشاییب؟

- یوخاریدا، گؤی‌ده.

- سمادا؟

- هه.

- من اونو گؤرمک ایستییرم.

- بو مومکون دئییل.

- حتی تلویزوردا دا؟

- حتی تلویزوردا دا.

- اونو هئچ کیم گؤرمه‌ییب؟

- هئچ کیم.

- بس سن هاردان بیلیرسن کی، او گؤیده‌دی؟

- چونکی بو بئلدیر.

- بس اونون گؤیلرده اولدوغونو ایلک دفعه کیم بیلیب؟

- پیغمبرلر.

- پیغمبرلر؟

- هه. مثلاً، محمد پیغمبر.

- بس او، بونو هاردان بیلیب؟

- اؤزونون خصوصی گوجو سایه‌سینده.

- اونون گؤزلری چوخ یاخشی گؤروردو، هه؟

- هه.

- نیه، آتا؟

- چونکی الله اونو بئله یارادیب.

- نیه آخی؟

کیشی قالان صبرینی ده ایتیره‌رک جاواب وئردی:

- چونکی او، ائتمک ایستدیی هر شئیی ائده بیلیر.

- او نئجه‌دیر کی؟

- چوخ قودرتلی، چوخ گوجلو، هر شئیی باجاران.

- سنین کیمی. هه، آتا؟

گولمیینی گوجله ساخلادی.

- اونون تایی-برابری یوخدو.

- بس نیه گؤیده یاشاییر؟

- چونکی یئر اونون اوچون کیچیک‌دیر.

قیز بیر آز دوشونوب دئدی:

- اما نادیا دئییر کی، او یئرده یاشاییب.

- چونکی او، یئرده باش وئره‌ن هر شئیی بیلیر.

- نادیا هم ده دئییر کی، اونو اؤلدوروبلر...

- یوخ بالاجا. اونلار ائله دوشونوردو کی، اونو اؤلدوروبلر. اما او ساغدیر، یاشاییر.

- اوندا بابام دا ساغدی، هه؟

- یوخ، او حقیقتا اؤلوب.

- نیه؟

- خسته ایدی، اونا گؤره.

- باجیم دا خستدی. او دا اؤلجک؟

او، آروادینین غضبلی باخیشلارینی اؤز اوزرینده حس ائد‌رک آلنینی قیریشدیردی.

- یوخ، اللهین کمکی ایله او، ساغالاجاق.

- بس بابام نیه اؤلدو؟

- او، خسته و قوجا ایدی.

- سن ده خستلنمیشدین و قوجاسان. سن نیه اؤلمدین؟

آنا قیزا آجیقلاندی. هئچ نه درک ائتمه‌ین قیز بوندان اؤزونو ایتیردی. ترددودله گاه آناسینا، گاه آتاسینا باخدی.

- بیزیم اؤلوموموز اللهین ایختیاریندادیر. او، نه زامان ایسته‌سه، اوندا دا، اؤلجییک. -نهایت آتا جاواب وئردی.

- بس او، نیه بیزیم اؤلوموموزو ایستییر؟

- هر شئی اونون حکمو ایله باش وئریر.

- بس اؤلوم یاخشی‌یدی؟

- یوخ منیم بالام.

- بس نیه الله پیسلیک ائدیر؟

- پیسلیک دئییل. اگر الله لازیم بیلیرسه، دئمه‌لی اینسانلار اؤلمه‌لیدی.

- آخی اؤزون دئدین کی، اؤلوم پیسدی؟

- من سهو ائتدیم، بالاجا.

- بس نیه سنه "اؤلجکسه‌ن" دئینده آنام آجیقلاندی؟

- چونکو الله هله بونو ایستمیر. ایستمیرسه، بیز ده بونو دیله گتیرمملیگیک.

- بس نه واخت ایسته‌یجک؟

- او بیزی بو دونیایا گؤندریر، لازیمی واختدا ایسه بوردان آپاریر.

- نیه؟

- بیزیم بو دونیادان گئدنه قدر یاخشیلیق ائده بیلمییمیز اوچون.

- بس نیه بوردا قالا بیلمریک؟

- اگر اینسانلار دونیانی ترک ائتمه‌سه‌لر، باشقا اینسانلارا یاشاماق اوچون یئر چاتماز.

- بوتون یاخشی شئیلر بو دونیادا قالاجاق؟

- بیز داها یاخشی شئیلرین اولدوغو داها یاخشی یئره گئدجییک.

- هارا؟

- یوخاری، گؤیلره.

- اللهین یانینا؟

- هه.

- اونو گؤرجییک؟

- هه.

- بو یاخشی‌دی؟

- البته.

- ائله بونا گؤره ده بیز گئتملیگیک، هه؟

- اما هله بیز ائده بیلجییمیز قدر یاخشی‌لیق ائتممیشیک.

- بس بابام ائتمیشدی؟

- هه.

- او، نه ائتمیشدی؟

- ائو تیکمیش، باغ سالمیشدی.

- بس عمیم اوغلو توتو نه ائتمیشدی؟

آتا اومیدسیز باخیشلارینی آنایا طرف چئویررک یاردیم ایستدی. سونرا ایسه دئدی:

- گئتمزدن اول او دا بالاجا بیر ائوجیک تیکمیشدی.

- بس قونشوموزون اوغلو لولو؟ منی دؤیور، هئچ بیر یاخشیلیق ائتمیر.

- او، دجلدی.

- او دا اؤلجک؟

- اللهین ایستیی اولدوغو زامان اؤلجک.

- اما او، هئچ بیر یاخشیلیق ائتمه‌ییب.

- هامی اؤلور. کیم یاخشیلیق ائدیبسه، اللهین یانینا گئدیر، پیسلیک ائد‌نلر تونقالدا یانیر.

او، کؤکسونو اؤتوردو، بیر قدر سوسدو. آتا ایسه اؤزونو تمامیله اوزگون حس ائدیردی. گؤرسن او، قیزینین سواللارینی دوزگون جاوابلاندیریردی؟ بو زامان قیز یئنیدن دیللندی:

- من همیشه نادیا ایله بیر یئرده اولماق ایستییرم.

اونون تعجبله باخدیغینی گؤروب ایضاح ائتدی:

- حتی «اللهین قانونلاری» درسینده ده.

او، برکدن قهقهه چکدی. آنا دا گولدو.

- هئچ واخت آغلیما گلمزدی کی اوشاقلارلا بو جور مؤوضولاری مذاکیره ائتمک اولار.

آروادی جاوابیندا:

- قیزیمیز بؤیودوکده، سن اونا بوتون شوبهه‌لرینی دئیه بیلرسن.

او، جلد آروادینا طرف چئوریلیب بونو جدی، یوخسا زارافاتلا دئدیینی آنلاماغا چالیشدی. لاکین، قادین یئنی‌دن توخوماقلا مشغول ایدی.

روس دیلیندن ترجمه: خاطره نورگول