- هم ده گون عرضینده اللریمیز مختلیف یئرلره تماس ائدیر. یعنی اللریمیز بیزیم اوچون میکروب داشیییجیلاریدی؛ اللریمیزی تئز-تئز صابونلامالی و اگر اللریمیزی یوماغا شرایط یوخدورسا، او زامان اونلاری اوزوموزه توخوندورماماغا چالیشمالیییق...
مؤوضوعسو اینسان آناتومییاسی اولان درسین یاریسی گئریده قالمیشدی. آیسل مؤضوعنون تأثیری آلتیندا اوزون-اوزادی اللرینه باخاراق، «حاضردا الیمده منیم کیمی جانلیلار وار؟» - دئیه دوشونوردو و خیالیندا همین جانلیلارین نیه بنزدیینی دقیقلشدیرمهیه چالیشیردی. اونون ایری و قارا گؤزلرینه دقتله باخیلسایدی، اوردا توپپوش اللرینین گوزگودهکی کیمی شفاف عکسینی گؤرمک اولاردی. سون سیرادا اوتوران آیسل ساغ الینی قالدیراراق بیر سوالا جاواب آلماق ایستیینی بیلدیردی. لاکین الینی قالدیرارکن چوخ دقتلی و احتیاطلی ایدی، چونکی الیندهکی جانلیلارین خسارت آلماسیندان چکینیردی.
- بیز حیاتدا قالماق اوچون باشقا جانلیلاری اؤلدوروروک. اصلینده بیزیم اونلاری اؤلدورمهیه چالیشدیغیمیز کیمی، اونلار دا بیزی اؤلدورمهیه جهد ائدیرلر. یعنی، دوغرودان دا، اولو بابامین دئدیی کیمی، حیاتدا قالماق منطیق یوخ، گوجدن آسیلیدی؟ صحبت ایکی «دوشمن» جانلینین طبیعت طرفیندن بیر یئره گتیریلمهسیندن گئدیرسه، اونلاردان بیری مطلق اؤلمهلیدی؟
آیسلین آچدیغی ماراقلی مؤوضوع شاگیردلرین اووقاتینی یوکسلتدی و بیر آندا بوتون گؤزلر آیسئله دیکیلدی. او، دقتلرین اوزرینده اولماسینا آلیشمامیشدی، عمومیتله، اونا باخیلماسینی سئومیردی و بونا گؤره ده دیللندیی اوچون چوخ متاثیر اولموشدو.
- حیات غلیط مسئلهدیر، بونو آنلاماق اوچون یاشا دولمالیسان، تجروبه و دونیاگؤروشون اولمالیدیر، - معلم دئدی.
ایچی هیجان و ترددودله دولموش آیسئل بیر دفعه دیللندییندن آرتیق سوسماق اوچون گئج اولدوغونو دوشونرک دئدی:
- من هله یئنییئتمه اولدوغومو بیلیرم. لاکین منیم ایستدییم سیزین بیر بؤیوک اولاراق فیکرینیزی بیلمکدیر. سیزجه، حیات ندیر؟
- شئی... منجه... - معلم ککهلهمهیه باشلادیغی آن شاگیردلردن بیری اجازیله فیکیر بیلدیرمک ایستدی. بو مهپاره ایدی. سؤزه باشلادی:
- حیات روشوتدی. نه قدر کی، روشوتیمیزین اوستو آچیلمیر، اؤلوم بیزی تانیماز.
بو آندان اعتباراً شاگیردلرین هامیسی فیکیر سؤیلهمک اوچون سیرایا دوزولدولر. فابیننه آدلی ساریشین، اوزون-بویلو، اینجه بیر قیز صحبته قاریشدی:
- حیات سئوگیدی. اینسان یالنیز سئورکن یاشاییر. اؤلوم سئوگینی ایتیرمکدی. هئچ سئومیی باجارمایانلار ایسه دوغولماغی باجارا بیلمهیهنلردی.
