صمد بهرنگی جنوب ادبیاتینین تانینمیش سیمالارین‌دان‌دیر. ۱۹۶۸-جی ایل آوقوستون ۳۰-دا ایران‌داکی خومارلی قصبه‌سینین یاخینلیغین‌دا، آراز چایین‌دا مو‌ممالی شرایط‌ده بوغولموش س. بئهرنگی «بالاجا قارا بالیق» حکایه ایله گئنیش تانینیب. حیات‌دان جمعی ۲۸ ایل قوپارا بیلمیش شاعر-ترجمه‌چی ایتالییانین بولونییا شهرین‌ده کئچیریله‌ن اوشاق کیتابلاری موسابیقه‌سین‌ده قیزیل مئدالا لاییق گؤرولوب. «آذربایجان کندلیلرینین جانلی دیلی» آدلاندیریلان س. بهرنگی هم ده خالق یارادیجی‌لیغی نومونه‌لرینین توپلاییجیسی ایدی.

Axar.az. باکی‌دا بیرجه («محبت ناغیلی»، ۱۹۸۷) کیتابی چیخمیش شاعر-ترجومچینین نادیر بیر یازیسینی تقدیم ائدیر. «متلها و چیستانهایی آذربایجان ((تاپماجالار و قوشماجالار)» کیتابین‌دان گؤتورولموش بو قیسا اثرین گیریشین‌ده س. بئهرنگی فارسجا قید ائدیب کی، اونو ماماغان کندین‌ده معلم‌لیک ائدرکه‌ن قلمه آلیب.

اوشاقلار اوچون نظرده توتولموش بو ناغیل-حکایه ایلک دده axar.az اوخوجوسونا تقدیم اولونور.

بیر بوزوووم واردی.

پیه‌ده یئری واردی.

آپاردیم سووارماغا

آیاغی بوزدان زؤوودو.*

دئدیم: «بوز، سن نئجه ده گوج‌لوسه‌ن!»

دئدی: «من گوج‌لو اولسایدیم، گون منی اریتمزدی».

دئدیم: «گون، سن نئجه ده گوج‌لوسه‌ن!»

دئدی: «من گوج‌لو اولسایدیم، یاغیش من‌دن یاغمازدی».

دئدیم: «یاغیش، سن نئجه ده گوج‌لوسه‌ن!»

دئدی: «من گوج‌لو اولسایدیم، بولود اوستومو آلمازدی».

دئدیم: «بولود، سن نئجه ده گوج‌لوسه‌ن!»

دئدی: «من گوج‌لو اولسایدیم، یاغیش من‌دن یاغمازدی».

دئدیم: «یاغیش، سن نئجه ده گوج‌لوسه‌ن!»

دئدی: «من گوج‌لو اولسایدیم، اوت من‌دن گؤیرمزدی».

دئدیم: «اوت، سن نئجه ده گوج‌لوسه‌ن!»

دئدی: «من گوج‌لو اولسایدیم، قویون منی یئمزدی».

دئدیم: «قویون، سن نئجه ده گوج‌لوسه‌ن!»

دئدی: «من گوج‌لو اولسایدیم، قورد منی ییرتمازدی».

دئدیم: «قورد، سن نئجه ده گوج‌لوسه‌ن!»

دئدی: «من گوج‌لو اولسایدیم، ایت منی قوومازدی».

دئدیم: «ایت، سن نئجه ده گوج‌لوسه‌ن!»

دئدی: «من گوج‌لو اولسایدیم، قاری* منی وورمازدی».

دئدیم: «قاری، سن نئجه ده گوج‌لوسه‌ن!»

دئدی: «من گوج‌لو اولسایدیم، سیچان بوغ‌دامی آپارمازدی».

دئدیم: «سیچان، سن نئجه ده گوج‌لوسه‌ن!»

دئدی: «من گوج‌لو اولسایدیم، پیشیک منی توتمازدی».

دئدیم: «پیشیک، سن نئجه ده گوج‌لوسه‌ن!»

دئدی: «من گوج‌لویه‌م ها، گوج‌لویه‌م!

دمیر داراق دیشلریم،

کورسوالتی قیشلاغیم‌دی،

کورسووستو یایلاغیم‌دی.

خانیم نمه‌نه بیشیرسه،

او دا منیم قویماغیمدی».

* سوروش‌دو

** قاری ننه