کیچیک قیْز نه دئدیگیمی چوْخ تئز آنلادی. سهوینی دۆزلتمک ایسته‌دی و دئدی :

« بیر چوْخ اوروپالیلار حتا بیزیم اؤزوموزده یاخیْن شرقی « مین بیر گئجه » ناغیْللاریندان اؤیرنمیشیک . لاکین بو دوْغرو دگیل . بیر مملکتی داستانلاردان اؤیرنمک و یا یئنی بیر اؤلکه‌نی اسکی تاریخی ایله توتوشدورماق سهو دیر.»

- « تاسف ائدیرم کی شرقی هر کس بئله تانییر ، اؤزونو شرقین دوْستو آدلاندیران " پییئر لوْتی " بئله بوُرانی لازیمینجا تانیْمادی . اوْ بوُ سئودیگی اؤلکه‌لری ۱۹۰۲- اینجی ایللرده لازیمینجا گزیب قاییتدی. یئنه ده روس شاعیرینین سؤزلرینی تکرار ائتمکدن باشقا یئنی بیر سؤز دئیه بیلمه دی.»

کیچیک قیْز روس شاعیری سؤزونو ائشیتدیکده تله‌سیک سوْروشدو : « عجبا ، روس شاعیری شرق حاققیندا نه دئمیشدیر ؟»
- « گؤزل دئمیشدیر . فقط بوُ سؤز ایندی اؤز گؤزللیگینی ایتیرمیشدیر. « الوان دیوانا سؤیکنمیش تهران اینجی فوّاره لرین قارشی‌سیندا اوْتوروب نارگیله قلیان لارین تۆستۆ سۆ ایله مۆرگوله‌ییر. » ذاتن بیر چوْخ شرق شناس لار ایرانی بئله تانییرلار. اوْنلار شرقی نه قدر گزیر سه ، گزسین گئنه ده غرب-ه قاییتدیقدا یاشیْل قوببه‌لی مسجیدلر ، اینجی و اوُزون میناره لر ، طاغلار ، اؤرتولو بازارلار و آجلیْق قبیرستانلاردان باشقا بیر شئی دن دانیْشا بیلمه دیلر . لاکین بوُ گۆنکۆ شرق اسکی کیتابلاردا کی مینیاتورلاردا اؤلچن و سیاح لارین یازی لاری ایله اؤیرنمک ایسته ین آداملارا گۆلمک لازیمدیر . »

آرتیْق سوْیوق دان چیْخمیش بدنلر قیْزیشیب دی . اوُزون اوُزادی صحبتلره ایمکان وار ایدی . کیچیک قیْز لا بیرگه سالوْنو دوْلاشیردیق . من داییما کیچیک قیز-ا « خانیْم » دئیه خطاب ائدیردیم . قیْز منه بیر نازیکانه اعتراض دا بوُلوندو : « منه ساده جه نینا دئسه‌نیز داها یاخشیدیر .»

-« چوْخ یاخشی » دئیه‌رک گزیشمه‌یه باشلادیق .

نینا پئجره‌دن اۆزرینه قارانلیْق چؤکموش جوُلفا یوْللارینا باخاراق سوْروشدو :« نه اۆچۆن حکومت بوُ یئرلرده مدنیت یاراتمیر ؟ »
-« بیر بوُ کی ، بوُ یئرلر حکومتین دگیل دیر . بۆتۆن ایراندا خالصه توْرپاق چوْخ آزدیر . توْرپاقلار قوْلو زوْربالارین و حکومتین ضعیف لیگیندن استفاده ائدیب ، پنجه‌سینی هر طرفه آتان مۆلکه دارلارین ، کیچیک دره بی لرین الینده دیر . ایکینجی سی ، بئله بیر قوُرولوشدا نئجه مدنیت یاراتماق اوْلار ؟»

-« همین بوُ جولفا ، کیمیندیر؟»

-« تزار تبعه‌لریندن گنجه‌لی محمد اوْو لارین دیر . بۆتۆن آبادانلیْق اوْنلارین دیر. ایران حکومتی نین بوُرادا یالنیز بیر گؤمروک بیناسی ، بیرده یئرلی اداره لر یئرله‌شن کیچیک بینالاری واردیر . بوُرادان بیر نئچه کیلومتر اوُزاقدا شوجاع کندی و داها اوُزاقدا گرگر و علمدار آدلی ایکی کیچیک شهر ده اوْنلارین الینده دیر».
- « بس بوُنا رعییتلر نه دئییر ؟ »

-« رعییت اۆچۆن هئچ فرقی یوْخدور ، هر کس اوْلورسا اوْلسون اوْنلار سوْیولماغا حاضیردیر . اوْنلار اۆچۆن بعضن روس تبعه‌سی اوْلماق ، ایران تبعه‌سی اوْلماقدان داها دا اَل وئریشلی دیر . چۆنکۆ قوْلو زوْربا آغانین اؤزو رعییتی نه قدر سوْیسا ،سوْیسون گۆنده بیر بهانه ایله گلیب کندلی‌نی تالان ائدن حکومت مامورلارینین سوْیغونچولوغونا ایمکان وئرمز.»

-« کندلی لر بوُ آغیْرلیغین آلتیْندا گؤزلرینی آچیٍب عصیانا باشلامیرلار می ؟ »

-« من ائشیتدیگیمه گؤره شوجاع کندینین رعییتلری ۱۹۰۸- اینجی ایلین یانواریندا بؤیوک بیر عصیان قالدیْردیلار ، عصیانی تشکیل وئرن حق وئردی ، محمد اوْو لار طرفیندن اؤلدورولدوکدن سوْنرا عصیان یاتیریلدی . ایندی توْرپاق دا ، گۆنش ده ، سوُ دا ، هاوا دا اوْنلارین اختیاریندادیر.