آبئل:
- حیات عقلدی. عقل یاشادیغینی بیلمکدی. عقلسیزلیق نینکی اؤلومو دادماقدی، اوستلیک هم ده انتحاردی.
نیحاریکا:
- حیات مندی.
آدام:
- حیات فایدالی بیر هدییهدی. هدییه گوجده اولان زامان اوندان فایدالانمالیییق. گوجدن دوشمهسی ایسه اؤلومدو.
رودیا:
- حیات یالنیزجا ویجداندا عکس اولونور.
- حیات دؤیوشدو؛ مغلوب اولان اؤلر... و هر کس بیر گون مغلوب اولار، - آیسئل اولو باباسینین سسیله اوریینده دوشوندو.
اونون اولو باباسی دوز ۱۰۶ یاشینا کیمی یاشامیشدی. آیسئل اونونلا باغلی حادثهلری هر زامان قورخویلا خاطیرلاییردی. او، اؤلممیشدن اول سسینی ایتیرمیشدی، دانیشیغی کولیین قاپی دلییندن متمادی اولاراق اوفورمهسیندن یارانان ویییلتیلاری خاطیرلادیردی و اوستگل، سسیندهکی خیشیلتی دا سسین قورخونجلوغونو آرتیریردی. سونونجو سؤزلری بو اولموشدو: اؤلوم اینسانی آغوشونا آلدیغیندا همین آن صاحب اولدوغون تصوراتلار سونسوزادک روحون حمایهسینده ساخلایار.
زنگ چالیندی. فیکرینی سؤیلهیه بیلمدیی اوچون متاثیر اولموش و پیسیکمیش بعضی شاگیردلر بیر شکیلده باشلارینی ساللایاراق صینیفدن چیخماغا باشلادیلار.
آیسئل گیرده گؤودهسینی پارتالارین آراسیندان گوجله کئچیره-کئچیره قاپییا یاخینلاشاندا تؤوشویوردو، آلنیندا تر داملالاری عمله گلمیشدی و معلیمیله ساغوللاشدیغی زامان سسینین تیتردیینی سئزدی. یولدا آددیملارینین آردیجیللیغینی دوشونه-دوشونه ایکی گون اوولکی طیافت یادینا دوشدو. سببینی تام اولاراق آنلامادیغی طیافت بارهده دوشونرکهن، «هر کس ایلده بیر دفعه نیه مال-قویون کسمهلیدیر؟» - دئیه آغلیندان کئچیردی. آتاسینین بوشقابدا قوربانلیق قویونون اوریینی گتیریب قارشیسینا قویاراق، «اورییمی سنین اوچون ساخلامیشام، عزیزیم» - دئمهسیندن ده بیر شئی آنلامادیغی یادینا گلدی. تخییولونده کپنکلر اوچوشان آیسئل اوریی گؤردویو زامان بیر آندا هیجانلا: «قلب بودور؟» - دئیه سوال وئرمیشدی.
«گوجلو اولان هم ده حیاتدا قالاندیر» - اولو باباسی دئمیشدی، - «منطیق بو مقامدا ایشلکلیینی ایتیرر». یولدا گوزگو کیمی پنجره شوشهلری اولان ماغازانین اؤنوندن کئچرکن اؤز عکسینی گؤردو و دایانیب بیر آز اؤزونو سئیر ائتدی. یؤندهمسیز بدنی، گیرده گؤودهسی، توپپوش قوللاری و سوندا دا بوخاغینا باخدیقدا، «گومبول» - دئیه دوداقالتی میزیلداندی. «حیاتدا اساس اولان گوجدو، گئریسی چرنچیلیکدی» - دوشونرک سؤزونه داوام ائتدی. لاکین ایچینین ایکراهلا دولدوغونو شوشه عکس ائتدیرمیردی.
ائوه چاتدیغیندا باباسینی «دونیا گئرچکلری» آدلی بیر بلگسل سئیر ائدن گؤردو. چینیندن چانتاسینی آلمادان ساکیتجه باباسینین یانیندا اوتوروب سئیر ائتمهیه باشلادی. هله ده دریسینده یاشایان جانلیلار اوچون احتیاطلی حرکت ائدیردی. بلگسل ایسه صرف دونیانین اینسانلیق طرفیندن آلدیغی ضرر حاقیندا ایدی. آیسئلین ایری و هر آن ماراقدان ایریلنن ببکلرینده کادرلارین عکسی هر ثانییه بیر آز داها شفافلاشیردی؛ استتیکا آدی آلتیندا حیوانلارا ائدیلهن غیری-اتیک داورانیشلار، طبیعتین زیبیللهنمهسی، کورلانماسی، آغاجلارین آزالماسی، سهلنکارلیقدان تؤرهین یانغینلارلا داها دا کیچیلهن مئشه ساحهلری، نئفتین مختلیف یوللارلا یاندیریلاراق هاوانی کورلاماسی، چکیلن یوللارین آرتماسییلا تورپاغا دیه بیلممیش گئری بوخارلانان یاغیشلار... بوتون بونلار آیسئلین کؤکسونده اؤز عکسینی تاپیردی، اونو متاثیر ائدیردی. حتی سیر ائتدیکلرینه اساساً منطیقی فیکیر یوروتمهیه باشلادی: وولکان پوسکورمهلرینین آزالماسینین یاندیریلان نئفتله بیر باغلیلیغی اولا بیلرمی؟ و یا هاوانین کورلانماسی اساسیندا اوزون طبقهسینین ییرتیلماسی اینسانلیغین آقیبتینه نئجه تأثیر گؤستره بیلر؟ بیر ده، ریاضیات ایستعدادیندان ایستیفاده ائدرک باشقا بیر قناعت ده واردی: عجبا، ترزینین بیر طرفینه بشریتین دونیایا گتیردیی فایدالی، بیر طرفینه ده زررلی خصوصیتلرینی قویساق، هانسی آغیر گلردی؟ اگر فایدالی خصوصیتلری آغیر باسسایدی، دئمهلی حاضردا دونیا اول اولدوغوندان داها یاخشی و الوئریشلی اولاردی، - آیسئل اؤز-اؤزونه دوداقالتی پیچیلدادی. درین دوشونجهلردن آییلاندا خبرسیز سول علینی اوزونده گزدیردیینی گؤرهرک احتیاطسیزلیق ائتدیینی دوشوندو و علینی دیزینه قویدو.
یئرده قالان واختدا چوخ شئی یاشامادی، یا دا دوشونجهسی آدیگئدن مؤوضودا اولدوغوندان دقتینی باشقا هئچ نیه وئره بیلمیردی. آخشام ایشدهن گلن والیدئینلری ایله ماسا آرخاسیندا یئمک یئیندن و سواللارا «هه-یوخ» جاوابینی وئرهندن سونرا هئچ بیر وجهله دوداقلارینی آرالامادی. گئجه یاتماغا چالیشدیغی زامان گؤزونو قارانلیقدا گزدیریر و بوشلوقدا زهنی معین ائپیزودلار یارادیردی. همین اسنادا گؤزلرینی پنجرهدن اولدوزلارا دیکدی. تخییولو چوخ بولانلیق، چوخ یوخولو ایدی و آنلادیغی، لاکین ایدارهسینی ایتیردیی تسووورلر و جانلاندیرمالار اونا سیرلی دویغولار یاشادیردی. اولا، گؤزو اولدوزلاردایکهن یئنی گلمیش واکسینا اوچون اوچ گون اول هکیمه گئتدیینی گؤردو و بو تصورونده اینهنی گؤرهن کیمی اولدوزلاری دا اوجو دوز دونیایا توشلانمیش اینهلره بنزتدی. گؤزلری یاواش-یاواش یومولماغا باشلادیغیندا بوتون تصورلری ایشلکلیینی دایاندیردی و یوخویا گئتدییندن ساعتلار سونرا همین تسووور قالینتیلاری تکرار حرکته کئچمهیه باشلادی؛ لاکین بو سفر داها رنگارنگ، داها جانلی و رئال گؤرونوردولر. هرچند کی، یوخو قئیری-عادیلیک تجسسومو ایدی، لاکین، همیشه اولدوغو کیمی، یوخو دیوارلارینا خوف هوپموشدو. آیسئل سحر اویاندیغی زامان هر شئیین اؤز مینوالیندا اولدوغونو دوشونموشدو. لاکین عادتی اوزره، سحر چایی ایچمهیه ائندیی زامان باباسینی یئنه تئلئویزورو سئیر ائدن گؤرموش و بو سفر اوولکیندن هئچ گئری قالمایان، حتی اوندان دا موتسسیرئدیجی بیر خبر ائشیتمیشدی:
- آسترونوم و بیوفیزیکا متفککیرلرینین اورتاق بیاناتینا گؤره، بشر تاریخینده بو گون بیر ایلک یاشانیب. بیاناتدا قید اولونور کی، کاینات جانلیدی و دونیا دا اونون حیات قایناقلاریندان بیریدیر. اینسانلار بو گونه کیمی بیر شئیین جانلی اولماسی اوچون معین شرطلر قوشموشدو، لاکین بو مؤقع یانلیش ایمیش. بو معلوماتلارا اساساً، دونیایا زرر وئرهن اینسان چوخ تهلوکهلی بیر ویروس، داغیدیجی پوتئنسیال صاحبی اولان اورقانیزمدیر. گونبگون آرتان بو «ویروس»او یوخ ائتمک اوچون کایناتین تئز بیر زاماندا تدبیر گؤرمهسی گؤزلنیلیر.
گؤز ببکلری بؤیوموش آیسئل داخیلیندن بیر شئیلرین قاینادیغینی هیسس ائدرک ایستیلهنمهیه باشلادی. ایچینه خوف هوپموش تیترک سسله باباسینا مراجعتله دئدی:
- ایندی بیزه نه اولاجاق؟
باباسی بوینونو سول چینینین اوستونه چئویرهرک درین دوشونجهلر ایچینده اونا باخدی، گؤزلری دونوق و بوش ایدی، دوروخموشدو و سانکی چیخیلمازلیق باتاقلیغینا دوشموشدو. لاکین، عادتی اوزره، همیشکی کیمی مئهریبان و بیر آز دا روحا خیتاب ائدن بیر سسله دئدی:
- دوغولمامیشدان اول نه ایدیکسه، اؤلومدن سونرا دا او اولاجاغیق.
جملنی ائله خوش، ائله راحت، ائله نفوذ ائدیجی، ائله ایناندیریجی دئدی کی، بیر آنلیق آیسئلین بوتون تلاشی یوخا چیخدی.
جملهنین بیتمهسیله بیرلیکده بیر گورولتو قوپدو. ائله بیل بیرلیکده قولاقلار کار اولدو، ایشیغین پاریلتیسییلا باههم گؤزلر سئچمه قابیلیتینی ایتیردی و شوکلا بیرلیکده ده شعور قاپاندیغی کیمی هر شئیی سونسوز بیر هئچلیک اوز ائتدی. آیسئل قان-تر ایچینده گؤزلرینی آچدیغیندا اؤزونده حدی-هودودو اولمایان گؤرمه ایستیی هیسس ائتدی و سندهلهیه-سندهلهیه قارانلیغی یاراراق بیرتهر ایشیغی یاندیردی؛ اتجبالا کیمی دؤیونهن اوریینی هیسس ائتمک و اساساً ده اشیالارینی گؤرمهسی ایچینی راهاتلاتدی. نفس دارلیغینی یوخ ائتمک اوچون پنجرهلری آچدی و گؤیدهکی اولدوزلارا باخاراق قلبیندن بیر سوال کئچیردی «اینسان ندی؟..»